Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonuna ilişkin
Kaynak göster
Yasin Öztürk (İYİ Parti), 5 Mart 2026 tarihinde 7/41662 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Başkan Numan KURTULMUŞ. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 21 gün sonra, 26 Mart 2026).
Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli). “Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41662, 5 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41662-milli-dayanisma-kardeslik-ve-demokrasi-komisyonuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/52ab3a1c-14d1-49ad-8323-019cc32c63d8
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 21 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Sayın Numan KURTULMUŞ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını; Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96.maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim. ih ÖZTÜRK Türkiye Büyük Millet Meclisi, Türk Milletinin egemenliğinin tecelligâhı ve Milli İradenin tartışmasız temsil makamıdır.
Bu nedenle Meclis çatısı altında kurulan her yapı, alınan her karar ve hazırlanan her rapor yalnızca hukuki dayanaklara değil; aynı zamanda Millet vicdanına, demokratik meşruiyete, köklü
Meclis geleneklerine ve Devlet ciddiyetine dayanmak zorundadır.
Gerekçenin tamamını göster (15 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkiye Cumhuriyeti Devleti, terörle mücadelede binlerce Şehit vermiş; Anaların gözyaşı,
Gazilerin fedakârlığı ve Milletin ortak hafızasında yer etmiş ağır bedeller ödemiştir.
Bu nedenle terör, toplumsal birlik ve demokratik süreçlere ilişkin her girişim; Şehit Ailelerinin onuru, Gazilerin hatırası, Türk Milletinin birlik ruhu ve Milli hassasiyetler gözetilerek yürütülmelidir.
Bu çerçevede Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde 5 Ağustos 2025 tarihinde kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun (kamuoyunda "Terörsüz Türkiye Komisyonu" olarak anılmaktadır) kuruluş süreci, çalışma yöntemi ve faaliyetleri kamuoyunda tartışmalara konu olmuştur.
Komisyonun 18 Şubat 2026 Çarşamba günü gerçekleştirilen 21'inci toplantısında, hazırlanan raporun yapılan oylama sonucunda nitelikli çoğunlukla kabul edildiği açıklanmıştır.
Ancak komisyonun kuruluşu ve işleyişine ilişkin olarak;
Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde öngörülen komisyon kuruluş usullerine riayet edilmediği,
Üyelerin Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu iradesiyle seçilmediği, Komisyon Başkanının seçim yoluyla belirlenmeyerek doğrudan tayin edildiği,
Başkanlık Divanı Üyelerinin komisyonlarda görev alamayacağı yönündeki açık hükme rağmen
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının komisyon başkanı olarak görevlendirildiği, Komisyonun çalışma usul ve esaslarının yerleşik komisyon uygulamalarından ayrıldığı,
Rapor hazırlama sürecinde Milli Hassasiyetlere yeterince önem verilmediği yönündeki iddialar; Meclisin kurumsal saygınlığı, Milli İradenin temsil gücü ve demokratik meşruiyet bakımından soru işaretleri doğurmuştur.
Özünde Meclis teamüllerine uygun biçimde teşekkül etmeyen bu komisyonun kuruluşundan raporunun kabulüne kadar geçen sürecin; usul, temsil, şeffaflık ve Milli Hassasiyetler bakımından tartışmalı hale gelmesi, Türk Milletinin Devlet geleneği ile bağdaşmamaktadır.
Devletin ve Milletin ortak hafızasını ilgilendiren konularda Meclisin her adımı, hukuka, teamüle ve Millet vicdanına uygun olmak zorundadır.
Bu Bağlamda;
I) Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu hangi açık ve somut hukuki işlemle kurulmuştur?
SORULAR
Komisyonun kuruluşuna ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu kararı veya benzeri bir işlem bulunmakta mıdır?
Komisyon üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde öngörülen usule uygun biçimde Genel Kurul tarafından seçilmiş midir? Seçilmemiş ise bunun gerekçesi nedir?
Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde yer alan "Başkanlık Divanı Üyeleri komisyonlarda görev alamaz" hükmü karşısında, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının söz konusu komisyonun başkanı olarak görev yapması hangi hukuki gerekçeye dayandırılmaktadır?
