Atık ithalatına ilişkin

İlgi (o : 10.07.2023 tarihli ve 43452547-120.07.04-Z.1237924 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Ankara Milletvekili Sayın Semra DİNÇER tarafından verilen 7/409 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.

YraBekak

Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Faks No: (0312) 449 1341

İnternet Adresi: www.ticaret.gov.ir

TİCARET BAKANLIĞI

Ankara Milletvekili Sayın Semra DİNÇER'e Ait 7/409 Sayılı Yazılı Soru Önersesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 3) Bilindiği üzere atıklar, ekonomik değeri haiz girdiler olup atıkların geri dönüşüm yoluyla üretimde kullanımı giderek daha fazla önem arz etmektedir. Özellikle son dönemde birçok global ölçekli firma üretimde belirli bir oranda geri dönüştürülmüş malzeme kullanımını kriter olarak belirlemiştir. Bununla birlikte, Avrupa Birliğinde sürdürülebilirliğin ve döngüselliğin geliştirilmesi hedefleri doğrultusunda atıkların girdi olarak kullanımının artırılmasına yönelik çeşitli mevzuat çalışmaları yürütülmektedir.

Ülkemizde atık ithalatı, 31.12.2022 tarih ve 32060 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2023/3) ile düzenlenmektedir. Söz konusu Tebliğ kapsamında, ülkemize tehlikeli atıkların ithalatı ile bertaraf amacıyla atık ithalatı yasaktır. Öte yandan, ülkemiz ekonomisi için kritik önemi haiz olan, geri kazanım ve üretimde kullanılacak temiz, ayrıştırılmış, kontamine olmamış tehlikesiz atıkların ithalatı mümkün kılınmış olup çevreye uygunluk yönünden denetimleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca (ÇŞİDB) yürütülmektedir. ÇŞİDB'nin uygunluk denetimine tabi olarak belirli koşullar altında ithal edilebilecek atıklar tebliğin Ek 1 sayılı listesinde, ithali yasak olan atıklar ise tebliğin Ek 2 A ve B sayılı listelerinde yer almaktadır.

Bununla birlikte, 2019-2022 yılları arasında da sırasıyla, 30.12.2018 tarih ve 30641 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2019/3 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği, 27.12.2019 tarih ve 30991 (1. Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2020/3 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği, 31.12.2020 tarih ve 31351 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2021/3 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği ve 31.12.2021 tarih ve 31706 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2022/3 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği kapsamında denetimler yürütülmüş olup, uygun olmayan atıkların ithalatının engellenmesi amaçlanmıştır.

Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2023/3) kapsamında serbest bölgeler dahil Türkiye gümrük bölgesine girecek atıkların çevrenin korunması yönünden uygunluk denetimine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmekte ve Türkiye gümrük bölgesine girişi yasak olan atıklar belirlenmektir. Bunun yanı sıra; bahse konu Tebliğ kapsamında atık ve metal hurdaların Türkiye Gümrük Bölgesine giriş işlemleri ile ÇŞİDB tarafından gerçekleştirilecek ithalat kontrollerinin yapılacağı gümrük kapıları/limanlar 28.01.2013 tarih ve 28542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük (Genel Tebliği (Gümrük İşlemleri) (Seri No: 104) ile belirlenmiş olup söz konusu eşyanın gümrük işlemleri yalnızca belirlenen yetkili gümrük idarelerinden gerçekleştirilebilmektedir. Bahse konu ihtisas uygulaması ile soru önergesine konu eşyanın gümrük işlemlerinin yapılması bakımından uzmanlaşma sağlanarak, anılan eşyanın ithalinde gerekli zorunlu standartların yerine getirilmesi, insan ve çevre sağlığının korunması ve kıymet, tarife ile menşe gibi gümrük tekniği bakımından kritik önem taşıyan hususlarda daha etkin bir denetim gerçekleştirilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca ihtisas gümrüğü uygulanan gümrük idarelerinde soru önergesine konu eşyanın ithalatında ÇŞİDB tarafından yapılması gerekli kontroller gerçekleştirilmeden eşyanın ithalatına yönelik gümrük işlemlerinin yapılması mümkün bulunmamaktadır.

© © Bu çerçevede, ülkemizde tekrar kullanım ve geri kazanım âmacıyla kullanılacak âtiğın mümkün mertebe iç piyasadan karşılanması hedeflenmekle birlikte, atıkların birçok sanayi dalında kullanılması ve iç piyasadan toplanan atığın mevcut talebi karşılamaması nedeniyle atık ithalatının topyekün yasaklanmasına ilişkin bir eylem halihazırda öngörülmemektedir. Bununla birlikte, ulusal atık yönetimi kapsamında politika ve strateji belirleme sorumluluğu Bakanlığımız görev alanında yer almamaktadır.

Son olarak, 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu kapsamında istatistiksel bilgilerin saklanması, kullanıcıya sunulması, söz konusu alanlara ilişkin sistemlerin geliştirilmesi ve bu amaçla ulusal ve uluslararası bir bilgi ağı ve bilgi akış sisteminin oluşturulmasını koordine etme görevi Türkiye İstatistik Kurumunun uhdesinde bulunmaktadır.