Bursa'nın Yenişehir ilçesindeki bir maden sahasında bulunan atık barajının çökmesine ilişkin
Kaynak göster
İbrahim Akın (DEM Parti), 16 Şubat 2026 tarihinde 7/40906 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 31 gün sonra, 19 Mart 2026).
İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “Bursa'nın Yenişehir ilçesindeki bir maden sahasında bulunan atık barajının çökmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40906, 16 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40906-bursa-nin-yenisehir-ilcesindeki-bir-maden-sahasinda-bulunan-atik-barajinin-cokmesine-ilisk (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/59bb20c8-b594-4467-a543-019c6a578acf
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 31 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 17 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki soruların Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
İbrahim AKIN İzmir Milletvekili
Bursa'nın Yenişehir ilçesi Kirazlıyayla mevkiindeki maden sahasında meydana gelen atık barajı çökmesi, büyük bir çevre felaketine dönüşmüştür. İşletmenin atık barajı projesinin teknik standartlara uygun olmadığı, barajın esasen bir "atık su barajı" değil "pasa barajı" olarak inşa edildiği ve kapasitesinin çok üzerinde yükleme yapıldığı ortaya çıkmıştır.
Özellikle Şubat 2023 tarihinden itibaren geçici izni biten tesisin 3 yıldır kaçak olarak çalıştırıldığı, baraj gövdesinin üzerine ve çevresine kontrolsüzce pasa döküldüğü ve bu ağırlığın çökmeye neden olduğu iddia edilmektedir. MAPEG denetimlerinin bu açık ihlalleri tespit edememiş olması, denetim mekanizmasının işlevsizliğini gözler önüne sermektedir. Ayrıca kontrolsüz kazıların köyde heyelanlara ve ev yıkımlarına neden olduğu da sabittir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınıza bağlı birimler, Kirazlıyayla"daki maden sahasına en son ne zaman fiziki denetim gerçekleştirmiştir?
Yapılan kontrollerde; atık barajının dolgu malzemesinin standartlara uymadığı ve baraj gövdesi üzerine tonlarca pasa (atık zehir) yığıldığı nasıl fark edilmemiştir?
Maden sahasındaki kazıların tetiklediği heyelanlar nedeniyle köyde bir evin yıkıldığı doğru mudur? Kazıların yerleşim yerlerine ve zemin yapısına etkisi konusunda neden önlem alınmamıştır?
Şirketin 2023 yılından beri izinsiz/kaçak çalıştığı bilinmesine rağmen, üretimin durdurulmaması ve sahanın mühürlenmemesinin gerekçesi nedir?
Barajın çökmesiyle ortaya çıkan ve ekolojik kirlilik yaratan bu tablo karşısında, şirketin ruhsatı derhal iptal edilecek midir?
Maden sahalarında "atık barajı" adı altında, teknik dayanıklılığı olmayan "pasa yığınları" oluşturulmasına izin veren veya göz yuman yetkililer hakkında soruşturma başlatılacak mıdır?
İlgili şirketin ruhsatı iptal edilecek midir? Şirkete, doğaya verdiği zarar ve yarattığı kamu zararı nedeniyle en üst sınırdan ceza uygulanacak mıdır?
Maden sahasının kapatılması ve bölgenin eski haline getirilmesi (rehabilitasyon) için şirketten alınan teminatlar bu felaketin maliyetini karşılamaya yetecek düzeyde midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği söz konusu izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.
Maden sahalarının denetimine ilişkin olarak; 3213 sayılı Maden Kanunu ve ilgili Maden Yönetmeliği hükümleri kapsamında maden ocaklarına verilen ruhsatlar 4 ayrı gruba ayrılmış olup, çok az riskli ruhsatlar 36 ay, az riskli ruhsatlar 24 ay, riskli ruhsatlar 12 ay ve çok riskli ruhsatlar ise 6 ayda bir periyodik olarak denetlenmektedir. Ayrıca Bakanlığımız haricinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca da kendi mevzuatları kapsamında denetimler yapılmaktadır.
Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından gerçekleştirilen denetimler 3213 sayılı Maden Kanunu, Maden Yönetmeliği ve Maden Sahaları Denetim Yönergesi çerçevesinde hayata geçirilmekte ve gerçekleştirilen bu denetimler sonucunda mevzuata aykırı bir durum tespit edilmesi halinde MAPEG tarafından gerekli işlemler tesis edilmektedir.
Bu bilgiler ışığında; Bursa ilimizin Yenişehir ilçesi dahilinde bulunan IV(c) grubu bakırtçinko*kurşun işletme ruhsatlı saha, en son 07.01.2026 tarihli MAPEG Olur'una istinaden MAPEG teknik personeli tarafından 3213 sayılı Maden Kanunu'nun ilgili maddeleri kapsamında mahallinde tetkik edilmiştir. Bahse konu ruhsat sahasının 3213 sayılı Maden Kanunu ve Maden Yönetmeliği çerçevesinde izinsiz/kaçak çalıştığına dair bir tespit ve ruhsat iptalini gerektirecek herhangi bir husus bulunmamaktadır.
Maden atık barajları Maden Atıkları Yönetmeliği"nin 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre; "Madenlerin zenginleştirilmesi sonucunda ortaya çıkan atıkların depolanmasına yönelik olarak inşa edilen sedde ve arkasında bir rezervuar oluşturan mühendislik yapısı" olarak tanımlanmakta olup, bu yapıların standartları, kapasiteleri vb. hususlar bahse konu yönetmelik kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından kontrol edilmektedir.
Bu kapsamda Önerge içeriğinde yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.