Soma Termik Santralinin Türkiye Kömür İşletmelerine olan borcuna ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan Bayraktar tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince arz ederim.

Manisa'nın Soma ilçesinde bulunan Soma Termik Santrali'ne ilişkin son dönemde kamuoyuna yansıyan iddialar ciddi bir kamu zararı, enerji arz güvenliği, işçi hakları ve özelleştirme sürecinin denetimi sorununu gündeme getirmiştir. Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu'nun, Soma Termik Santrali'ni işleten şirketten olan alacağının işleyen faizlerle birlikte 23-24 milyar TL düzeyine ulaştığı ve bu alacağın tahsili amacıyla "icradan satış" seçeneğinin değerlendirildiği ileri sürülmektedir. Ayrıca Soma B Termik Santrali'nin 2015 yılında 685,5 milyon dolar bedelle özelleştirildiği, sonrasında santralin kömür tedariki ve ödeme yükümlülükleri konusunda ciddi sorunlar yaşandığı da bilinmektedir.

Öte yandan TBMM komisyon ve Genel Kurul tutanaklarında, Soma B Termik Santrali'nin TKİ'ye borcunun 2024 yılı Ekim-Kasım ayları itibarıyla 9,48 milyar TL seviyesine çıktığı, daha sonra da yükselmeye devam ettiğinin ifade edildiği görülmektedir. Bu tablo, özelleştirme sonrasında kamu alacağının neden etkin biçimde korunamadığı, hangi denetim ve yaptırım mekanizmalarının işletildiği, borcun neden bu kadar büyüdüğü ve oluşan yükün dolaylı biçimde kamuya mı yıkıldığı sorularını doğurmaktadır. pe

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Soma Termik Santrali'ni işleten şirketin, Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu'na olan güncel toplam borcu tam olarak ne kadardır? Bu borcun anapara ve faiz olarak dağılımı nedir?

2. Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu, söz konusu alacağın tahsili için bugüne kadar hangi idari, mali ve hukuki işlemleri yapmıştır?

3. TKİ tarafından Soma Termik Santrali bakımından "icradan satış" seçeneği resmen o değerlendirilmekte (midir? Değerlendiriliyorsa süreç hangi aşamadadır?

4. Santrali işleten şirket ile TKİ arasında kömür tedariki, ödeme takvimi, teminat ve yaptırımlara ilişkin imzalanmış sözleşmelerde kamu alacağını güvence altına alan hangi hükümler bulunmaktadır?

5. Söz konusu şirkete bugüne kadar borcun yapılandırılması, ertelenmesi, taksitlendirilmesi veya faiz indirimi gibi herhangi bir kolaylık sağlanmış mıdır? Sağlandıysa tarihleri, hukuki dayanağı ve tutarları nedir?

6. Santralin özelleştirilmesinden bu yana şirketin TKİ'ye karşı ödeme yükümlülüklerini aksattığı kaç ayrı dönem tespit edilmiştir? Bu dönemlerde hangi yaptırımlar uygulanmıştır?

7. Soma B Termik Santrali'nin 2015 yılındaki özelleştirme sürecinde devralan şirkete yüklenen yatırım, üretim, bakım, çevre ve istindam şartları nelerdir? Bu şartların hangileri eksiksiz yerine getirilmiş, hangileri yerine getirilmemiştir?

8. Özelleştirme sonrasında santrale ilişkin olarak Bakanlığınız, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, EÜAŞ, TKİ veya diğer kamu kurumlarınca hazırlanmış denetim, inceleme veya uygunluk raporları var mıdır? Varsa bu raporlarda hangi tespitlere yer verilmiştir?

9. TKİ'nin tahsil edemediği bu alacak nedeniyle kurumun nakit dengesi, bilançosu ve faaliyet sonuçları nasıl etkilenmiştir? Bu nedenle Hazine, kamu bankaları veya başka finansman kanallarından ilave kaynak kullanılmış mıdır?

10. Soma Termik Santrali'nin borçları nedeniyle üretimin aksaması veya durması halinde, Manisa ve çevresindeki elektrik arzı, bölgesel istihdam ve yerel ekonomi üzerinde oluşabilecek etkilere ilişkin Bakanlığınızın yaptığı bir etki analizi var mıdır?

11. Santralde çalışan işçilerin ücret, kıdem, ihbar, sosyal haklar ve iş güvencesi bakımından herhangi bir mağduriyet yaşanmaması için Bakanlığınızın aldığı tedbirler nelerdir?

12. Soma Termik Santrali'nin özelleştirilmesinden bugüne kadar devralan şirkete doğrudan veya dolaylı olarak sağlanan teşvik, destek, vergi avantajı, erteleme, muafiyet veya kamu kolaylığı toplamı ne kadardır?

13. Bakanlığınız, Soma Termik Santrali dosyasında oluşan kamu zararı iddialarıyla ilgili herhangi bir idari soruşturma, müfettiş incelemesi veya suç duyurusunda bulunmuş mudur?

14. Benzer risklerin diğer özelleştirilmiş termik santrallerde de yaşanmaması için Bakanlığınızın yeni bir denetim, teminat veya sözleşme revizyonu çalışması var mıdır?