Küresel çapta petrol ve doğal gaz fiyatlarında yaşanan artışa karşı alınan önlemlere ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 12 Mart 2026 tarihinde 7/42038 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 5 Mayıs 2026).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Küresel çapta petrol ve doğal gaz fiyatlarında yaşanan artışa karşı alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42038, 12 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42038-kuresel-capta-petrol-ve-dogal-gaz-fiyatlarinda-yasanan-artisa-karsi-alinan-onlemlere-ilisk (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8299ddfb-c5f6-43fe-b518-019ce741573d
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 54 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 36 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğj olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Av. Dr Sezgin TANRIKULU Diyarbakır Milletvekili
Küresel enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmalar sonucunda petrol ve doğal gaz fiyatlarında önemli artışlar meydana gelmiştir. Enerji fiyatlarındaki yükselişin, doğrudan petrol üreticisi olmayan birçok ülkede üretim maliyetlerini artırdığı; buna karşılık petrol üretim bölgelerinde faaliyet gösteren şirketlerin yüksek kâr marjları elde edebildiği görülmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Petrol ve petrol türevleri; inşaat, imalat sanayi, ulaşım, lojistik ve tarım gibi birçok sektör için temel bir girdi niteliğindedir. Aynı şekilde doğal gaz da elektrik üretimi ve sanayi üretimi açısından kritik bir enerji kaynağıdır. Bu nedenle enerji fiyatlarındaki artışların ekonomik faaliyetlerin ogeneline (o yayılabilecek maliyet baskıları yaratması kaçınılmazdır.
Enerji maliyetlerinin artması; üretim maliyetlerinin yükselmesine, fiyatların artmasına ve dolayısıyla enflasyon üzerinde ek baskı oluşmasına yol açabilmektedir. Özellikle enerji yoğun sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler ile çiftçiler ve sanayi kuruluşlarının bu dalgalanmalardan doğrudan etkilenmesi beklenmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Il o Küresel petrol ve doğal gaz fiyatlarında son iki yıl içerisinde yaşanan dalgalanmaların Türkiye ekonomisine sektörel bazda maliyet etkilerine ilişkin Bakanlığınız tarafından yapılmış bir etki analizi bulunmakta mıdır?
Ii. Oo Petrol fiyatlarındaki artışın inşaat, imalat sanayi, tarım ve lojistik sektörlerinde üretim maliyetlerine etkisine ilişkin resmi veriler nelerdir?
IN. Oo Türkiye'de faaliyet gösteren enerji şirketlerinin son yıllarda elde ettiği kâr marjları ve kârlılık oranları nasıl değişmiştir? Bu şirketlerin olağanüstü kâr elde ettiği yönünde bir değerlendirme yapılmış mıdır?
Enerji fiyatlarındaki artış nedeniyle üretim maliyetleri yükselen sektörler için vergi indirimi, enerji teşviki veya sübvansiyon gibi destek mekanizmaları planlanmakta mıdır?
Petrol ve doğal gaz fiyatlarının iç piyasadaki üretim maliyetleri üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla enerji ithalatına bağımlılığı azaltacak yapısal politika veya yatırım programları nelerdir?
Enerji fiyatlarındaki dalgalanmaların enflasyon üzerindeki etkisine ilişkin Bakanlığınızın öngörüleri nelerdir?
Türkiye'de petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki artış nedeniyle tarımsal üretim maliyetlerinde meydana gelen değişimlere ilişkin resmi veriler nelerdir?
Enerji maliyetlerinin yükselmesinin küçük ve orta ölçekli işletmeler üzerinde yaratacağı ekonomik risklere karşı özel bir destek veya finansman programı hazırlanmakta mıdır?
Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki küresel artışın Türkiye'deki elektrik üretim maliyetleri ve sanayi elektriği tarifeleri üzerindeki etkisi nedir?
