Erzurum H Tipi Kapalı Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin
Kaynak göster
Sezai Temelli (DEM Parti), 6 Nisan 2026 tarihinde 7/43006 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 109 gün sonra, 24 Temmuz 2026).
Sezai Temelli (DEM Parti, Muş). “Erzurum H Tipi Kapalı Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43006, 6 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43006-erzurum-h-tipi-kapali-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/02d53014-8d99-49c9-92f4-019d67c9f7bf
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 109 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Mustafa ÇİFTÇİ tarafından Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Erzurum H Tipi Cezaevi'nde tutulmakta olan Abdulselam Nergiz'in tarafıma ulaştırdığı bilgilere göre, cezaevinde son dönemde insan onuruyla bağdaşmayan, hasta mahpusların yaşam hakkını doğrudan tehdit eden uygulamalar yaşanmaktadır. Özellikle 27 Ocak tarihinde kalp krizi şüphesiyle hastaneye kaldırılan ve 12 gün yoğun bakımda kalan Abdülselam Nergiz'in, taburcu edildikten sonraki rutin kontrollerinde "çift kelepçe" dayatmasına maruz kaldığı belirtilmektedir.
Mahpusların hastane sevklerinde tek kelepçe uygulaması kabul edilmesi insan hakları açısından mümkün olmayan bu durum, rutin olarak uygulanırken doktor muayenesi sırasında çift kelepçe dayatılması hem hekimlik meslek etiğine hem de insan haklarına aykırıdır. Bu uygulamayı reddeden mahpusların tedavi edilmeden cezaevine geri gönderilmesi, sağlık hakkının fiilen engellenmesi ve yaşam hakkının ihlal edilmesi anlamına gelmektedir.Benzer süreçler sonucunda geçtiğimiz günlerde hasta mahpus Mehmet Edip Taşar ne yazık ki yaşamını yitirmiştir. Konunun aciliyeti ve vahameti ayan beyan ortadadır.
Bu Bağlamda;
SORULAR
Erzurum H Tipi Cezaevi'nde mahpuslara yönelik uygulandığı iddia edilen 'doktor muayenesinde çift kelepçe" uygulamasının yasal dayanağı nedir? Bu uygulama Bakanlığınızın bilgisinde mi gerçekleşmektedir?
Hastaneye sevk edilen bir mahpusun, muayene odasında dahi çift kelepçeyle tutulması "insan onuruna saygı" ve "işkence yasağı" ilkeleriyle nasıl bağdaştırılmaktadır?
Kalp krizi riski ve ağır sağlık sorunları bulunan Abdulselam Nergiz'in, bu dayatma nedeniyle muayene olamadığı ve tedavi hakkından mahrum bırakıldığı iddiaları üzerine bir inceleme başlatılmış mıdır?
Muayene sırasında kelepçelerin çıkarılması yönündeki tıbbi gerekliliği hatırlatan hekimlerin beyanlarına rağmen, kolluk güçlerinin bu dayatmada ısrar etmesinin hukuki sorumluluğu kime aittir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mustafa Çiftçi, İçişleri Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde yer alan Muş Milletvekili Sezai TEMELLİ'ye ait 7/43006 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.
Söz konusu soru önergesinde bahsi geçen konu ilgili olarak, Ceza İnfaz Kurumlarında tutulan hükümlü /tutukluların hastaneye/adli makamlara sevk işlemleri, "5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği, Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Yönetmeliği, JGY 456-3 (C) Ceza İnfaz Kurumlarının Dış Koruması ile Sevk ve Nakil Hizmetleri Yönergesi" kapsamında yerine getirilmektedir.
Tutuklu ve hükümlülerin sevk ve nakil işlemleri sırasında alınacak güvenlik tedbirlerinin kapsamı ve derecesi, ilgili mevzuat ve mevcut risk analizleri doğrultusunda belirlenmektedir. Bu işlemler esnasında, kişi hak ve özgürlüklerine saygı ilkesi esas alınarak, özellikle insan onurunu zedeleyici herhangi bir uygulamadan kaçınılmakta; bireylerin fiziksel ve ruhsal bütünlüğünü koruyacak şekilde hareket edilmektedir. Hükümlülerin sevkinde uygulanan kelepçeleme işlemleri dahil tüm güvenlik uygulamaları, hukukun üstünlüğü prensibi çerçevesinde, ulusal ve uluslararası insan hakları normlarına uygun olarak icra edilmektedir. Bu hususta görevli personelin, bilinçli ve duyarlı hareket etmesini sağlamak amacıyla düzenli eğitimler verilmekte, aynı zamanda yapılan işlemlerin hukuka ve insan haklarına uygun şekilde yürütülmesini sağlamak için sürekli kontrol ve denetimler gerçekleştirilmektedir.
Ceza İnfaz Kurumlarında bulunan hükümlü/tutukluların sağlık kuruluşlarında muayene ve tedavilerinde, Ceza İnfaz Kurumlarının Dış Koruması ile Sevk ve Nakil Hizmetleri Yönergesinin, sağlık kuruluşlarına sevkler başlıklı 27'nci maddesi, 2'nci fıkrasının (c) bendi; Hükümlü ve tutukluların sağlık kuruluşlarında muayeneleri, firara karşı engellerin bulunduğu muhafazalı odalarda yapılır. Jandarma muayene esnasında oda dışında bulunur ve doktorla hasta arasında geçecek konuşmaları duymayacak uzaklıkta gerekli güvenlik önlemleri alır. Doktorun talep etmesi halinde jandarma, muayene odasında bulunur. Bu durum tutanak ile tespit edilir ve tutanak doktora imzalatılır.", (¢) bendi; "Yapılacak muayene ve tedaviyi engellediği için kelepçenin çıkartılmasının doktor tarafından talep edilmesi halinde tutanak düzenlenerek doktora imzalatılır, muayene ve tedavi sırasında gerekli emniyet tedbirleri alındıktan sonra kelepçe çıkartılır.", (d) bendi; "Jandarma muhafazalı muayene odası bulunmaması durumunda, muayene odası içinde bulunur ve koruma tedbirini alır.", (e) bendi; Muayeneler esnasında ve koridorlarda, hükümlü ve tutukluların pencereden atlayarak ve kalabalığa karışmak suretiyle kaçmalarına, saldırıda bulunmalarına ve ayrıca bir saldırıya maruz kalmalarına engel olmak maksadıyla içeriden ve dışarıdan gerekli tedbirler alınır. hükümlerine göre hareket edilir. Beştepe Mah. Cumhurbaşkanlığı Cad. 8.Sok. No:47 Yenimahalle/ANKARA Bilgi İçin: J.Asb. Üçvş. Sibel KOÇ Telefon No.:+90(312)6019999 Faks No:+0312(418)9208 Koor. Asb.
Söz konusu iddialar ile ilgili Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 2026/3459 sayılı, 2026/4812 sayılı ve 2026/351 sayılı soruşturma başlatılmış; yapılan soruşturma sonucunda personelin bir ihmal veya kusurunun bulunmadığı" tespit edilmiştir. 06 Mart 2026, 13 Mart 2026 ve 24 Mart 2026 tarihlerinde, sağlık personeli tarafından, hükümlünün kelepçesiz tedavisinin tıbbi açıdan zorunlu olduğuna dair herhangi bir bildirim yapılmaması üzerine, bahse konu hükümlü, kendi isteği ile kelepçeli tedavi olmak istemediğini belirtmiş ve tedaviyi reddetmiştir.
Beştepe Mah. Cumhurbaşkanlığı Cad. 8.Sok. No:47 Yenimahalle/ANKARA Bilgi İçin: J.Asb. Üçvş. Sibel KOÇ D Telefon No.:+90(312)6019999 Faks No:+0312(418)9208 Koor.Asb.
Mustafa ÇİFTÇİBakan