Sulama birlikleri ve kooperatiflerinin tek bir çatı altında toplanması talebine ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Akalın (İYİ Parti), 20 Şubat 2026 tarihinde 7/40978 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 150 gün sonra, 20 Temmuz 2026).
Mehmet Akalın (İYİ Parti, Edirne). “Sulama birlikleri ve kooperatiflerinin tek bir çatı altında toplanması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40978, 20 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40978-sulama-birlikleri-ve-kooperatiflerinin-tek-bir-cati-altinda-toplanmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/be5533f2-e753-4974-a138-019c89a3d8d2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 150 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın 98"inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddesi gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. rof. Dr. Mehmet Akalın
Türkiye tarımı artan girdi maliyetleri, enerji fiyatları ve iklim baskısı altında ayakta kalmaya çalışırken, sulama politikalarında adalet duygusunu zedeleyecek yeni uygulamaların gündeme gelmesi çiftçilerde ciddi bir endişe yaratmaktadır. Sulama birlikleri ve kooperatiflerinin tek bir çatı altında toplanması ve ülke genelinde tek tip sulama suyu fiyatı uygulanması yönündeki yaklaşım, tarımın gerçekleriyle bağdaşmamaktadır.
Edirne ve Trakya bölgesi, yerüstü ve yeraltı su kaynaklarına görece daha kolay erişebilen, pek çok alanda düşük enerji maliyetiyle sulama yapabilen bir yapıya sahiptir. Buna karşın, suyun kilometrelerce öteden taşındığı ve yüksek rakımlara pompalanmak zorunda kaldığı bölgelerde oluşan maliyetlerin, Trakya çiftçisinin sırtına yüklenmesi ne adil ne de kabul edilebilirdir.
SORULAR
Sulama birlikleri ve kooperatiflerinin tek bir çatı altında toplanmasına yönelik Bakanlığınızca yürütülen somut bir çalışma var mıdır? Varsa kapsamı nedir?
Ülke genelinde tek tip sulama suyu fiyatı uygulanması yönünde bir karar, taslak veya hazırlık bulunmakta mıdır?
Sulama maliyetlerinin; rakım, enerji ihtiyacı, pompa kullanımı ve suya erişim mesafesine göre değiştiği gerçeği Bakanlığınızca kabul edilmekte midir?
Bu kadar farklı maliyet yapısına sahip bölgelerde tek fiyat uygulamasının doğuracağı adaletsizliklere ilişkin bir etki analizi yapılmış mıdır?
Tek fiyat uygulaması halinde Edirne'de üretim yapan çiftçilerin mevcut duruma göre daha yüksek sulama bedeli ödemesi söz konusu olacak mıdır?
Edirne ve Trakya bölgesinde yerçekimiyle sulama yapılan alanlar ile pompalı sulama yapılan alanlar arasındaki ortalama maliyet farkı ne kadardır?
Bölgesel maliyetleri esas alan, adil ve yerel koşullara uygun bir fiyatlandırma modeli neden tercih edilmemektedir?
Adres: Halkla İlişkiler Binası B Blok E-3310 TBMM/ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
2026 yılı başı itibarıyla ülkemizde sulamaya açılan 7,3 milyon hektar alanının 5 milyon hektarı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce (DSİ), 2,3 milyon hektarı ise mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü, il özel idareleri, büyükşehir belediyeleri vb. tarafından geliştirilen sulamalar ve halk sulamalarıdır.
DSİ tarafından inşa edilerek işletmeye açılan sulamaların 9695'inin işletme, bakım ve onarım sorumluluğu; başta sulama birlikleri olmak üzere sulama kooperatiflerine, belediyelere, il özel idarelerine, köylere hizmet götürme birliklerine, köy tüzel kişiliklerine, tüm sorumluluk, görev ve yetkiler tanımlanarak bir devir sözleşmesi ile devredilmiştir.
Diğer işletmeye açılan sulamalarda, tesislere ait proje verileri ve benzeri dokümanlara erişimde zaman zaman güçlükler yaşanabilmektedir. Bu kapsamda, sulama tesislerinin sözleşmeye dayalı olarak devredilmesi, su kullanıcı teşkilatlarının suyun etkin yönetimi ile tesislerin işletme, bakım ve idamesi süreçlerinde daha aktif rol üstlenmelerine imkân sağlayacaktır.
Bakım ve onarım ihtiyacı bulunan bu tesislerin iyileştirilmesi ile birlikte, su tüketiminin ölçülebilir ve kontrol edilebilir hâle getirilmesi mümkün olacaktır. Bu doğrultuda, söz konusu sulamaların su ve sulama yönetimi açısından düzenli olarak izlenmesi ve denetlenmesi, kaynakların verimli ve sürdürülebilir kullanımı bakımından önem arz etmektedir.
Sulama birliklerinin işletme ve bakım giderleri, detayda birçok alt kalemi barındırsa da esas itibarıyla personel, bakım ve onarım, araç Ve makine parkı giderlerinin yanı sıra, terfili sulamalarda enerji (terfi yüksekliğine göre değişebilmekle birlikte) ve diğer cari giderlerden oluşmaktadır. Bir sulama tesisinin işletme, bakım, onarım ve yönetim maliyeti birçok faktöre göre değişebilmekte ve sulama birlikleri tarafından su kullanım hizmet bedelleri bu faktörlere göre mevcut durumda maliyetlendirilmektedir.
Ülkemizde sulama yönetiminin daha etkin ve bütüncül bir yapıya kavuşturulması amacıyla; suyun o ölçülmesi, sulama tesislerinin oamacına uygun ve verimli kullanımıyla sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik olarak Türkiye Sulamaları Merkez Birliği'nin kurulması ve sulama faaliyetlerinin tek bir çatı altında toplanması planlanmaktadır.
Bu kapsamda, sulama yönetimi tek çatı altında toplanarak işletme, bütçe ve bakım süreçleri merkezileştirilecek; bu sayede bakım hizmetleri hızlanırken su kullanımındaki verimlilik verilerle çok daha yakından takip edilecektir.
İbrahim YUMAKLIBakan