Firmaların yatırım eğilimlerini artırmak amacıyla planlanan teşvik ve desteklere ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 27 Şubat 2026 tarihinde 7/41465 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 67 gün sonra, 5 Mayıs 2026).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Firmaların yatırım eğilimlerini artırmak amacıyla planlanan teşvik ve desteklere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41465, 27 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41465-firmalarin-yatirim-egilimlerini-artirmak-amaciyla-planlanan-tesvik-ve-desteklere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/045f0a99-44ad-411c-8960-019cae717dfb
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 67 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 55 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca, ılı olarak cevaplandırılmasını arz ve talep ederim.
Ni zgin TANRIKULU
Dif/arbakır Milletvekili
Son yıllarda Türkiye'de yaşanan yüksek enflasyon ve ekonomik belirsizlikler, firmaların yatırım eğilimlerini olumsuz yönde etkilemiştir. Merkez Bankası tarafından yayımlanan veriler incelendiğinde, sabit sermaye yatırım harcamalarındaki azalma dikkat çekmektedir. Özellikle 2025 yılı Şubat ayı İktisadi Yönelim Anketi sonuçları, firmaların yatırım iştahında ciddi bir ivme kaybına işaret etmektedir. Ayrıca, 2025 yılı Enflasyon Raporu'nda yatırım duruşunun zayıf seyrettiği o belirtilmiş, firmaların yatırım planlarında finansman maliyetleri ve talep belirsizliklerinin önemli bir rol oynadığı vurgulanmıştır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Firmaların yatırım iştahını artırmak amacıyla hükümet tarafından alınması planlanan yeni teşvik, destek ve düzenlemeler nelerdir?
Küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) büyüyerek uluslararası rekabet gücünü artırmaları için hangi politikalar uygulanmaktadır?
Türkiye'de yapılan yatırımların büyük bir kısmının 'yıpranmış tesis ve ekipmanların değişimi' olduğu görülmektedir. Üretimde verimliliği artırmak amacıyla yapılan yatırımların kapsamı genişletilecek midir?
Üretimde verimliliği artırmak amacıyla yapılan yatırımlar içerisinde dijital dönüşüm ve yapay zekâ teknolojilerine yönelik özel bir teşvik programı düşünülmekte midir?
2024 yılı verilerine göre, firmaların yatırımı artıracak en önemli faktör olarak 'talep' unsurunu öne çıkardığı görülmektedir. İç talebi güçlendirmek adına hükümetin aldığı ya da almayı planladığı önlemler nelerdir?
Yatırım Eğilimi İstatistikleri ve İktisadi Yönelim Anketleri kapsamında, verilerin daha fazla alt başlık ve detay ile takip edilmesi yönünde bir çalışma yapılacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU'na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mate.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7141465 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Uyguladığımız ekonomik programın temel amacı, fiyat istikrarının kalıcı şekilde tesis edilmesidir. Yatırım kararları açısından güven ve uzun vadeli öngörülebilirlik önemlidir. Bu çerçevede para ve maliye politikaları eşgüdüm içerisinde uygulanmakta, yapısal reformlarla dezenflasyon süreci desteklenmekte ve yatırım ortamının iyileştirilmesine yönelik adımlar atılmaktadır.
12. Kalkınma Planı, 2025-2027 ve 2026-2028 Orta Vadeli Programlar çerçevesinde vergi sistemimiz, yatırım ortamını güçlendiren bir araç olarak kullanılmakta, vergi politikalarımız ile mali disiplin ve sosyal adalet ilkeleri ekseninde yatırım, üretim, ihracat ve rekabet ortamı güçlü bir şekilde desteklenmeye devam edilmektedir.
Bu kapsamda, ülkemizde cari açığın azaltılarak, ithalat bağımlılığı yüksek olan ara malı ve ürünlerin üretiminin artırılması, arz güvenliğini sağlayacak, dışa bağımlılığı azaltacak, teknolojik dönüşümü sağlayacak yüksek ve orta-yüksek teknoloji içeren, yenilikçi, Ar-Ge yoğun ve katma değeri yüksek yatırımların desteklenmesi, en az gelişmiş bölgelere sağlanan yatırım desteklerinin artırılması, bölgesel gelişmişlik farklılıklarının azaltılması, destek unsurlarının etkinliğinin artırılması ile kümelenme faaliyetlerinin desteklenmesi amacıyla çok kapsamlı bir teşvik sistemi tasarlanmıştır.
Bu çerçevede, 29/5/2025 tarihli ve 2025/9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren Yatırım Teşvik Sistemi, Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi ve Sektörel Teşvik Sistemi olmak üzere iki temel programdan oluşmakta olup, yatırımların 5 farklı mekanizma aracılığıyla desteklenmesi hedeflenmektedir. Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında Stratejik Hamle, Teknoloji Hamlesi ve Yerel Kalkınma Hamlesi Programları; Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında ise Öncelikli Yatırımlar ve Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemleri uygulanacaktır. Bu programlar çerçevesinde yatırımcılara nakdi destekler, vergi destekleri, istihdam kapsamında sigorta primi işçi ve işveren hisse destekleri ile organize sanayi bölgelerinde uygun koşullarda yer tahsisi gibi çeşitli destekler sağlanmaktadır.
Öte yandan, Bakanlığımız tarafından yürütülen Hazine destekli kefalet sistemi (Sistem) ile KOBİ'lerimiz öncelikli olmak üzere finansmana erişim sorunu yaşayan işletmelere güncel ekonomik ihtiyaçlar doğrultusunda destek sağlanmaktadır. 17.04.2026 tarihi itibarıyla ticari işletmelere kullandırılan kefaletlerin 9677,97'si KOBİ'lere kullandırılmıştır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Bununla birlikte, Sistem kapsamında hâlihazırda 321,7 milyar TL kredi hacminde 20 adet destek paketi yürürlükte olup, söz konusu destek paketleri kapsamında 17.04.2026 tarihi itibarıyla 117,7 milyar TL kefalet karşılığı 137,2 milyar TL kredi kullandırılmıştır. Hâlihazırda kullandırılabilecek 153,8 milyar TL kefalet karşılığı 184,5 milyar TL kredi imkânı bulunmaktadır. 321,7 milyar TL'lik kredi hacmine sahip paketler içerisinde 15,5 milyar TL'lik tutar, doğrudan yatırıma ayrılmıştır. İlgili mevzuat ve söz konusu paketlerde belirlenen şartların karşılanması halinde şirketler, anılan desteklerden faydalanabilmektedir. Ek olarak, Sistem kapsamında imalatçı KOBİ'lerin dijital dönüşüm süreçlerine yönelik toplamda 4,7 milyar TL kredi hacmine sahip 2 adet destek paketi yürürlüğe alınmıştır. Bakanlığımıza iletilen muhtelif talepler ve güncel ekonomik ihtiyaçlar Bakanlığımızca sürekli olarak değerlendirilmekte olup, Sistem kapsamında yürürlüğe alınan destek paketleri özelinde gerekli güncellemeler yapılmakta ve gerekli olması halinde yeni destek paketleri hayata geçirilebilmektedir.
Diğer taraftan, Yatırım Eğilimi İstatistikleri ve İktisadi Yönelim İstatistikleri, uluslararası standartlara uyumlu bir şekilde "Avrupa Birliği Uyumlaştırılmış İşyeri ve Tüketici Anketleri Ortak Programı" kapsamında yürütülmekte ve yayımlanmaktadır. Sonuçlar, imalat sektörü geneline ek olarak mümkün olan alt gruplarda halihazırda yayımlanmaktadır. İktisadi Yönelim İstatistikleri için mal grupları ve büyüklük grupları alt başlıklarında, İktisadi Yönelim Anketi kapsamında derlenen Kapasite Kullanım Oranı istatistikleri için mal grupları, büyüklük grupları ve ikili sektör alt başlıklarında, Yatırım Eğilimi İstatistikleri için ise büyüklük grubu alt başlığında yayımlanan veriler "h//ps-//evds2 (cmb. gov.ir/" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Ayrıca, önergede bahsi geçen diğer hususlar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan