Orman yangınlarıyla mücadeleye ilişkin

2026 yılında ülke genelinde 119 adet helikopter, 28 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (İHA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır.

Bu araçlar, yüksek çözünürlüklü termal ve optik kameralar ile donatılmış olup anlık görüntü ve veri aktarımı yapabilmektedir. Tespit edilen yangınlar, Yangın Koordinasyon Merkezi aracılığıyla anlık olarak değerlendirilmekte ve sahada konuşlu ekiplere iletilmektedir. İHA'lardan alınan veriler, yangının lokasyonu, büyüklüğü ve yayılım yönü gibi kritik bilgileri içermekte olup karadan ve havadan müdahale ekiplerinin zamanında yönlendirilmesini sağlamaktadır. Ayrıca ülkemiz ormanlarının yangın tespitinde 776 adet kule görev yapmaktadır. Bu kulelerin 194 adetinde kamera ile yangın tespiti de yapılmaktadır.

Yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılan hava ve kara araçları tek bölgede değil dönem içerisinde meteorolojik veriler değerlendirilerek yangın risk durumu haritasına göre proaktif kaydırmalar yapılarak kullanılmaktadır.

Söz konusu hava gücümüzün 68 adedi özel firmalara ait, 93 adedi ise Orman Genel Müdürlüğümüz (OGM) envanteri ile Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı envanterinde bulunan hava araçlarından oluşmaktadır.

2002 yılında 73 ton olan su atma kapasitemiz, 2026 yılında 462 tona yükselmiştir. Ülkemiz, dünyada sadece 5 ülkede bulunan havadan yangın yönetim aracı OTA Ğ'a sahiptir.

2025 yılında orman yangınlarına havadan müdahale faaliyetleri kapsamında 105 adet helikopter, 27 adet uçak ve 14 adet İHA olmak üzere toplamda 146 adet hava aracından oluşan hava gücü aktif olarak görev yapmıştır. Bu araçların 88 adedi ise kamuya ait hava araçlarından 58 adedi iç ve dış kaynaklardan kiralanan hava araçlarından oluşmaktadır.

2024 yılında, orman yangınlarıyla mücadelede toplam 105 helikopter, 27 uçak ve 14 İHA"'dan oluşan bir hava gücü kullanılmış olup bu araçların 81 adedi kamuya ait hava araçlarından oluşurken, 65 adedi 2022 yılında imzalanmış olan 2022-2024 yıllarını kapsayan üç yıllık sözleşmelerle kiralanan hava araçlarından oluşmaktadır.

2023 yılında imzalanan satın alma sözleşmesi kapsamında temin edilecek 20 adet, 3 ton su atma kapasiteli Airtractor ATSO2F amfibi yangın söndürme uçağından 14 adedinin teslimi tamamlanmış ve aktif olarak havadan yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılmaktadır. Kalan 6 adet uçağın 2 adedinin teslimi 2026 yılında gerçekleştirilecek olup diğer 4 adedinin tesliminin ise kademeli olarak 2027 yılına kadar tamamlanması planlanmaktadır.

Ayrıca, 8 adet yerli ve milli yangın söndürme helikopteri üretimine yönelik olarak Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. (TUSAŞ) ile 2023 yılında sözleşme imzalanmış olup helikopterlerin ilk teslimatlarının 2028 yılında yapılması planlanmaktadır.

Kiralanan yangın söndürme uçakları ve helikopterleri; Kaan Havacılık (Türkiye), Kitz Air (Avusturya), PANH-AVIALIFT-BORDO Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya), UTAIR-MD Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya), Kırgızistan Acil Durumlar Bakanlığı (Kırgızistan), CMC Savunma Sanayi (Türkiye-ABD), Rusya Acil Durumlar Bakanlığı (Rusya), BORDO-EAB İş Ortaklığı (Türkiye-Ukrayna) ve TİTAN Firefighting SL (İspanya) firmaları aracılığıyla temin edilmiştir.

2025 yılı Mart ve Nisan aylarında, 53 adet hava aracının kiralanmasına yönelik sözleşmeler; Kaan Havacılık (Türkiye), Kitz Air (Avusturya), CMC Savunma Sanayi (Türkiye-ABD) ve TİTAN Firefighting SL (İspanya) firmaları ile 3 yıl süreli, PANH-AVJALIFT-BORDO Adi Strateji Geliştirme Başkanlığı

Ortaklığı (Türkiye-Rusya) ve UTAIR-MD Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya) ile ise 1 yıl süreli olarak imzalanmıştır.

Ayrıca, 30.03.2022 tarihinde Savunma Sanayii Başkanlığı ile Bordo Mimarlık-FAB İş Ortaklığı arasında imzalanan ve 2022-2026 yıllarını kapsayan 5 yıllık büyük tanker uçağı kiralama sözleşmesi de devam etmektedir.

Hava aracı kiralama hizmet alımı sözleşmelerinde yer alan görev süreleri, hava araçlarının bağlı oldukları ulusal ve uluslararası sivil havacılık otoritelerinin belirlediği teknik ve operasyonel kurallar ile uçuş emniyeti standartları dikkate alınarak belirlenmiştir. Bu kapsamda görev süreleri, hava araçlarının güvenli, etkin ve sürdürülebilir şekilde hizmet verebilmesini teminen düzenlenmiştir.

2026 yılında orman yangınlarıyla mücadelede kullanılan kara araçları; arazöz ve su ikmal aracı

1.953 adet, ilk müdahale aracı 2.766 adet ve iş makinesi 878 adet olmak üzere toplam 5.597 adettir.

2023 yılında arazöz, su tankeri, ilk müdahale aracı vb. olmak üzere 460 adet, 2024 yılında 468 adet, 2025 yılında 211 adet ve 2026 yılında 301 adet araç dahil edilmiştir. 2024-2026 yılları arasında arazöz, su tankeri, ilk müdahale aracı vb. olmak üzere 106 adet araç parktan çıkarılmıştır. Ayrıca her dönem ihtiyaçlar ve imkanlar doğrultusunda alımlar yapılarak makine parkımızdaki araç sayımız artırılmaktadır.

2026 yılında orman yangınlarıyla mücadele çalışmalarında 28.065 personel ve 141.283 gönüllü görev yapmaktadır.

Orman Genel Müdürlüğümüzce; e Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik esasları çerçevesinde; 2023 yılında 502 işçi, 2024 yılında 135 işçi, 2025 yılında 4.844 işçi ve 2026 yılında 227 işçi olmak üzere toplam 5.708 yeni işçi personel ile, e 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4'üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında;

2023 yılında; 8 adet pilot, 7 adet uçuş teknisyeni, 249 adet orman mühendisi, 1.128 adet orman muhafaza memuru, 109 adet farklı pozisyonlarda sözleşmeli personel,

2024 yılında; 24 adet pilot, 15 adet uçuş teknisyeni, 20 adet orman mühendisi, 26 adet orman muhafaza memuru, 124 adet farklı pozisyonlarda sözleşmeli personel,

2025 yılında; 6 adet pilot, 10 adet uçuş teknisyeni, 30 adet İHA pilotu, 75 adet İHA teknik personeli, 150 adet orman mühendisi, 3.477 sözleşmeli destek personeli,

2026 yılında; 3 adet pilot, 7 adet uçuş teknisyeni, 496 adet farklı pozisyonlarda sözleşmeli personel,

" Ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında farklı pozisyonlarda 2023 yılında 41 adet, 2024 yılında 38 adet, 2025 yılında 41 adet kadrolu personel alımı gerçekleştirilmiş olup toplam 6.084 kadrolu ve sözleşmeli personel olmak üzere, son üç yıl içerisinde toplam 11.792 yeni personel istihdam edilmiştir.

Orman yangınlarıyla mücadele faaliyetleri için 2024 yılında 22.253.767.000 TL, 2025 yılında 29.529.331.000 TL, 2026 yılında ise 33.594.430.000 TL bütçe ayrılmıştır. Strateji Geliştirme Başkanlığı

Enerji iletim şirketleri her yıl sezon öncesinde sözleşme gereği enerji hatlarının alt bakımını yapmakla sorumludur. Gecikme olduğunda şirketler uyarılarak sezon öncesi tüm bakımlar yaptırılmaktadır.

Enerji nakil hattı (ENH) kaynaklı yangınlardan etkin bir şekilde korunmak adına; orman içinden geçen enerji nakil hatlarının bakımlarının en kısa sürede yapılması, eskimiş olanlarının yenilenmesi, orman içinden geçen hatlarda ahşap direk kullanılmaması, mümkünse bu hatların orman alanından geçen kısımlarının bir plan dâhilinde yer altına alınmasıyla ilgili olarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile koordineli bir çalışma yürütülmektedir.

Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında;

Her yıl orman yangınlarıyla mücadele edecek personele ve gönüllülere teorik ve uygulamalı orman yangınlarıyla mücadele eğitimi verilmektedir. Eğitimde; yangına müdahale, ilk yardım, kişisel koruyucu donanımların kullanımı, iş güvenliği, orman yangınlarında kullanılan araçlarla ilgili teorik ve uygulamalı eğitim yer almaktadır.

Halkın orman yangınları konusunda daha duyarlı olmasını sağlamak amacıyla yıl boyu bilinçlendirme çalışmaları o yapılmaktadır. Orman köylerinde yaşayan köylü vatandaşlara, çoban, avcı ve arıcılara, öğrencilere, cezaevlerinde bulunan mahkumlara, kamu görevlilerine ve askeri personele orman yangınlarıyla ilgili farkındalık eğitimleri verilmektedir.

Kamu spotları hazırlanarak görsel, yazılı ve sosyal medyada gösterimleri yapılmaktır. İHA"lar yangın tespiti ve yönetiminde kullanılmaktadır.

Yangın yönetiminde ve yangın riski tespitinde, yangın davranış modeli ve karar destek sistemi aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır.

İnsansız mobil gözetleme kuleleri inşa edilerek ormanlarımız 7 gün 24 saat kameralar ile izlenmektedir.

Genç meşcere bakımları sezon öncesinde tamamlanmaktadır.

Yol kenarı bakımları yaptırılarak yangın riski azaltılmaya çalışılmaktadır.

Orman yangınları adet ve alan olarak meteorolojik şartların etkisiyle her yıl değişkenlik gösterebilmektedir. Yangın önleme tesisleri (YARDOP) yapılarak ve mevcut tesislerin bakımı tamamlanarak çıkabilecek yangınların büyüme riski azaltılmaya çalışılmaktadır.

Hava ve kara araçlarımızın yangınlara daha kısa sürede ve daha etkin bir şekilde müdahale edebilmesi için inşa edilen 4.852 havuz ve gölet kullanıma hazır hale getirilmektedir.

Orman köylerine traktörler ile birlikte orman yangınlarda kullanılmak üzere su tankerleri dağıtılmaktadır.

Orman yangın riskinin yüksek olduğu alanlarda, en kısa zamanda müdahale edecek şekilde ilk müdahale araçları, arazözler ve ekipler 1.700 farklı noktada konuşlandırılmıştır.

2003 yılında ortalama 40 dakikayı bulan yangınlara müdahale süresi 11 dakikaya kadar düşürülmüştür.

Ülkemiz ormanlarının içerisinde başta yangınla mücadele olmak üzere, üretim, bakım, Strateji Geliştirme Başkanlığı koruma ve diğer ormancılık faaliyetlerinde kullanılan yaklaşık 240 bin km orman yolunun bakımı yapılmış ve ulaşılabilir hale getirilmiştir.

" Yerleşim yerleri arasında ulaşımı sağlayan ve orman içerisinden geçen yangın riski yüksek yolların kenarlarında, bakım budama, seyreltme ve temizlik çalışmaları ile yangınla mücadele tesisleri, yangın emniyet yol ve şeritlerinin bakımları yapılmıştır. e Ormanlarımızın atıklardan temizlenmesi ve yol kenarlarındaki yanıcı maddelerin azaltılmasına yönelik 2024 yılında "Orman Benim" kampanyası başlatılmış olup 2026 yılında da devam etmektedir. e" Orman Genel Müdürlüğümüzün orman yangınları, doğal afetler ve acil durumlara müdahale kabiliyetini artırmak amacıyla Orman Arama Kurtarma Ekipleri (ORKUT) kurulmuştur. Bu ekipler, yangın öncesi ve sonrası kurtarma operasyonlarını yürütmek, orman alanlarındaki arama kurtarma faaliyetlerini koordine etmek ve gerektiğinde diğer afetlere müdahale etmektedirler.

" Bakanlığımız başta Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) olmak üzere, Jandarma Genel Komutanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve belediyelerle iş birliği içerisinde çalışmaktadır.

Ayrıca, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak, Bakanlığımız kullanımına sunulan ve orman yangınlarının çıkma olasılığının fazla olduğu bölgelerin günler öncesinden tahmin edilmesine imkân sağlayan MEUS (Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi) başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. MEUS sistemi sayesinde yangın çıkma ihtimalinin fazla olduğu günlerde, riskli bölgelerde konuşlu yangınlarla mücadele unsurlarımız teyakkuz durumuna geçirilmekte ve olası orman yangınlarına daha kısa bir zaman periyodunda müdahale edilmektedir. Bunun yanı sıra Yangıncell Sistemi ile İş Emri Takip ve Navigasyon Sistemi orman yangınlarıyla mücadele çalışmalarında kullanılan teknolojik yeniliklerdendir.

İbrahim YUMAKLIBakan