Sayıştayın 2023 ve 2024 yılı denetim raporlarında Ziraat Filo Yönetimi ve Mobilite Çözümler A.Ş. ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98'inci TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması konusunda gereğini arz ederim.

Ziraat Bankasına bağlı ve 2023 yılında Central Oto Kiralama Anonim Şirketi unvanıyla faaliyet gösteren şirketin, 2024 yılında unvanını Ziraat Filo Yönetimi ve Mobilite Çözümler Anonim Şirketi olarak değiştirdiği; şirketin 2024 yılında satış gelirlerinde ciddi bir artış yaşamasına rağmen çok yüksek tutarda zarar açıkladığı görülmektedir. Finansman giderlerindeki olağanüstü artış, satışların maliyetinin gelirleri aşması ve bütçe hedefleriyle gerçekleşmeler arasındaki büyük farklar, şirketin mali yönetimi ve stratejik kararları açısından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Ayrıca iç denetim mekanizmalarının etkin çalışmadığı, tahsilat süreçlerinde önemli zafiyetler bulunduğu, yönetim kurulu ödemeleri ve çoklu görev uygulamalarının şeffaf olmadığı yönünde tespitler bulunmaktadır. Ziraat Bankası'nın tarihsel ve kamusal kuruluş misyonu olan tarımsal üretimi ve çiftçiyi destekleme amacıyla bağdaşmayan bu faaliyet alanının kamu yararı açısından sorgulanması gerekmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Şirketin 2023 yılında zarar ettiği, 2024 yılında ise zarar tutarının katlanarak arttığı dikkate alındığında; bu artışın temel nedenleri nelerdir? Zarar hangi ana kalemlerden kaynaklanmıştır?

2. 2024 yılında satış gelirleri ciddi biçimde artmış olmasına rağmen şirketin yüksek tutarda zarar açıklamasının nedeni nedir?

3. Şirketin 2024 yılı bütçesinde kâr öngörülmesine rağmen yıl sonunda ciddi zarar açıklanmasının sorumluları kimlerdir? Bu bütçe sapmasıyla ilgili herhangi bir idari inceleme veya soruşturma yapılmış mıdır?

4. 2023 ve 2024 yılları arasında finansman giderlerinde olağanüstü bir artış yaşanmasının nedeni nedir? Bu dönemde hangi kredi ve borçlanma araçları kullanılmıştır? 5. Şirketin 2024 yılında gerçekleştirdiği yüksek tutarlı araç alım ve satış işlemleri hangi usul ve yöntemlerle yapılmıştır? Alım yapılan firmalar ve satış süreçlerine aracılık eden kişi veya kuruluşlar hangileridir?

5. Araç kiralama faaliyetleri ile araç satış faaliyetlerinin her ikisinin de zarar üretmesine rağmen bu faaliyetlerin sürdürülmesinin gerekçesi nedir? Zarar üreten bu iş modelinin kamu yararıyla ilişkisi nasıl açıklanmaktadır?

6. 2023, 2024 ve 2025 yıllarında yönetim kurulu başkan ve üyelerine ödenen huzur hakları, ücretler ve diğer tüm mali menfaatlerin yıllar itibarıyla toplam tutarı ne kadardır? 8. Yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile üst yönetime sağlanan ücret, prim, ikramiye, temsil, ağırlama, araç, iletişim ve benzeri tüm menfaatlerin 2023, 2024 ve 2025 yılları itibarıyla ayrı ayrı dökümü nedir?

7. Yönetim kurulu başkan ve üyelerinin şirket dışında kamuya veya özel sektöre ait başka kurum ve kuruluşlarda görevleri bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa bu görevler nelerdir ve bu görevler karşılığında aldıkları toplam ödemeler ne kadardır? 10. Yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile üst yönetim hakkında bugüne kadar açılmış herhangi bir adli veya idari soruşturma bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa soruşturmanın konusu ve sonucu nedir?

8. Şirket bünyesinde iç denetim mekanizmasının etkin çalışmadığı ve iç denetim biriminin fiilen işlevsiz kalmasının nedeni nedir?

9. Şirket araçlarına ilişkin trafik para cezalarının önemli bir kısmının müşterilere yansıtılamadığı doğru mudur? Tahsil edilemeyen ceza tutarı ne kadardır? 13. Trafik para cezalarının tahsil edilememesinin sözleşme, teminat ve tahsilat süreçlerindeki yapısal eksikliklerden kaynaklandığı düşünüldüğünde söz konusu oluşan kamu zararı hakkında sorumlularla ilgili bir işlem yapılmış mıdır? Bu eksikliklerin giderilmesi için ne gibi önlemler alınmıştır?

10. Şirketin ana faaliyet konusu araç kiralama olmasına rağmen araç alım-satım faaliyetlerinin ağırlık kazanmasının gerekçesi nedir?

11. "-[okunamadı] 15. Şirket üzerinde bağlı bulunduğu kamu bankası ve ilgili denetim birimleri tarafından 2023, 2024 ve 2025 yıllarında kaç denetim yapılmıştır? Bu denetimlerde tespit edilen eksiklikler nelerdir?

12. Ziraat Bankası'nın tarihsel ve kamusal kuruluş amacı çiftçiyi ve tarımsal üretimi desteklemek iken; oto kiralama ve filo yönetimi gibi alanlara yönelmesinin kamu yaran açısından gerekçesi nedir?

13. Şirketin Yönetim Kurulu Başkanı ve üyelerinin birinci ve ikinci derece akrabalık bağı bulunan yakınları söz konusu şirkette veya başka bir Kamu İktisadi Teşebbüsünde herhangi bir görevde bulunmakta mıdır? Bulunmakta ise hangi KÎT'te ve görevi nedir?