Çocuk işçiliğiyle mücadeleye ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.

Zeynel EMRE İstanbul Milletvekili

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın son olarak yayınladığı 2025 Yılı İ Raporunda çocuk işçiliğiyle mücadele alanında izleme, raporlama ve geş€kli tedbirlerin alınması ile ilgili veri eksiklikleri olduğu ancak buna karşın muğlak ifadelerin çokluğu dikkat çekmektedir.

Raporda 2017-2023 dönemini kapsayan Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı'nın sona erdiği, ancak buna karşın 2025 yılı sonu itibarıyla yeni bir ulusal programın da ortaya konulmadığı anlaşılmaktadır. Aynı raporda, e-METİP (Mevsimlik Tarım İşçileri Projesi) sistemine kayıtlı mevsimlik tarım işçisi sayısının sınırlı düzeyde kaldığı, çocuk işçiliğiyle mücadelede "ulaşılan çocuk sayısı" göstergesinin ise fiilen çalışma hayatından çekilen çocukları değil, büyük ölçüde sistem içinde izlenen veya hizmet ulaştırılan çocukları kapsadığı görülmektedir. Bunun yanında, yıl boyunca gerçekleştirilen teftişlerde çocuk ve genç işçilere yönelik koruyucu hükümlerin denetim öncelikleri arasında sayılmasına rağmen; kaç çocuk işçinin tespit edildiği, kaç işyerine yaptırım uygulandığı, kaç çocuğun eğitime yönlendirildiği ve alınan tedbirlerin somut sonuçlarının ne olduğu kamuoyuna açık biçimde ortaya konulmamıştır. Bu nedenlerle, çocuk işçiliğiyle mücadelede politika sürekliliği, veri güvenilirliği, denetim etkinliği ve kamuoyu bilgisi bakımından aşağıdaki soruların yanıtlanması zorunlu hale gelmiştir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 2023 sonunda sona eren Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı'nın yerine, aradan geçen iki yılı aşkın süreye rağmen neden yeni bir ulusal program hazırlanamamıştır?

2. Gerek 2017-2023 Ulusal Program süresince ve gerekse ulusal programın olmadığı 2024 ve 2025 yıllarına yönelik kayıt dışı biçimde çalışmaya devam ettiği tespit edilen çocuk sayısı yıllara göre kaçtır?

3. 2025 Yılı Faaliyet Raporu'nda çocuk işçiliğiyle mücadele kapsamında "ulaşılan çocuk sayısı"nın 45.854 olduğu belirtilmektedir. Ancak raporun değerlendirme notunda bu sayının, e-METİP sistemi üzerinden 6-15 yaş grubuna sunulan kamu hizmetlerinin takibini de kapsadığı anlaşılmaktadır.-Buna göre, rapora yansıtılan 45.854 çocuğun kaçı gerçek anlamda çalışma hayatından çekilmiştir?

4. Kayıt dışı kalan mevsimlik tarım işçilerinin çocuklarına yönelik izleme ve denetim nasıl yapılmaktadır? Bu çocukların sayısı Bakanlık tarafından bilinmekte midir?

5. Bakanlık faaliyet raporuna göre, 2025 yılı boyunca gerçekleştirilen toplam 13.994 teftişte 1.777.917 çalışana ulaşılmış, teftiş öncelikleri arasında da kadın, çocuk ve genç işçilere yönelik koruyucu hükümler açıkça sayılmıştır. Buna göre, söz konusu teftişlerde kaç işyerinde çocuk işçi tespit edilmiştir? Bu tespitler hangi sektörlerde yoğunlaşmaktadır?

6. Çocuk işçi çalıştırdığı tespit edilen işverenler hakkında hangi idari yaptırımlar uygulanmıştır? Kaç işverene idari para cezası kesilmiş, toplam ceza tutarı ne kadar olmuştur?

7. Teftişlerde tespit edilen çocukların kaçı eğitime yönlendirilmiş, kaçının durumu sonradan izlenmiştir? Çocuk işçiliğine özgü teftiş verileri neden faaliyet raporunda ayrıca ve açık biçimde yayımlanmamaktadır?