Kuduz hastalığıyla mücadeleye ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 96 ncı maddeleri gereğince, Sağlık Bakanı Sayın Kemal MEMİŞOĞLU tarafından yazılı olarak yanıt ını arz ederim.

SORULAR

1. urhan ÇÖMEZ Balıkesir Milletvekili

   Son dönemde İstanbul başta olmak üzere Türkiye genelinde kuduz riski taşıyan hayvan temasına bağlı sağlık kuruluşu başvurularında dikkat çekici artış olduğu görülmektedir. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü verilerine göre 2025 yılında yalnızca İstanbul'da 123 bin 538 kişi kuduz riski taşıyan temas nedeniyle sağlık kuruluşlarına başvurmuş, bu kapsamda 411 binin üzerinde kuduz aşısı uygulanmıştır.

   Kuduz hastalığı klinik belirtiler ortaya çıktıktan sonra neredeyse tamamı ölümcül seyreden ciddi bir zoonotik hastalıktır. Buna karşın temas sonrası profilaksi ile hastalık büyük ölçüde önlenebilmektedir. Ancak temas sayılarındaki artış sahipsiz hayvan popülasyonu, aşılama politikaları, yerel yönetim uygulamaları, veri şeffaflığı ve halk sağlığı yönetimi açısından kapsamlı değerlendirme gerektirmektedir. Avrupa Birliği ve OECD ülkelerinin büyük bölümünde kuduz hastalığı yerel halk sağlığı tehdidi olmaktan büyük ölçüde çıkmış, insan vakaları çoğunlukla yurt dışı kaynaklı temaslarla sınırlı kalmıştır. Türkiye'de temas sayılarının görece yüksek seyretmesi, alınan önlemlerin yeterliliği konusunda soru işaretleri doğurmaktadır.

   Bu çerçevede kamu sağlığı, zoonotik hastalık yönetimi ve hayvan popülasyonu politikaları açısından aşağıdaki soruların yanıtlanması önem arz etmektedir.

2. Türkiye genelinde son 10 yılda kuduz riski taşıyan hayvan teması nedeniyle sağlık kuruluşlarına başvuran kişi sayısı yıllara göre dağılımı nedir?

3. Aynı dönem içinde doğrulanmış insan kuduz vakası sayısı kaçtır? Bu vakaların illere göre dağılımı nedir?

4. İstanbul'da 2025 yılında bildirilen 123 bini aşkın temas vakasının önceki yıllara göre artış nedenleri Bakanlığınızca nasıl değerlendirilmektedir?

5. Türkiye'de sahipsiz hayvan popülasyonuna ilişkin Bakanlığınızın güncel veri ve projeksiyonları nelerdir?

6. Belediyelerle birlikte yürütülen kuduz aşılama, kısırlaştırma ve popülasyon kontrol programlarının kapsamı ve etkinliği nedir?

7. Türkiye'de kuduz temasına bağlı yapılan aşı uygulamalarının yıllık maliyeti ne kadardır? Son 5 yıl itibarıyla kamu bütçesine yükü nedir? e kiL99)

   Avrupa Birliği ve OECD ülkeleri ile karşılaştırıldığında Türkiye'de kuduz riski temas sayılarının yüksek olmasının temel nedenleri nelerdir? Bakanlığınızın bu konuda yaptığı karşılaştırmalı analiz var mıdır?

8. Türkiye'nin kuduzu eliminasyon hedefi var mıdır? Varsa takvimi, planlaması ve yol haritası nedir?

9. Sağlık Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı arasında zoonotik hastalıklar kapsamında yürütülen koordinasyon mekanizmaları nelerdir? Bu iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik yeni bir çalışma planlanmakta mıdır?

10. Özellikle büyükşehirlerde artan hayvan teması vakalarına karşı yeni bir ulusal eylem planı hazırlanmakta mıdır?

11. Kuduz riskli temasların önlenmesi amacıyla kamuoyuna yönelik bilgilendirme, eğitim ve farkındalık çalışmalarının kapsamı nedir?

12. Temas sonrası profilaksiye erişimde bölgesel eşitsizlikler bulunmakta mıdır? Varsa bu eşitsizlikleri gidermeye yönelik çalışmalar nelerdir?