İçtüzük hükümlerine göre komisyonların kendi başkanlarını seçmesi gerekirken, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunda bu usulün uygulanmamasının nedeni nedir? Bu durum İçtüzük ile nasıl bağdaştırılmaktadır?
Komisyonun toplantı ve karar yeter sayıları ile çalışma usul ve esaslarının, Türkiye Büyük
Millet Meclisi İçtüzüğünde düzenlenen komisyon usullerinden farklı belirlenmesinin gerekçesi nedir?
Komisyonun kuruluş sürecinin Meclis teamüllerine ve yerleşik parlamenter uygulamalara aykırı olduğu yönündeki eleştiriler hakkında Başkanlığınızın değerlendirmesi nedir?
18 Şubat 2026 tarihli 21'inci toplantıda nitelikli çoğunlukla kabul edilen raporun Türkiye Büyük Millet Meclisi açısından hukuki bağlayıcılığı nedir? Bu raporun yasama süreçlerine etkisi olacak mıdır?
Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde düzenlenen ihtisas komisyonlarından farklı bir statüye sahip ise, bu komisyonun hukuki niteliği ve yetki sınırları nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Başkan Numan KURTULMUŞ ·
Sayı o :27-43452547-120.07.03-4825682 26 052026 Konu : Soru Önergesi
Sayın Yasin ÖZTÜRK Denizli Milletvekili
İlgi (O: 05.03.2026 tarihli ve 7/41662 esas numaralı yazılı soru önergeniz. Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonuna ilişkin ilgi önergenizde yer alan sorularınız ekte cevaplandırılmıştır.
Bilgilerinizi rica ederim.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanvekili
CEVAPLAR:
Cevap 1.,2.,3., 4., 5., 6., 7., 8. ve 9.- Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, terörün Türkiye'nin gündeminden tamamen çıkartılması, toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesi, milli birlik ve kardeşliğimizin pekiştirilmesi, özgürlük, demokrasi ve hukuk devleti alanlarında çalışmalar yapmak amacıyla 25.07.2025 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı tarafından TBMM'de temsil edilen siyasi partilere gönderilen bir yazı ile kurulmuş ve 05.08.2025 tarihinde çalışmalarına başlamıştır. Komisyon, çalışmalarını 05.08.2025 tarihli ilk toplantısında kabul ettiği Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu Çalışma Usul ve Esasları doğrultusunda yürütmüştür.
IBMM'nin geçmiş dönemlerinde Meclis Başkanlarının girişimleriyle başta Anayasa ve İçtüzük çalışmalarıyla ilgili olmak üzere çeşitli konularda özel komisyonların kurulması ve bu komisyonların o çalışmalarını o kararlaştırmış oldukları usul ve esaslar doğrultusunda gerçekleştirmesi kuvvetli bir teamüldür. Bu şekilde kurulan komisyonların bir kısmında komisyon başkanlığı, dönemin Meclis Başkanı veya başkanvekilleri tarafından yürütülmüştür. TBMM bünyesinde kurulan özel komisyonlara örnek olarak aşağıdaki komisyonları göstermek mümkündür:
? 19. ve21. Yasama Dönemlerinde Anayasa çalışmaları yapmak için kurulan Partilerarası Özel Uyum Komisyonları
• 20. Yasama Döneminde 1995 Anayasa Değişikliği'nin gerekli kıldığı uyum yasalarını hazırlamak üzere kurulan Partilerarası Özel Uyum Komisyonu
• 23. Yasama Döneminde TBMM İçtüzüğü başta olmak üzere Anayasa ile ilgili diğer mevzuatlarda çalışma yapmak amacıyla kurulan Uzlaşma Komisyonu
• 24. Yasama Döneminde kurulan İçtüzük Uzlaşma Komisyonları, Anayasa Uzlaşma Komisyonu ile Siyasi Etik Uzlaşma Komisyonu
• 26. Yasama Döneminde kurulan Anayasa Uzlaşma Komisyonu
TBMM'nin çatısı altında hazırlanan ve kamuoyunun bilgisi dâhilinde ilerletilen süreçte ortaya çıkan öneri ve değerlendirmeleri içeren Komisyon Raporu, yasa çalışmalarında esas alınmak üzere siyasi partilerin ve kamuoyunun takdirine sunulmuştur.