Son 5 yılda Bakanlık ve bağlı kurumlarına personel alımında yapılan mülakat uygulamasına ilişkin
Kaynak göster
Ayhan Barut (CHP), 25 Şubat 2026 tarihinde 7/41274 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 55 gün sonra, 21 Nisan 2026).
Ayhan Barut (CHP, Adana). “Son 5 yılda Bakanlık ve bağlı kurumlarına personel alımında yapılan mülakat uygulamasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41274, 25 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41274-son-5-yilda-bakanlik-ve-bagli-kurumlarina-personel-aliminda-yapilan-mulakat-uygulamasina-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/50fe8e0b-2f36-4c6c-ace7-019c9a438be5
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 55 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ve talep ederim.
Son yıllarda kamu personel alım süreçlerinde uygulanan mülakat sistemi, kamuoyunda ciddi tartışmalara ve gençler arasında derin bir güvensizlik duygusuna yol açmaktadır. Yazılı sınavlarda yüksek puan alarak objektif ve ölçülebilir başarı gösteren çok sayıda adayın, mülakat aşamasında düşük puan verilerek elendiğine ilişkin yaygın iddialar bulunmaktadır.
Oysa Anayasa'nın 2'nci maddesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin bir hukuk devleti olduğu belirtilmiş; 10'uncu maddesinde eşitlik ilkesi güvence altına alınmış; 70'inci maddesinde ise kamu hizmetine girme hakkının liyakat esasına göre düzenleneceği hükme bağlanmıştır. Kamu görevine alınmada temel ölçütün bilgi, birikim ve mesleki yeterlilik olması gerekirken; subjektif değerlendirmelere açık mülakat uygulamalarının adalet duygusunu zedelediği, gençlerin devlete olan güvenini sarstığı yönünde ciddi kaygılar bulunmaktadır.
Özellikle yazılı sınav puanı ile mülakat puanı arasında makul ve izah edilemez düzeyde farklar oluşması, "kayırmacılık" ve "torpil" iddialarını güçlendirmekte; kamu yönetiminde liyakat ilkesinin zayıfladığı yönünde toplumsal bir algı yaratmaktadır. Devletin personel alım süreçlerinde şeffaflık, hesap verebilirlik ve denetlenebilirlik esastır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Son 5 yıl içinde Bakanlığınıza bağlı kurumlarda yapılan personel alımlarında yazılı sınavda başarılı olduğu halde mülakat sonucunda elenen aday sayısının yıllara göre kaçtır?
Son 5 yılda yazılı sınav puanı 80 ve üzeri olup mülakatta elenen aday sayısı kaçtır?
Yazılı sınav birincisi ya da ilk yüzde 10'luk dilimde yer aldığı halde mülakat sonucunda elenen aday sayısı kaçtır?
Mülakat komisyonlarının oluşum kriterleri nelerdir? Komisyon üyeleri hangi objektif ölçütlere göre belirlenmektedir?
Mülakatlarda adaylara yöneltilen sorular kayıt altına alınmakta mıdır? Sesli ve görüntülü kayıt yapılmakta mıdır?
Kamuoyunda dile getirilen "torpil" ve kayırmacılık iddialarına ilişkin bir açıklamanız olacak mı?
Mülakat uygulamasının kaldırılması ya da tamamen şeffaf ve denetlenebilir hale getirilmesi yönünde bir çalışma var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
G ! k ! 11 # İlgi (o : 05.03.2026 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1811464 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Adana Milletvekili Sayın Ayhan BARUT tarafından verilen 7/41274 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan
İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr
TİCARET BAKANLIĞI
Adana Milletvekili Sayın Ayhan BARUT'a Ait 7/41274 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
147) Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatına yapılan personel alımları; 6597 sayılı Devlet Memurları Kanunu, "Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik", "Ticaret Uzmanlığı Yönetmeliği", "Ticaret Denetmenliği Yönetmeliği" ile "Gümrük ve Ticaret Bakanlığına İlk Defa Yapılacak Atamalar Hakkında Yönetmelik" hükümleri çerçevesinde, şeffaflık ve liyakat esaslarına göre yürütülmektedir.
Personel alım süreçlerimizde yalnızca mevzuatın zorunlu kıldığı hallerde sözlü sınav yapılmaktadır. Bu kapsamda, ilan edilen kadro sayısına göre yapılan sıralamada kontenjan dışı kalan adayların durumu "başarısızlık" değil, "başarı sıralamasına girememe" olarak değerlendirilmektedir. Bakanlığımız bünyesinde gerçekleştirilen tüm sınav ve atama işlemleri, yargı denetimine açık olup, hukuki belirlilik ilkesine tam uyum içerisinde gerçekleştirilmektedir.
Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik hükümleri uyarınca A ve B grubu kadrolara yapılacak personel alımlarına ilişkin süreçler ilgili mevzuatı gereğince yürütülmektedir. A grubu kadrolara yapılacak personel alımlarına ilişkin mülakat komisyonları, Ticaret Uzmanlığı Yönetmeliği ve Ticaret Denetmenliği Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde oluşturulmaktadır. Bu komisyonlar, Bakan Yardımcısı başkanlığında; adayların görevlendirileceği muhtemel birimlerde görev yapan ve en az daire başkanı düzeyinde yetkinliğe sahip Bakanlığımız personeli arasından belirlenmektedir.
Diğer taraftan, B grubu kadrolara ve sözleşmeli personel alımlarına ilişkin mülakat komisyonları ise Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığına İlk Defa Yapılacak Atamalar Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde oluşturulmaktadır. Bu komisyonlar, en az genel müdür başkanlığında; adayların görevlendirileceği muhtemel birimlerde görev yapan ve en az daire başkanı düzeyinde yetkinliğe sahip Bakanlık personeli arasından belirlenmektedir.
Bakanlığımızın işe alım süreçlerinde gerçekleştirilen sözlü sınavlarda kullanılmak üzere "Sınav Yönetim Sistemi" adıyla geliştirilen bir yazılım kullanılmaktadır. Bu sistem kapsamında, adayların öğrenim alanlarına göre oluşturulan soru havuzları sisteme entegre edilmiştir.
Söz konusu program aracılığıyla sözlü sınavlarda adaylara sorulacak sorular sistem tarafından rastgele seçilmekte ve dijital ortamda adaylara yöneltilmektedir. Hangi adaya hangi soruların sorulduğu, sözlü sınavın süresi gibi bilgiler sistem tarafından kayıt altına alınmakta ve gerektiğinde yargı mercilerine sunulabilmektedir. Bununla birlikte, sözlü sınavlar sırasında ayrıca sesli veya görüntülü kayıt yapılmamaktadır.
Bakanlığımızca gerçekleştirilen personel alımlarına ilişkin sözlü sınavlarda, ilgili mevzuatta belirtilen kriterler doğrultusunda değerlendirme yapılmaktadır. Bu kapsamda adaylar; bilgi düzeyi, kavrama yeteneği, muhakeme ve ifade kabiliyeti, liyakat, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, özgüven, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel yetenek ve genel kültür düzeyi ile bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklık gibi ölçütler esas alınarak değerlendirilmektedir. Yapılan değerlendirmeler tutanak altına alınmaktadır.
Ayrıca, Bakanlığımızca gerçekleştirilen sözlü sınav süreçleri, şeffaflık, nesnellik ve denetlenebilirlik ilkeleri doğrultusunda yürütülmektedir.