İşsizlik Sigortası Fonunun kullanımına ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol), 31 Mart 2026 tarihinde 7/42602 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 126 gün sonra, 4 Ağustos 2026).
Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol, Mersin). “İşsizlik Sigortası Fonunun kullanımına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42602, 31 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42602-issizlik-sigortasi-fonunun-kullanimina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/643bc7f2-b286-4a1d-8efb-019d48aa33d7
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 126 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
25 Ağustos 1999 tarihinde 4447 sayılı Kanun ile kurulan İşsizlik Sigortası Fonu, çeyrek asırlık tarihinde Türkiye'nin en büyük sosyal güvenlik ve finansal rezerv mekanizmalarından biri haline gelmiştir. 2000 yılından bu yana işçi, işveren ve devlet katkılarıyla büyüyen fonun toplam kaynak girişi 1 trilyon 478 milyar liraya ulaşmış; 2026 yılı başı itibarıyla ise fonun toplam varlığı 628,5 milyar TL seviyesine çıkmıştır.
Ancak fonun kuruluş amacı olan "işsiz kalan sigortalıların gelir kayıplarını telafi etme" hedefinden giderek uzaklaşıldığı görülmektedir. 25 yıllık süreçte işsizlere ödenen net tutar yalnızca 173,8 milyar lira seviyesinde kalırken, aynı dönemde işletmelere verilen teşvik ve desteklerin 309,4 milyar liraya ulaşması, fonun asli öznesinin işçiden ziyade işveren haline geldiğini kanıtlamaktadır. Özellikle 2012 yılından itibaren İŞKUR'un kümülatif veri paylaşımını durdurarak sadece son iki yıla odaklanması, kamu kaynağının kullanımındaki şeffaflık ve denetlenebilirlik ilkelerini zedelemektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
İŞKUR tarafından 2011 yılı sonuna kadar uygulanan "gelir ve giderlerin kümülatif (birikimli) olarak yayımlanması" uygulamasına 2012 yılından itibaren neden son verilmiştir? Kamuoyunun fondaki toplam birikimi ve harcama kalemlerini şeffaf bir şekilde takip etmesini engelleyen bu kararın gerekçesi nedir?
Fon varlıklarının 2025 yılında enflasyonun yaklaşık iki katı oranında (9075) büyüdüğü ve 628,5 milyar TI.*ye ulaştığı dikkate alındığında, işsizlik ödeneğinden yararlanma koşullarının (prim gün sayısı vb.) kolaylaştırılmasına yönelik bir mevzuat çalışmanız bulunmakta mıdır?
2016-2026 yılları arasındaki son 10 yılda, İşsizlik Sigortası Fonu'ndan yıllık bazda; İşsizlik Ödeneği, Kısa Çalışma Ödeneği, Nakdi Ücret Desteği, İşveren Teşvik ve Destekleri, Aktif İşgücü ve İşbaşı Eğitim Programları kalemleri için yapılan toplam ödeme tutarları ne kadardır?
İşsizlik Sigortası Fonu kaynaklarından 2016 sonrası son 10 yıllık zaman zarfında, 4447 sayılı Kanun'da belirtilen doğrudan işsizlik sigortası hizmetleri haricinde herhangi bir yatırım, proje, transfer veya genel bütçe kalemi için harcama yapılmış mıdır?
Şayet yapılmış ise; bu harcamaların kalemleri, toplam tutarları ve yasal dayanakları nelerdir? Yapılmamış ise; İŞKUR bültenlerinde yer alan "Diğer Giderler" başlığı tam olarak hangi harcamaları kapsamaktadır?
İşletmelere sağlanan teşvik ve desteklerin 2025 yılında bir önceki yıla göre yaklaşık 2,5 kat artarak 97,2 milyar liraya yükselmesinin ekonomik rasyonalitesi nedir? Bu artışın ne kadarı doğrudan yeni istihdam yaratılmasına katkı sağlamıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 07.04.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1830748 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Mersin Milletvekili Sayın Mehmet Emin EKMEN tarafından yöneltilen 7/42602 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"İşsizlik Sigortası Fonu, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile kurulmuş olup Fonun amacı, sadece prim ödeyenlere işsiz kaldıklarında ödeme yapmak ve aktif iş gücü programlarını finanse etmek değil, aynı zamanda istihdamı artırıcı ve koruyucu tedbirler almak, iş gücünün niteliklerini artırmak, iş gücü piyasası araştırmaları da yapmaktır. Bu kapsamda, Fondan işsizlik ödeneği, kısa çalışma ödeneği, nakdi ücret desteği, yarım çalışma ödeneği, ücret garanti fonu ödemesi gibi ödemeler yapılmakta ayrıca işbaşı eğitim programları, mesleki eğitim kursları, toplum yararına programlar, staj destekleri gibi programlarla da iş gücünün istihdam edilebilirliği artırılmaktadır.
Bunun yanı sıra, istihdamın artırılması için çeşitli teşvik ve destekler sağlanmaktadır. Fondan, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun öngördüğü haller dışında hiçbir kurum ve kuruluşa kaynak aktarımı yapılmamaktadır.
Ayrıca, başlangıçtan günümüze işsizlik sigortası başvurusu ve hak ediş şartları kolaylaştırılmıştır. Başvurular elektronik ortama alınarak Fona erişim kolaylığı sağlanmış, ayrıca hesaplama yöntemi değiştirilerek ödenek tutarında yaklaşık 2612'lik bir artış (net kazançtan brüt kazanca geçilmiştir) gerçekleştirilmiştir. Bir başka iyileştirme olarak son 120 gün kesintisiz çalışma şartında esneklik sağlanarak hak ediş koşulu kolaylaştırılmıştır. Bir diğer düzenleme olarak da kısmi süreli çalışanların da işsizlik sigortası kapsamına alınması sağlanmıştır.
Bütün bu çalışmaların yanı sıra Türkiye Yüzyılı Vizyonu, 12. Kalkınma Planı, Orta Vadeli Program (2026-2028) ve Ulusal İstihdam Stratejisi gibi üst politika belgelerinde yer alan politika ve tedbirler kapsamında önümüzdeki süreçte pasif iş gücü programlarının erişilebilirliğinin artırılması ve İşsizlik Sigortası Fonundan yararlanma şartlarının kolaylaştırılmasına yönelik çalışmalar sürdürülmektedir.
Öte yandan, İşsizlik Sigortası Fonunun gelir ve giderleri üçer aylık dönemler hâlinde bağımsız denetim firmaları tarafindan denetlenmekte; Fon kaynaklarının kullanımına ilişkin hususların yer aldığı denetim raporlarına iskur.gov.tr internet adresinden erişilmekte; diğer giderler başlığı altındaki giderler ise ana kalemler haricinde kalan ve işsizlik sigortası hizmetlerinin yürütülmesi için yapılan giderlerden oluşmaktadır.
Fondan hangi kalemde ne kadar harcama yapıldığı bilgileri, Fonun kury olarak Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) internet adresinde (www.iskur.gov.tr) ya Fonu Bülteninde kamuoyu bilgisine sunulmaktadır.
Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Talefan: (217) 7204 &O0MN