Okullarda kayıt parası alındığına dair iddialara ilişkin
Kaynak göster
Eylem Ertuğ Ertuğrul (CHP), 15 Eylül 2023 tarihinde 7/4269 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 41 gün sonra, 26 Ekim 2023).
Eylem Ertuğ Ertuğrul (CHP, Zonguldak). “Okullarda kayıt parası alındığına dair iddialara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4269, 15 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4269-okullarda-kayit-parasi-alindigina-dair-iddialara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9eccbb26-ef80-4bae-9e1c-018aac3c04ad
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 41 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 35 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan soruların, Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını talep ederim.
Eylem Ertuğ ERTUĞRUL Zongutdak Mil etyeki j
2023-2024 eğitim-öğretim yılı başlamış bulunmaktadır. Her yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde okul yönetimleri tarafından "kayıt parası" "bağış" "aidat" vb. gibi değişik adlar altında velilerden toplanan paralar büyük sorun oluşturmaktadır. Devlet okullarına kayıtta velilerden zorunlu bağış adı altında yüksek meblağlarda kayıt parası istendiği ve okulların eksiklerini karşılamak için velilerden çeşitli araç-gereçlerin talep edildiği konusu her yıl kayıt dönemlerinde gündeme gelmekte ve okul yöneticileriyle velileri karşı karşıya getirmektedir. Yetkililerin "Bu yıl kayıt parası, bağış toplanmayacak" şeklindeki açıklamalarına rağmen, veliler çocuklarını okullara kayıt ettirmek üzere gittiklerinde bu tür uygulamalarla karşı karşıya bırakılmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Milli Eğitim Bakanı Sn. Yusuf TEKİN tarafından, kendisinden önceki bakanların da yaptığı gibi; Eylül ayı başında bu konu ile ilgili olarak "okullarda kayıt ücreti ve bağış zorunluluğu olmadığı, velileri zorlayanların hukuki ve sözlü olarak uyarıldığı" yönünde açıklamalar yapılmıştır.
Zonguldak ilimizde de okullara kayıt yaptırmak isteyen velilerden kayıt parası adı altında meblağlar talep edildiği bilgisi tarafımıza ulaşmıştır. Okulda personel açığı mevcut olduğu, bakanlığın yeterli personel görevlendirmediği, personel görevlendirebilmek için velilerden bu paranın toplanıldığı alınan duyumlar arasındadır.
Okulların kayıt dönemine girmesi ile beraber birçok okulda bu ve benzeri nedenlerle kayıt paraları alınarak okulun ihtiyaçlarının karşılanacağı bilgisi veliler ile paylaşılmaktadır. Böyle bir uygulama, keyfi ve hiçbir yasal dayanağı olmayan bir uygulamadır. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından personel dahil okulun tüm ihtiyaçlarının karşılanması gerekirken bu ihtiyaç okullarda yer alan Okul Aile Birliği tarafından velilerden istenilen aidatlar ile yerine getirilmektedir. Birçok aile bağış adı altında istenilen bu miktarları ödeyemediği için okul kayıtları yapılmamakla beraber bu uygulama, suistimale açık bir durum ortaya çıkardığından okul yöneticileri ile velileri karşı karşıya getirmektedir.
Anayasamızın 42. Maddesi "kimse eğitim ve öğretim hakkından yoksun bırakılamaz. " "Temel eğitimin ilk kademesi olan ilk öğretim, öğrenim çağındaki kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve temel ve orta eğitim Devlet okullarında parasızdır." hükmünü amirdir. Devlet bu olanağı sağladıktan sonra denetimini, çıkarmış olduğu kanun ve yönetmeliklerle sağlar.
Bu çerçevede;
Iİ) 2023-2024 eğitim-öğretim yılı kayıt döneminde Zonguldak'taki devlet okullarında zorunlu bağış adı altında kayıt parası alındığına dair Bakanlığınıza ulaşan herhangi bir şikayet mevcut mudur? Mevcut ise sayısı nedir? Bu şikayetlerle ilgili olarak herhangi bir inceleme başlatılmış mıdır?
SORULAR
2023-2024 eğitim-öğretim yılı kayıt döneminde Türkiye genelinde devlet okullarında zorunlu bağış adı altında kayıt parası alındığına dair Bakanlığınıza ulaşan kaç şikayet mevcuttur? Bu şikayetlerle ilgili olarak inceleme başlatılmış mıdır?
Usulsüz biçimde velilerden kayıt parası alan okullar ve yöneticileriyle ilgili olarak Bakanlığınızca "uyarma" dışında bir yaptırım planlanmakta mıdır?
Bakanlığınızca devlet okullarına ayrılan bütçeler, okulların personel, temizlik ve benzeri ihtiyaçlarını karşılamak için yeterli midir?
Bakanlığınızca devlet okullarındaki personel açığı konusunda yapılan bir çalışma mevcut mudur? Bu personel açığı nasıl giderilecektir?
Veliler ile okul yöneticilerini karşı karşıya getiren bu uygulamanın sorumluları ya da sorumluları kimlerdir?
Milli Eğitim Bakanlığı, okulların açılması ile birlikte okullara A4 kağıdı, tuvalet kağıdı, sabun, kırtasiye malzemesi ve bilimum ihtiyaçları göndermekte midir? Eğer gönderilemiyorsa bu ihtiyaçlar nasıl karşılanmaktadır?
Her eğitim-öğretim yılı başlangıcında gündeme gelen velilerden okul kayıt parası alınmasının önüne geçebilmek için Bakanlığınızca alınan tedbirler bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
Bakanlığımıza İlgi"de kayıtlı yazıyla iletilen İstanbul Milletvekili İsa Mesih ŞAHİN'in 714262, Zonguldak Milletvekili Eylem Ertuğ ERTUĞRUL un 7/4269 ve Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'ün 7/4272, 7/4277 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı NUMARALI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Devlet memurlarının mevzuatla belirlenen ödev ve sorumluluklarını ihlal ettiği, kanunla belirlenen yasaklara aykırı hareket ettiği yönündeki ihbar ve şikâyetlerle ilgili Bakanlık/Valilik Makamından alınan Olura istinaden müfettiş/muhakkik marifetiyle inceleme-soruşturma işlemi başlatılmakta, iddiaların doğrulanması halinde durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 12'inci maddesi kapsamındaki disiplin cezaları teklif edilmektedir.
Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarda 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun "Eğitim kampüsleri ve okul ile ailenin iş birliği" başlıklı 16'ncı maddesine dayanılarak kurulan okul aile birliklerinin; kuruluş, işleyiş, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar 09.02.2012 tarihli ve 28199 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Okul Aile Birliği Yönetmeliği'nde düzenlenmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi başlıklı 42'nci maddesinde: "İlköğretim, kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve Devlet : okullarında parasızdır." Milli Eğitim Bakanlığı Okul Aile Birliği Yönetmeliği'nin "Birlik gelirleri" başlıklı 15'inci maddesinin ikinci fıkrasında: "Birlikler, velileri hiçbir surette bağış yapmaya zorlayamaz, okul kayıt döneminde bağış ve yardım toplayamaz." hükmü yer almaktadır. 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu'nun 2'nci maddesinde: "İlköğretim, ilköğrenim kurumlarında verilir; öğrenim çağında bulunan kız ve erkek çocuklar için mecburi, Devlet okullarında parasızdır." ifadesi yer almaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Kayıt zamanı ve kayıt dışı" başlıklı Ilinci maddesinin birinci fıkrasında yer alan: "... Kayıt işlemi, 25/4/2006 tarihli ve 3490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu hükümlerince oluşturulan ulusal adres veri tabanındaki yerleşim yeri adres bilgileri esas alınarak, e-Okul sistemi üzerinden yapılır. Kayıt işlemleri sırasında veliden herhangi bir belge talep edilmez." hükmü doğrultusunda iş ve işlemler yürütülür. Kayıt parası adı altında vatandaşlarımızdan ücret/bağış talep edilmesine ilişkin gerek Bakanlığımız iletişim kanalı MEBİM'e ulaşan resmi dilekçe başvuruları gerekse CİMER başvuruları yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek gerekli iş ve işlemler yapılmaktadır.
Zonguldak Valiliğince konuya ilişkin olarak:
Okul kayıt döneminde bağış ve yardım adı altında il genelinde 8 adet şikâyet başvurusunun yapıldığı, söz konusu başvurular ile ilgili incelemelerin başlatıldığı ve sürecin devam etmekte olduğu, iddiaların sübut bulması halinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ilgili maddelerine göre gerekli iş ve işlemlerin yapılacağı,
Her eğitim-öğretim yılı başlangıcında okul yöneticilerine velilerden okul kayıt parası alınmaması için İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerekli uyarıların yapıldığı, kayıt parası alanlar hakkında yasal işlemlerin başlatılacağının tebliğ edildiği belirtilmiştir. i