Enerji fiyatlarındaki artışların ekonominin geneline yayılmasını önlemek amacıyla kamu otoriteleri tarafından planlanan kısa ve orta vadeli politika tedbirleri nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU'na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Vuvfle
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
• 7142038 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
2023 yılı ikinci yarısından itibaren uygulamaya konulan ekonomi programı sayesinde makroekonomik dengesizlikler önemli ölçüde giderilmiş, finansal istikrar güçlendirilmiştir. Bununla birlikte, yakın coğrafyamızda süren çatışmaların ekonomimiz üzerindeki etkileri yakından izlenmekte, piyasaların sağlıklı işlemesi ve bu sürecin ekonomiye yansımalarının en aza indirilmesi için gerekli adımlar eşgüdüm içerisinde atılmaktadır. Bu kapsamda, enerji fiyatlarında yaşanan şokun etkilerini azaltmak amacıyla eşel mobil sistemi devreye alınmış, vergi ayarlamalarıyla fiyat geçişkenliği sınırlandırılmıştır.
Ayrıca, gıda ve tarımsal ürün piyasalarına yönelik olarak ilgili kurumların koordinasyonunda arz ve fiyat gelişmeleri yakından izlenmekte, akaryakıt ve gübre başta olmak üzere üretici maliyetlerini sınırlayıcı tedbirler uygulanmaktadır.
Orta ve uzun vadede ise enerji fiyat şoklarına karşı dayanıklılığı artırmak amacıyla enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi, yerli üretimin artırılması, yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlandırılması ve yeşil dönüşüm politikaları yoluyla dışa bağımlılığın azaltılması yönündeki politikalar uygulanmaktadır.
5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun uyarınca yayımlanan Kararlar çerçevesinde T.C. Ziraat Bankası A.Ş., Tarım Kredi Kooperatifleri ve Ziraat Katılım Bankası A.Ş. tarafından tarımsal üreticilere Hazine faiz/kâr payı destekli krediler/finansmanlar kullandırılmakta, bu krediler/finansmanlar ertelenebilmekte veya taksitlendirilebilmektedir. Bu kapsamda, kullandırılan kredilerde/finansmanlarda, faizin/kâr payının 9025 ile 90100 arasında değişen oranlardaki bölümü Devlet desteği ile karşılanmakta olup ortalama faiz/kâr payı karşılama oranı yaklaşık 9070'tir.
Birçok üretim konusunda "özellikli indirim kriterleri" tanımlanmış olup söz konusu kriterleri sağlayan üreticilerin standart indirim oranlarına ek olarak söz konusu kriterlere ait indirim oranlarından da yararlanabilmesi sağlanmaktadır.
Bu çerçevede, tarım sektöründe artan enerji maliyetleriyle mücadele etmek ve üretim süreçlerini daha sürdürülebilir hale getirmek amacıyla yenilenebilir enerji kullanımı ve organize tarım bölgeleri gibi uygulamalar teşvik edilmektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Bununla birlikte, enerji maliyetlerinin azaltılmasına yönelik yenilikçi yatırımlar da desteklenmektedir. Tarımsal Ar-Ge faaliyetleri kapsamında, enerji verimliliğini artıran teknolojilerin geliştirilmesi teşvik edilmekte olup, bu yatırımlar için kredi/finansman sağlanmakta ve 9050 faiz/kâr payı indirimi uygulanmaktadır.
Diğer taraftan, Bakanlığımız tarafından yürütülen Hazine Destekli Kefalet Sistemi (Sistem) ile KOBİ'lerimiz öncelikli olmak üzere finansmana erişim sorunu yaşayan işletmelere güncel ekonomik ihtiyaçlar doğrultusunda destek sağlanmaktadır. Sistem kapsamında halihazırda 20 adet destek paketi yürürlükte olup, söz konusu destek paketleri kapsamında 17.04.2026 tarihi itibarıyla 117,7 milyar TL kefalet karşılığı 137,2 milyar TL kredi kullandırılmıştır. Halihazırda kullandırılabilecek 153,8 milyar TL kefalet karşılığı 184,5 milyar TL kredi imkânı bulunmaktadır.
Bakanlığımıza iletilen muhtelif talepler ve güncel ekonomik ihtiyaçlar Bakanlığımızca sürekli olarak değerlendirilmekte olup, Sistem kapsamında yürürlüğe alınan destek paketleri özelinde gerekli güncellemeler yapılmakta ve gerekli olması halinde yeni destek paketleri hayata geçirilebilmektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan