Enerji nakil hatlarının bakım ve onarımına ilişkin
Kaynak göster
Ali Gökçek (CHP), 31 Mart 2026 tarihinde 7/42618 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 126 gün sonra, 4 Ağustos 2026).
Ali Gökçek (CHP, İstanbul). “Enerji nakil hatlarının bakım ve onarımına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42618, 31 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42618-enerji-nakil-hatlarinin-bakim-ve-onarimina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e01b0a8d-0b94-4c30-bb0e-019d48fe6421
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 126 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan soruların Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 27.03.2026 . | li GÖKÇEK İstanbul Milletvekili
Son yıllarda ülkemizin birçok bölgesinde meydana gelen orman ve kırsal alan yangınlarının çıkış nedenleri incelendiğinde, enerji nakil hatlarından kaynaklanan kıvılcım, iletken kopması, izolasyon zafiyeti, aşırı yüklenme ve bakım eksikliklerinin önemli bir risk unsuru oluşturduğu görülmektedir. Özellikle yüksek sıcaklık, düşük nem ve kuvvetli rüzgâr gibi meteorolojik koşullar altında düzenli bakım ve kontrolü yapılmayan enerji iletim ve dağıtım hatları ciddi yangın tehlikesi yaratmaktadır.
Türkiye Ormancılar Derneği tarafından hazırlanan "Orman Yangınlarına Dirençli Yerleşim Yerleri Stratejik Plan Esasları ve Uygulama Rehberi"ne göre de enerji dağıtımı ile çıkan yangınların 2014- 2023 yılları arasında çıkan yangınlar arasındaki dağılımı incelendiğinde 2019 hariç günümüze kadarki yıllarda yanan alan miktarında önemli bir yere sahip oldukları görülmektedir. Rapora göre enerji dağıtımı ile çıkan yangınların toplam yangın sayısındaki payı yüzde 3-5 civarında kalırken yanan saha içindeki paya bakıldığında bu oran 2020'de yüzde 17, 2021'de yüzde 26,8, 2022'de yüzde 18,6, 2023'te ise yüzde 29,2'ye çıkmaktadır.
Açıktır ki enerji altyapısının güvenli, kesintisiz ve kamu yararını önceleyen bir anlayışla işletilmesi; can ve mal güvenliği ile doğal varlıklarımızın korunması açısından hayati önemdedir. Bu bağlamda:
I. Türkiye genelinde enerji iletim ve dağıtım hatlarının toplam uzunluğu ne kadardır? Hatların periyodik bakımı hangi kriterlere göre yapılmaktadır?
SORULAR
Bu hatların kaç kilometresinde son 5 yıl içinde periyodik bakım ve kontrol yapılmıştır?
2025 yılı ve 2026 yılının ilk 3 ayında kaç kilometre hattın bakımı ve temizlik çalışmaları yapılmıştır? Bu hatların illere göre dağılımı nasıldır?
Enerji nakil hatlarının bakım ve denetim sorumluluğu hangi kurum ve/veya şirketlere aittir?
Özelleştirme işlemleri sonrası bakım denetim mekanizmaları nasıl işletilmektedir?
Son 5 yıl içinde enerji nakil hatlarından kaynaklandığı tespit edilen yangın sayısı ve etkilediği alan miktarı kaçtır? Bu yangınların illere göre dağılımı nedir?
Enerji nakil hatlarının geçtiği ormanlık ve yüksek yangın riski taşıyan bölgelerde özel bir bakım ve izleme protokolü uygulanmakta mıdır?
Hat altı temizlik çalışmaları (bitki örtüsünün temizlenmesi, ağaç budama vb.) hangi sıklıkla yapılmaktadır? Bu çalışmaların yeterliliği nasıl denetlenmektedir?
Dağıtım şirketlerinin bakım yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği nasıl denetlenmektedir? Bu yükümlülüklerini yerine getirmediği tespit edilen dağıtım şirketlerine yönelik uygulanan yaptırımlar nelerdir? Yükümlülüklerini yerine getirmeyen şirketlerin kamuoyuna ilanı düşünülmekte midir?
