İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/42500 GEÇ CEVAPLANDI · 130 GÜN

Hürmüz Boğazı'nın kapatılması nedeniyle LNG ve petrol ürünlerinin ithalatında yaşanabilecek aksaklıklara karşı alınan önlemlere ilişkin

Kaynak göster

Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 27 Mart 2026 tarihinde 7/42500 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 130 gün sonra, 4 Ağustos 2026).

Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Hürmüz Boğazı'nın kapatılması nedeniyle LNG ve petrol ürünlerinin ithalatında yaşanabilecek aksaklıklara karşı alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42500, 27 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42500-hurmuz-bogazi-nin-kapatilmasi-nedeniyle-lng-ve-petrol-urunlerinin-ithalatinda-yasanabilece (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d6a94776-0d46-48aa-9f49-019d3e8e6c43

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 130 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan B tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Av.DI)M Sezgin Tanrıkulu rbakır Milletvekili

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın kamuoyuna yaptığı açıklamalarda; küresel enerji arz krizi, Hürmüz Boğazı kaynaklı tedarik sorunları, Türkiye'nin enerji bağımlılığı, elektrik ve doğalgaz fiyatlarında olası artışlar, bütçeye yüklenen sübvansiyon maliyetleri ve yüksek tüketim gruplarına yönelik destek kesintileri gibi birçok kritik başlık gündeme gelmiştir.

Söz konusu açıklamalar; enerji arz güvenliği, kamu maliyesi, sosyal adalet ve vatandaşın yaşam maliyetleri açısından ciddi belirsizlikler barındırmaktadır.

Bu bağlamda, " Enerji Arz Güvenliği ve Dışa Bağımlılık,

SORULAR

  1. Türkiye'nin toplam ham petrol ve doğalgaz ithalatında ülkelere göre dağılım nedir? Son 5 yıl itibarıyla yıllık bazda açıklanabilir mi?

  2. Hürmüz Boğazı kaynaklı arz kesintisinin Türkiye'ye etkisi hangi senaryolar üzerinden hesaplanmaktadır?

  3. Türkiye'nin petrol ithalatında Körfez bölgesine bağımlılığının 9010 seviyesinde olduğu belirtilmiştir. Bu oran hangi veri setine dayanmaktadır?

  4. Alternatif tedarik senaryoları kapsamında hangi ülkelerle yeni anlaşmalar planlanmaktadır?

    " Petrol Fiyat Artışlarının Ekonomik Etkisi,

  5. Petrol fiyatlarında 1 dolarlık artışın Türkiye'ye maliyetinin 400 milyon dolar olduğu ifade edilmiştir. Bu hesaplama hangi varsayımlara dayanmaktadır?

  6. 2026 yılı için petrol fiyatı baz senaryosu nedir?

  7. Petrol fiyatlarının 80, 100 ve 120 dolar olması durumunda Türkiye ekonomisine toplam yıllık maliyet ne olacaktır? e Elektrik ve Doğalgaz Fiyatları,

  8. Nisan ayında elektrik ve doğalgaz tarifelerinde artış yapılması planlanmakta mıdır?

  9. Olası bir zam durumunda konut, sanayi ve ticarethane tarifeleri için öngörülen artış oranları nedir?

  10. Son 5 yılda elektrik ve doğalgaz fiyatlarına yapılan zam oranları yıllık bazda nedir?

    "e Enerji Sübvansiyonları ve Bütçe Yükü,

  11. 2026 yılı için öngörülen 305 milyar TL'lik enerji desteği hangi kalemlerden oluşmaktadır?

  12. Bu desteğin 925 milyar TL'ye çıkması durumunda oluşacak 620 milyar TL'lik ek yük hangi bütçe kalemlerinden karşılanacaktır?

