Hava kirliliğinin çocuk sağlığına etkilerine ilişkin

Milletvekillerimiz tarafından Bakanlığıma yöneltilen ve ilişik listede, TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

Bakan -Dosya (1 Takım)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Barış ULUSOY Tel: 410 14 65

SAYIN İBRAHİM AKININ Ör. 180

TBMM 7/41922 ESAS SAYILI " YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Ekoloji ve çocuk hakları arasındaki ilişki, sadece çevresel bir duyarlılık değil, doğrudan bir yaşam hakkı ve sosyal adalet meselesidir. Çocuklar, yetişkinlere oranla daha hızlı soluk alıp vermeleri, vücut ağırlıklarına göre daha fazla besin tüketmeleri ve gelişmekte olan bağışıklık sistemleri nedeniyle ekolojik krizin ve çevre kirliliğinin önde gelen kurbanlarındandır.

Özellikle sanayi kenti İzmir özelinde; Aliağa'daki ağır sanayi kirliliği, Gaziemir'deki radyoaktif atıklar, Menderes havzasındaki kontrolsüz pestisit kullanımı ve kent merkezindeki betonlaşmış okul bahçeleri, çocukların fiziksel ve bilişsel gelişimini kalıcı olarak tehdit etmektedir. Ekolojik yıkımın çocuklar üzerindeki etkilerini izlemek, verileri şeffaf şekilde paylaşmak ve koruyucu politikalar geliştirmek ilgili tüm bakanlıkların asli görevidir.

Bu bağlamda;

1. İzmir-Aliağa bölgesindeki hava kalitesi izleme istasyonlarından elde edilen solunabilir partikül madde ve sağlık (PM2.5 ve PM10) verileri, çocukların yoğun bulunduğu eğitim ve oyun alanları baz alınarak değerlendirilmekte midir?

2. Gaziemir'deki radyoaktif atıkların temizlenmemesi nedeniyle bölgedeki yeraltı sularına ve toprağa karışan ağır metallerin çocuk sağlığı üzerindeki risk haritası çıkarılmış mıdır?

3. İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı'nda "çocukların özgün ihtiyaçları" ve "iklim adaleti" başlıkları altında hangi somut tedbirler yer almaktadır?

4. Okul bahçelerinde ve parklarda kullanılan peyzaj ürünlerinin (ilaçlama vb.) çocukların endokrin sistemine etkileri denetlenmekte midir?

CEVAP

İzmir-Aliağa bölgesinde bulunan hava kalitesi izleme istasyonlarının yerleri Bakanlığımızca yapılan/yaptırılan bilimsel projelerin çıktısı neticesinde belirlenmiştir. Veriler kamuoyuna açık bir şekilde sürekli izlenmektedir.

2023 yılı itibarıyla güncelliğini yitiren "İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı", güncel ihtiyaçlar ve politikalar doğrultusunda güncellenerek "İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı (2024-2030) ile "İklim Değişikliği Azaltım Stratejisi ve Eylem Planı (2024-2030) hazırlanarak yayımlanmış ve kamuoyunun erişimine açılmıştır.

"İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı"nda, iklim değişikliğinin toplumsal etkilerine karşı kırılgan grupların korunması, sosyal kapsayıcılığın güçlendirilmesi ve toplumun farklı kesimlerinin iklim risklerine karşı dirençliliğinin artırılmasına yönelik politika ve eylemlere yer verilmektedir. Bu kapsamda, özellikle çocuklar başta olmak üzere kırılgan grupların ihtiyaçlarının gözetilmesine yönelik çeşitli tedbirler yer almaktadır:

• Afet risk azaltımı ve erken uyarı sistemlerinde kırılgan grupların ihtiyaçlarının gözetilmesi,

• İklim değişikliğinin halk sağlığı üzerindeki etkilerine yönelik izleme, değerlendirme ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi, sİklim değişikliği kaynaklı afet ve risklere karşı toplumun uyum kapasitesi ile dirençliliğinin artırılması,

• Yerel İklim Değişikliği Eylem Planları aracılığıyla yerel düzeyde uyum çalışmalarının yaygınlaştırılması,

• İklim değişikliğine uyum politikalarının sosyal kalkınma politikalarıyla bütünleşik şekilde ele alınması, sEğitim, bilinçlendirme ve kapasite geliştirme faaliyetleri yoluyla toplumun iklim değişikliğine uyum konusunda farkındalığının arttırılması,

"Çocuklar başta olmak üzere kırılgan grupların iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı korunmasına yönelik politika ve uygulamaların geliştirilmesi,

• 2053 uzun dönemli iklim değişikliği vizyonu doğrultusunda sosyal kalkınma boyutunun güçlendirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmesi.

Bunun yanı sıra, Strateji ve Eylem Planı kapsamında sosyal kalkınma, halk sağlığı, afet risk azaltımı ve kentleşme başlıkları altında yürütülecek eylemler aracılığıyla çocukların ve kırılgan toplumsal kesimlerin iklim değişikliğine karşı dirençliliğinin artırılması hedeflenmektedir.