Muğla ili sınırları içerisinde ihaleye çıkarılan maden sahalarına ilişkin
Kaynak göster
Süreyya Öneş Derici (CHP), 3 Şubat 2026 tarihinde 7/39831 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 37 gün sonra, 12 Mart 2026).
Süreyya Öneş Derici (CHP, Muğla). “Muğla ili sınırları içerisinde ihaleye çıkarılan maden sahalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39831, 3 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39831-mugla-ili-sinirlari-icerisinde-ihaleye-cikarilan-maden-sahalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cacf3218-6fa1-443c-8522-019c28468ab2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 37 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından
Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygıyla arz ederim. 30.01.2026
"Süreyya Öneş Derici Muğla Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından 21.01.2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ilan kapsamında toplam 182 maden sahasının ihaleye çıkarıldığı; bu sahalardan 7'sinin Muğla'nın Menteşe, Fethiye, Seydikemer ve Yatağan ilçeleri sınırları içerisinde yer aldığı anlaşılmaktadır. Muğla, halihazırda yoğun ruhsatlandırma baskısı altında bulunan; orman ekosistemleri, tarım alanları, zeytinlikleri ve su havzalarıyla ülkemizin en kırılgan illerinden biridir. Yeni ihale süreçlerinin başlatılması, bölgedeki kümülatif çevresel ve sosyal etkilerin daha da ağırlaşacağına dair kaygıları artırmaktadır.
Tapu kayıtlarına dayalı değerlendirmelere göre ihale konusu alanların büyük bölümünün orman ve tarım arazisi niteliği taşıdığı; bu sahalarda yüz binlerce ağacın ve zeytinlik alanların bulunduğu görülmektedir. Orman alanları yalnızca ağaç varlığıyla değil, su döngüsü, toprak yapısı ve iklim dengesi açısından da hayati öneme sahiptir. Bu alanlarda yürütülecek madencilik faaliyetlerinin, geri dönüşü zor çevresel sonuçlar doğuracağı açıktır.
Öte yandan Muğla, iklim krizi ve kuraklıktan en fazla etkilenen iller arasında yer almakta; su kaynakları üzerindeki baskı her geçen yıl artmaktadır. Ormanların ve tarım alanlarının zarar görmesi, yalnızca doğayı değil, Muğla'nın tarım ve turizm temelli ekonomik yapısını da doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle maden ihalelerinin uzun vadeli çevresel ve toplumsal etkilerinin bütüncül biçimde değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda; bölge halkının ve kamuoyunun aydınlatılması adına aşağıdaki sorularımın yanıtlanması önem arz etmektedir.
SORULAR
. Muğla ili sınırları içerisinde ihale edilen maden sahaları için, orman varlığı, tarım alanları ve su kaynakları üzerindeki etkileri ile iklim krizi ve kuraklık koşulları altında ilin tarım, turizm ve yaşam kalitesi üzerindeki uzun vadeli etkilerini dikkate alan kapsamlı bir değerlendirme bakanlığınızca yapılmış mıdır?
. İhale alanlarının önemli bir bölümünün orman ve tarım arazisi niteliğinde olduğu dikkate alındığında, bu alanların korunmasına yönelik hangi önlemler öngörülmektedir?
. Muğla'da maden ruhsatı verilen alanların il yüzölçümüne oranı göz önünde bulundurulduğunda, yeni maden sahalarının ihalesine çıkılmasında hangi ihtiyaç ve gerekçeler esas alınmıştır?
. Söz konusu ihale süreçlerinde yerel yönetimlerin, meslek odalarının ve yöre halkının görüşleri alınmış mıdır?
. İhale konusu sahalarda yürütülebilecek faaliyetler açısından ÇED süreci hangi aşamada devreye girecektir? ÇED gerekli değildir kararına konu olabilecek faaliyet türleri için Muğla'nın kuraklık ve yangın riski dikkate alınarak ilave/özel kriterler belirlenmiş midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
: DÖNEM | ESASNO | 28-4 | 739831 |
3213 Sayılı Maden Kanunu'na göre maden sahaları maden gruplarına göre ruhsatlandırılmakta ve ruhsatlandırma işlemleri ilk müracaat veya ihale yolu ile yapılmaktadır. Mezkur Kanun'un "İhale" başlıklı 30'uncu maddesinin birinci fıkrasında "7 Grup, 1. Grup (a) ve (c) bendi, HI. Grup ve V. Grup maden ruhsatları ihale ile verilir. (Ek cümle:19/7/2025-7554/10 md.) Sahayla ilgili konum, rezerv ve geçmiş bilgiler doğrultusunda Genel Müdürlük tarafından gerekliliği ortaya konulan hâllerde 11. Grup (b) bendi ve IV. Grup maden ruhsatları da ihale ile verilir. İhale ilanı Resmi Gazete'de yayımlanır." hükmü yer almakta olup, mevzuat çerçevesinde madenlerimizin üretilmesi ve ülkemiz ekonomisine kazandırılması amacıyla maden sahaları ihale yolu ile ruhsatlandırılmaktadır.
Bakanlığımız madencilik faaliyetlerinde önce insan, sonra çevre sonra katma değerli üretim düsturu ile hareket etmekte olup, maden sahalarının ihale yolu ile ruhsatlandırılması işlemlerinde; ihaleye çıkarılacak alanın kamu hizmeti ve umumun yararına ayrılmış yerlere, Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğunda olan yollara, 1/5000 veya 1/2000 ölçekli nazım imar planı onaylanmış özel mülkiyete konu araziler ve binalar ile organize hale gelmiş tarım ve hayvancılık bölgelerine, denizlere, göllere, 1. derece sit alanlarında fiziki olarak ortaya çıkarılmış kültürel varlıklara, mera ve orman alanlarına, su havzalarına isabet edip etmediğinin kontrolü yapılmakta ve bu alanlar ihale edilmemektedir. Ayrıca bahsi geçen alanlara, yatay olarak uygun mesafelerde koruma alanları bırakılarak ihalelik sahalar oluşturulmaktadır.
İhale yolu ile hak sağlanılan maden sahalarında; Maden Kanunu, Maden Yönetmeliği, Maden Sahaları İhale Yönetmeliği ve ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli izinler alındıktan sonra madencilik faaliyetleri yapılabilmektedir.
Yürütülecek madencilik faaliyetleri ile ilgili olarak; maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.
Yürütülecek olan faaliyetlerin çevresel etkilerini konu alan ÇED sürecine ilişkin işlemler ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde yürütülmekte olup, bu çerçevede Önerge içeriğinde yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.