  13. Enerji sübvansiyonlarının merkezi yönetim bütçesine oranı nedir?

  14. Bu sübvansiyonların sürdürülebilirliği konusunda Bakanlığın uzun vadeli planı nedir?

    "e Eşel Mobil Sistemi ve Vergi Politikası,

  15. Motorinde ÖTV'nin sıfırlanmasının bütçeye aylık ve yıllık maliyeti nedir?

  16. Eşel Mobil Sistemi'nin uygulanmaya devam edilmesi planlanmakta mıdır?

  17. Bu sistemin kaldırılması halinde akaryakıt fiyatlarına etkisi ne olacaktır?

    "e Yüksek Tüketim Gruplarına Yönelik Düzenleme,

  18. Doğalgaz desteğinin kesilmesi planlanan 9012—13'lük yüksek tüketim grubunun gelir kriterleri nelerdir?

  19. Ortalama tüketimin 9075 fazlası" kriteri hangi verilere göre belirlenmiştir?

  20. Bu düzenlemenin sosyal etkilerine ilişkin bir etki analizi yapılmış mıdır?

    " İrak-Türkiye Petrol Boru Hattı,

    Kerkük—Ceyhan boru hattının mevcut kapasite kullanım oranı nedir?

  21. Hattın tam kapasiteyle çalışmamasının nedenleri nelerdir?

  22. İrak ile süregelen tahkim sürecinin Türkiye'ye maliyeti ne olmuştur?

  23. Hattın yeniden tam kapasiteyle çalışması için yürütülen diplomatik girişimler nelerdir?

    "PENP

    "e Yeni Enerji Projeleri,

  24. Katar doğalgazının Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşınmasına ilişkin proje hangi aşamadadır?

  25. Somali'de başlatılacağı belirtilen enerji faaliyetlerinin kapsamı nedir? Karadeniz'de başlatılan yeni sondaj çalışmalarının hedeflenen rezerv miktarı nedir?

    " Yerli Enerji Üretimi,

    Gabar petrol sahasında günlük üretim miktarı nedir?

  26. Sakarya Gaz Sahası'nda mevcut üretim ve hedeflenen kapasite nedir? Türkiye'nin enerji bağımsızlığı hedefi için belirlenen somut takvim nedir?

    ENA

    " Kriz Senaryoları ve Acil Durum Planları,

  27. Küresel enerji krizinin yıl sonuna kadar sürmesi halinde Türkiye için hazırlanan acil eylem planı nedir?

  28. Enerji talebini azaltmaya yönelik bir tasarruf programı planlanmakta mıdır? Avrupa ülkelerinde uygulanan "acil durum" politikalarına benzer uygulamalar Türkiye'de gündemde midir?

    VEM

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·

28/4 o: 7142500

İthal edilen petrol ve doğal gaza ilişkin detaylı ve güncel bilgilere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)'nın www.epdk.gov.ir resmi internet adresindeki "petrol" ve "doğal gaz" sekmelerinde yer alan aylık/yıllık sektör raporlarından ulaşılabilmektedir.

2025 yılı itibarıyla Ülkemizin Hürmüz Boğazı üzerinden doğal gaz tedariki bulunmamakta olup, bu bölgede LNG arzında yaşanan azalışın Ülkemizin doğal gaz arz güvenliği üzerinde herhangi bir etkisi olmamıştır. Aynı dönemde toplam petrol ithalatımız 50,4 milyon ton olarak gerçekleşmiş; bu ithalatın yaklaşık 5 milyon tonluk kısmı Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilmiştir. Hürmüz Boğazı'ndaki petrol sevkiyatının durması arz güvenliği açısından yönetilebilir alanda kalmakta ve herhangi bir sorun oluşturması beklenmemektedir.

Kaynak çeşitlendirme vizyonumuz çerçevesinde, bölgesel ve küresel iş birliklerine önem verilmekte olup, yürütülen yoğun enerji diplomasisi kanalıyla; petrol, doğal gaz, madencilik ve nükleer enerji alanlarında stratejik ortaklıklar tesis edilmiş ve ülkemizin enerji arz güvenliğini garanti altına alacak kritik anlaşmalar imzalanmıştır.

2022-2025 yılları arası enerji fiyatlarından görüldüğü üzere küresel enerji fiyatlarında yaşanan artış Ülkemizin enerji ithalat faturasını etkilemekte; bu bağlamda 2026 yılında da benzer şekilde artan enerji fiyatlarının enerji ithalat faturasını artıracağı beklenmektedir. Nitekim gerçekleştirilen ithalat verileri üzerinden yapılan değerlendirmeler çerçevesinde Brent petrol fiyatındaki her | dolarlık artış, Ülkemiz için 400 milyon dolar ilave maliyete yol açmaktadır.

