Kamu kurumu, belediye ve özel sektöre ait toplam kreş sayısına ilişkin

Bugün Türkiye'de asgari ücret yaklaşık 28 bin TL, en düşük emekli aylığı yaklaşık 20 bin TL seviyesindedir. Buna karşın büyük şehirlerde ve sanayi bölgelerinde özel kreş ücretleri aylık 20-30 bin TL'den başlamaktadır. Bu tablo, özellikle düşük ve orta gelirli aileler açısından çocuk bakımını neredeyse imkânsız hâle getirmektedir. Kreş ücretlerinin asgari ücretle yarıştığı koşullarda pek çok kadın ya çalışmayı bırakmakta ya da çalışma yaşamına hiç girememektedir.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve OECD verileri Türkiye'de kadınların işgücüne katılımının birçok ülkenin gerisinde olduğunu göstermektedir. Türkiye?de kadınların işgücüne katılım oranı yaklaşık 9635 civarında seyretmektedir. Bu oran OECD ülkelerinde ortalama

• 060'n üzerindedir. Aradaki farkın en önemli nedenlerinden biri kamusal bakım hizmetlerinin yetersizliği ve bakım yükünün kadınların üzerine bırakılmasıdır.

Özellikle tekstil, gıda ve hizmet sektörü gibi kadın emeğinin yoğun olduğu işyerlerinde kreş bulunmamakta, olan az sayıdaki kreşten ise vardiyalı çalışan ebeveynler yararlanamamaktadır. Kadın işçiler uzun mesailerle çalışmak zorunda kalırken, çocuk bakımını çoğu zaman yaşlı aile üyeleri üstlenmektedir. Ancak yaşlıların sağlık ve bakım sorunları nedeniyle bu durum sürdürülebilir değildir. Bu koşullar kadınların hem fiziksel hem ruhsal olarak yıpranmasına, yoğun stres ve depresyon sorunları yaşamasına yol açmaktadır.

Mevzuatta işverenlere kreş açma yükümlülüğü 150 kadın çalışan şartına bağlanmıştır. Bu düzenleme hem ayrımcıdır hem de pratikte uygulanmamaktadır. Pek çok işyerinde çalışan sayısı bu sınırın altında tutulmakta, sınırın üstünde olan yerlerde ise denetim eksikliği nedeniyle yükümlülük yerine getirilmemektedir. Ayrıca bu yükümlülüğün yalnızca işverenlere bırakılması, bazı işverenlerin kadın işçi çalıştırmaktan kaçınmasına da neden olmaktadır.

Oysa çocuk bakımı kamusal bir haktır ve devletin doğrudan sorumluluğundadır. Kadınların eşit ve özgür biçimde çalışma yaşamına katılabilmesi için mahallelerde, organize sanayi bölgelerinde, fabrikalarda ve kamu kurumlarında 7/24 açık, ücretsiz ve nitelikli kreşlerin yaygınlaştırılması gerekmektedir.

Kadın emeğinin görünmez kılındığı, bakım yükünün kadınlara dayatıldığı bu sistem sürdürülebilir değildir. Kreş hizmetlerinin kamusal ve erişilebilir olmaması, kadın yoksulluğunu derinleştirmekte ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğini büyütmektedir.

Bu bağlamda;