O İklim krizi nedeniyle artan aşırı hava olayları dikkate alınarak enerji nakil hatlarının yer altına alınması veya yangın riskini azaltacak yeni teknolojilerin kullanılması yönünde bir eylem planı bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Ormanlık alandan geçen enerji nakil hatlarında meydana gelebilecek yangınların önlenmesi amacıyla direk dip betonlama faaliyetlerinin yapılması, can ve mal güvenliği problemi oluşturabilecek trafoların yenilenmesi, ömrünü tamamlamış ağaç direklerin demir veya beton direklerle değiştirilmesi, havai hat iletkenlerin yenilenmesi, iletken sehimlerinin alınması, ağaç kesimi ve koridor açılması, yangın riski oluşturabilecek bitki örtüsünün temizliği ve risk teşkil eden noktalarda budama faaliyetleri gibi çalışmalar Orman Bölge Müdürlükleri ile koordineli bir şekilde düzenli olarak elektrik dağıtım şirketlerince gerçekleştirilmekte olup, söz konusu faaliyetler Türkiye Elektrik Dağıtım Şirketi (TEDAŞ) tarafından düzenli olarak takip edilmektedir.
Yine orman yangınlarının önlenmesine ilişkin olarak Türkiye Elektrik İletim A.Ş. tarafından 154 ve 400 kV Enerji İletim Hatlarımızın (EİH) 6 ayda bir kontrol ve bakımları yapılmakta, iletken ve hat hırdavatlarında ısınma olup olmadığı yerden termal kameralarla kontrol edilmektedir. Bu kontrollerde Hat Bakım Ekipleri tarafından yaklaşım mesafeleri, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri (EKAT) Yönetmeliği'nde yer alan kriterler, Enerji İletim Tesislerinin gerilimi, devre sayısı, gabari genişliği gibi hususlar dikkate alınarak ağaçlar düzenli olarak kesilmekte olup, ayrıca söz konusu EİH'lerimizin düzenli olarak helikopter ve havadan termal kameralarla takibi yapılarak arızaya sebebiyet verebilecek hususlar ivedilikle düzeltilmektedir.
LİDAR tekniği ile enerji iletim hatlarımızdaki ihlalli yapıların tespiti, bitki örtüsü ve heyelan analizlerinin yapılması çalışmaları kapsamında; EİH'lerimizin altında ve yanında bulunup ihlal oluşturan veya 3 yıl içinde ihlal oluşturabilecek potansiyele sahip bulunan bitki örtüsünün tespiti yapılarak temizliği gerçekleştirilmektedir.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili ikinci mevzuat çerçevesinde elektrik dağıtım şirketleri, dağıtım faaliyeti kapsamında dağıtım tesislerinin bakım ve onarımlarını gerçekleştirmekle yükümlü olup, 18/11/2020 tarihli ve 31308 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Planlı Bakım Harcamalarının Tarife Hesaplamalarında Dikkate Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslar"da planlı bakım faaliyetlerinin sınıflandırılması, bütçelendirilmesi ve bütçe kullanımının izlenmesine yönelik düzenlemeler tanımlanmıştır. Söz konusu Usul ve Esaslar çerçevesinde 2021-2025 uygulama döneminde yıllık planlı bakım bütçesini eksik kullanan şirketler için eksik kalan tutarlar katlı olarak şirketlerden tarife düzenlemelerinde geri alınmakta; bu suretle şirketlerin planlı bakım faaliyetleri kapsamındaki yıllık/mevsimlik bakım çalışmalarını zamanında ve programlı bir şekilde yapmaları sağlanmaktadır.
Lisanslarında belirtilen bölgede dağıtım hizmeti veren elektrik dağıtım şirketleri, TEDAŞ tarafından 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında periyodik olarak denetlenmekte, icra edilen denetimler neticesinde tanzim edilen inceleme ve denetim raporları da gereği için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na gönderilmektedir. Söz konusu raporların 6446 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat kapsamında değerlendirilmesi neticesinde mevzuata aykırı faaliyetleri sabit görülen elektrik dağıtım şirketleri hakkında idari yaptırımlar uygulanmaktadır.
Bu kapsamda TEDAŞ tarafından elektrik dağıtım şirketleri tarafından yapılan bakım faaliyetlerinin denetlenmesi kapsamında 2020-2025 yılları arasında 21 EDAŞ'a toplam 136 periyodik denetim, arıza bakım faaliyetlerine ilişkin ise 73 kısmi denetim düzenlenmiştir.
Bununla birlikte ülkemizde yaşanan orman yangınlarından sonra yargı organları nezdinde yapılacak hukuki tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde çıkan yangınların dağıtım şebekesi kaynaklı olup olmadığı hususu açıklığa kavuşturulacaktır.