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ile akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde rafineri fiyatlarının endeksle oluşturulması, dağıtıcı ve nakliye paylarının tavanı gibi fiyatların doğrudan veya dolaylı olarak kamu tarafından belirlenmesine ilişkin uygulamalar sona erdirilmiş olup, akaryakıt fiyatları 01/01/2005 tarihinden itibaren en yakın erişilebilir uluslararası piyasa oluşumu dikkate alınarak serbest piyasa koşullarında belirlenmektedir. Ayrıca Uluslararası ham petrol fiyatının yanı sıra navlun bedeli, döviz kuru, ülkelerin mevzuatlarına göre belirledikleri gümrük vergileri gibi diğer vergileme unsurları, tarafların özel hukuk hükümleri çerçevesinde aralarındaki anlaşmalar, benzin ve motorin gibi ürünlerin kendi arz-talepleri ile belirli bir zamandaki dönemsel gelişmeler de akaryakıt fiyatlarının oluşumuna etki edebilmektedir.

Elektrik tarifesi; aktif enerji maliyeti, elektriğin üretim tesisinden son kullanıcıya kadar aktarılması için oluşan iletim ve dağıtım maliyetleri ile perakende satış hizmeti faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki maliyetlerden müteşekkildir. Perakende elektrik satış tarifesinin belirlenmesinde tarife konusu faaliyetlerle ilgili tüm maliyetlerin mevzuat gereği dikkate alınması gerekmekte olup, bu maliyetlerde gerçekleşen artışların/azalışların doğal sonucu olarak perakende satış tarifelerinde artışlar/azalışlar gerçekleşmektedir.

Doğal gazda ise; piyasa koşulları, piyasa fiyat istikrarı, EPDK'nın tarife ile ilgili kararları, alım, satım ve işletme giderleri dikkate alınmakta, yanı sıra doğal gaz alım maliyetlerini doğrudan etkileyen uluslararası hub fiyatları, petrol ve petrol türevleri fiyatlarındaki değişim ile döviz kurundaki değişimler de doğal gaz satış fiyatlarının belirlenmesinde etken olmaktadır. Tüm bu bileşenlerin denkleme dahil edilmesi suretiyle yapılan değerlendirmeler çerçevesinde fiyatlar mümkün olan en makul seviyede belirlenmektedir.

Tarife (gruplarına (Ogöre operakende elektrik o tarifelerinin oyıllar (o itibariyle (o değişimine https://www.epdk.gov.tr/Detay/icerik/3-0-24/yillik-sektör-raporu internet adresin yayımlanan Elektrik Piyasası Yıllık Sektör Raporları'ndan ve dağıtım ve tedarik şirketlerinin konut ve sanayi tüketicilerine sattıkları doğal gazın ortalama birim fiyatları ve bu ortalama birim fiyatlarını oluşturan kalemlere ilişkin bilgilere ise | https//Www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-94-1007/doğal-gazyillik-sektör-raporu internet adresinde yayımlanan Doğal Gaz Piyasası Yıllık Sektör Raporları'ndan ulaşılabilmektedir.

Ayrıca Kovid-19 salgını sonrası başlayan ve bölgemizdeki savaşlarla devam eden küresel enerji ve emtia fiyatlarındaki olağan dışı artışlar sebebiyle oluşan yüksek maliyetlerden vatandaşlarımızın etkilenmemesi TANRIKULU'NUN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN CEVAPLAR 28/4 o: 7/42500 için başlatılan faturalardaki devlet desteği hâlihazırda devam etmekte olup, elektrikte devam eden kademeli tarife yapısı kapsamında mesken tüketimlerinde faturanın ortalama 9655'i Devletimizce karşılanmaktadır.

