Olası bir volkanik patlamaya karşı alınan önlemlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sn. Alparslan Bayraktar tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Ömer Fethi GÜRER Niğde Milletvekili

Türkiye'de tarihsel dönemlerde faaliyet göstermiş ve günümüzde de gösterme potansiyelini koruyan çok sayıda aktif volkan bulunmaktadır. Bugüne kadar gerçekleştirilen jeolojik ve diğer bilimsel araştırmalar Hasan Dağı (Aksaray, Niğde), Erciyes Dağı (Kayseri), Acıgöl (Nevşehir), Göllüdağ (Niğde), Karapınar Volkanik Alanı (Konya), Kars Platosu (Kars), Süphan (Bitlis), Nemrut (Bitlis), Tendürek Dağı (Bitlis-Ağrı), Ağrı Dağı (Ağrı), Girekol Tepe (Van), Gölcük (Isparta), Kula Volkanik Alanı (Manisa),Karacadağ (Diyarbakır) olmak üzere toplam 14 volkanın aktivite risklerini taşıdığını ortaya koymaktadır. Bunlarla birlikte özellikle tektonik olarak aktif olan bölgelerde (Erzincan, Sındırgı vb) yeni volkanik aktivitenin olma olasılığından da bahsedilmektedir. Bu aktif volkanlardan Hasan Dağı ve Göllüdağ Niğde il sınırlarında kalmakta olup her iki volkan da son 10000 yılda aktivite göstermiş yanar dağlar olduğu bilinmektedir. Hasan dağ volkanının patlamasına ait çizimlere Çatalhöyük'te yapılan arkeolojik kazı çalışmalarında ortaya çıkartılan ve 8.600-8.400 yıl öncesine tarihlendirilen bir evin kalıntılarında bulunmuştur.

Hasan Dağı Volkanı Niğde il merkezine yaklaşık 80 Km. uzakta, Göllüdağ Volkanı ise 30 Km. uzaklıktadır. Her iki volkanda yaşanacak olası aktivite volkanları merkez kabul eden 100 km çapındaki alanları etkisi altına alacak; can ve mal kayıplarına yol açabilecektir. Ancak bu duruma rağmen Niğde Valiliği (Afet ve Acil Durum İl Müdürlüğü) koordinasyonunda hazırlanan "Niğde İl Risk Azaltma Planında (Niğde İRAP)" volkanik tehlike ve risklere yer verilmediği; güvenli yerleşme ve yapılaşma alanları oluşturmak amacıyla hazırlanan eylem planlarında volkanik riskleri azaltmaya yönelik bir proje veya eylem planının bulunmadığı görülmüştür.

Bu kapsamda;

SORULAR

1. Ülkemizdeki volkanik tehlike ve riskleri değerlendirmek üzere kurulmuş bir organizasyon bulunmakta mıdır? Var ise Hasan Dağı Volkanı ile Göllüdağ Volkanlarına ilişkin hususlar ele alınmış mıdır? Bu volkanlar için üretilmiş tehlike ve risk haritaları var mıdır? Varsa bu haritalar kamuoyuna sunulmuş mudur?

   YOAOT

2. "Niğde İl Risk Azaltma Planında (Niğde İRAP)" volkanik tehlike ve risklere neden yer verilmemiştir? Yer verilmesi düşünülmektedir?

3. Diğer illerimizde yer alan volkanlara ilişkin değerlendirmeler hangi illerin İl Risk Azaltma Planlarında yer almıştır? İRAP'larda yer alan hangi çalışmalar gerçekleştirilmiştir? Bilimsel olarak aktivite göstermesi olasılığı bulunan volkanların olduğu illerde İRAP planlarında bu yöndeki tehlikelere neden yer verilmemiştir?

4. Hasan dağı volkanının çevresinde volkanik kökenli birçok gaz çıkışı söz konusu olduğu bilinmektedir. Bu gaz çıkışlarının çevredeki insan, hayvan ve bitkiler üzerindeki etkisine yönelik Tıbbi Jeolojik araştırmalar yapılmış mıdır? Yapılmış ise sonuçları nelerdir?

5. Ülkemizde, aktif volkanların izlenmesi ve olası aktivitelerin tespiti amacıyla kurulan ve işletilen bir izleme sistemi var mıdır? Varsa hangi volkanik alanlarda gerçek zamanlı izleme yapılmaktadır? Ülkemizde volkanların izlenmesine yönelik kamu kurumlarında yetişmiş personel var mıdır? Yetiştirilmesi hususunda neler yapılmaktadır?

6. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayınlanan Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğine göre "afet riskleri için" kentsel risk analizleri veya afetlerden sakınım planlaması çalışmaları yapılması hüküm altına alınmış olup volkanik risklere yapılmış bir atıf bulunmamaktadır. Bu durumda söz konusu yönetmeliğe göre volkanik tehlike ve risklerin her tür ve ölçekteki planlara işlenmesi zorunlu mudur? Zorunlu ise volkanik risklere karşı kentsel risk analizleri veya afetlerden sakınım planlamasının yapılması hangi kurumun yetki ve sorumluluğu altındadır?

7. Niğde ili zeminlerinin jeolojik olarak genç volkanik birimlerden oluştuğu bilinmektedir. Genç volkanik birimlerin yer aldığı alanlarda, "Tıbbi Jeolojik" sorunlardan kaynaklı halk sağlığı sorunlarının yaşandığı bilinmektedir. Niğde ilinin jeolojik özellikleri dikkate alındığında tıbbi jeolojik sorunlardan kaynaklı halk sağlığı sorunlarının yaşandığı alanlar var mıdır? Varsa hangi ilçe, belde ve köylerde yaşandığına ilişkin elinizde bilgi bulunmakta mıdır?