Doğal gazda ise mesken, sanayi ve elektrik üretiminde kullanılan doğal gaz önemli ölçüde desteklenmeye devam edilmekte; özellikle mesken aboneleri ile ihtiyaç sahibi vatandaşlarımızın korunması esas alınmaktadır. Kademeli doğal gaz fiyatlandırma modeli çerçevesinde uluslararası piyasalarda oluşan maliyet değişimleri tarifelere dengeli ve kademeli şekilde yansıtılmakta, bu süreçte ihtiyaç sahibi kesimlere yönelik destek politikalarının sürdürülmesine devam edilmektedir.

Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'nın kapasite kullanımının oranı Irak tarafından gönderilen ham petrol miktarı ile belirlenmektedir. Hattımız tam kapasite ile çalıştırılmaya hazır tutulmakta ve operasyonel faaliyetlerimiz devam etmektedir.

5 Ekim 2024te İstanbul Boğazı'ndan Somali'ye uğurlanan Oruç Reis sismik araştırma gemisi Somali'deki deniz blokunda sismik veri toplamıştır. Verilerin incelenmesi ve yorumlanmasının ardından sondaj yapılmasına karar verilmiştir. Gerçekleştirilen sondaj çalışmalarından elde edilecek bulgulara bağlı olarak hareket edilecektir.

Enerji maliyetlerinin azaltılmasına yönelik politikalarımız; yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının azami düzeyde değerlendirilmesi, enerji üretim portföyünün çeşitlendirilmesi, enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve vatandaşlarımızın uluslararası enerji piyasalarındaki dalgalanmalardan en düşük düzeyde etkilenmesini sağlayacak destek mekanizmalarının sürdürülmesi esasları doğrultusunda uygulanmaya devam edilmektedir.

Bu kapsamda yapılan çalışmalar neticesinde 2026 yılı Mayıs ayı sonu itibarıyla elektrik kurulu gücümüz içerisinde yenilenebilir enerji kaynaklarının payı 9062.6'ya, yerli ve yenilenebilir kaynakların toplam payı ise "071,8'e ulaşmıştır. Aynı şekilde, 2025 yılı sonu itibarıyla kesinleşmemiş verilere göre elektrik üretiminin yaklaşık ©043'ü yenilenebilir kaynaklardan, 9057'si ise yerli ve yenilenebilir kaynaklardan karşılanmıştır. Yerli ve yenilenebilir enerji üretimindeki bu artışın, ithal enerji kaynaklarına bağımlılığı azaltarak enerji maliyetleri üzerindeki baskının hafifletilmesine katkı sağlaması beklenmektedir.

Ayrıca 2035 yılına kadar güneş ve rüzgâr enerjisinde toplam 120 GW kurulu güç hedefi belirlenmiş olup yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlandırılması suretiyle enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi, ithalat bağımlılığının azaltılması ve enerji maliyetlerinin vatandaşlarımız üzerindeki etkisinin sınırlandırılması hedeflenmektedir.

Doğal gaz ve petrol alanında ise Sakarya Gaz Sahası'ndaki doğal gaz üretimi 9,5 milyon mi/gün'e çıkarılmıştır. Envanterimize katılan Türkiye'nin ilk yüzer üretim platformu "Osman Gazi" ile günlük üretimin 2026 yılında 20 milyon m"'e çıkarılması, 2028 yılında devreye alınması planlanan ikinci yüzer üretim platformuyla da günlük üretim kapasitesinin 45 milyon m"'e çıkarılması hedeflenmektedir. Ayrıca Gabar sahamızda günlük üretim 81 bin varile çıkarılmış olup toplam petrol üretimimizin artırılmasına yönelik çalışmalar devam etmektedir.

Mevcut uluslararası enerji krizine rağmen güçlü enerji altyapımız, çeşitlendirilmiş kaynak portföyümüz ve artan yerli üretim kapasitemiz sayesinde ülkemizin enerji arz güvenliği açısından herhangi bir risk öngörülmemektedir. Bu çerçevede, sanayi tesislerinde, tarımsal üretim süreçlerinde veya kamu binalarında zorunlu bir enerji kısıntısı ya da tasarruf uygulamasına gidilmesini gerektirecek bir durum söz konusu değildir.

Eşel Mobil, vergi indirimleri ve sübvansiyon kalemlerine ilişkin hususlarda Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan görüş alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Alparslafı BAYRAKTARBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir