Bingöl'ün Karlıova ilçesinde yapılması planlanan Derinçay Regülatörü ve HES Projesi'ne ilişkin
Kaynak göster
Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti), 6 Nisan 2026 tarihinde 7/43034 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 20 Temmuz 2026).
Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti, Bingöl). “Bingöl'ün Karlıova ilçesinde yapılması planlanan Derinçay Regülatörü ve HES Projesi'ne ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43034, 6 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43034-bingol-un-karliova-ilcesinde-yapilmasi-planlanan-derincay-regulatoru-ve-hes-projesi-ne-ili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8822bfb2-e22f-433f-a724-019d66a80b8b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 105 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 90 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM Iç Tüzüğü'nün 96'ncı maddesi gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Bingöl'ün Kanîreş/Karlıova ilçesinde Göynük Çayı üzerinde yapılması planlanan Derinçay Regülatörü ve HES" projesi için bölge halkının tüm itirazları, görüşleri ve demokratik protestolarına rağmen ÇED olumlu kararı verilmiştir. Söz konusu proje kapsamında 22,3 MW kurulu güce sahip nehir tipi bir santral kurulması ve yıllık yaklaşık 40 GWh elektrik üretilmesi planlanmaktadır.
Ancak proje; Hacılar, Halifan ve Kızılağaç köylerinin tarım arazileri, meraları ve hayvancılığa dayalı yaşam biçimi üzerinde ciddi riskler barındırmaktadır. Ayrıca Göynük Çayı'nın Bingöl Ovası'nı besleyen ana su kaynaklarından biri olduğu dikkate alındığında, bu projenin su rejimini bozarak tarım ve hayvancılığı ciddi bir şekilde olumsuz etkileyeceği yönünde ciddi kaygılar bulunmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Projenin Bingöl Ovası'ndaki tarımsal üretime ve yeraltı su seviyesine etkisi konusunda bağımsız bir etki analizi yapılmış mıdır?
Proje kapsamında kaç dönüm tarım arazisi ve mera alanı doğrudan veya dolaylı olarak etkilenecektir?
Göynük Çayı'nda bulunan ekosistem ve biyolojik çeşitlilik (balık türleri dahil) üzerinde oluşacak etkiler nelerdir?
Projenin yıllık ekonomik getirisi ile bölgede oluşacak tarımsal kayıplar karşılaştırılmış mıdır?
Tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin zarar görmesi durumunda bölge halkına herhangi bir tazminat veya destek planlanmakta mıdır?
Bu proje nedeniyle bölgede zorunlu göç yaşanması ihtimali değerlendirilmiş midir?
Değerlendirilmediyse gerekçesi nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Önergede bahsi geçen Derinçay Regülatörü ve HES projesi ile ilgili olarak hazırlanan raporda, regülatör ile santral binası arasında herhangi bir sulama projesinin bulunmadığı belirtilmektedir.
Söz konusu projenin bir tarım arazisini veya mera alanını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemesi öngörülmemektedir.
"Derinçay Regülatörü ve HES" projesi kapsamında Bakanlığımıza Mera Tahsis Amacı Değişikliği talebine yönelik başvuru bulunmamaktadır.
Su ve diğer doğal kaynakları geliştirmeye yönelik tesisler ile birlikte altyapı projelerinin çevreye olan etkilerini saptamak için Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporları hazırlanmaktadır. ÇED yönetmeliğinde, "Bu yönetmeliğe tabi projeler için "ÇED Olumlu Kararı" veya "ÇED Gerekli Değildir Kararı" alınmadıkça bu projelere hiçbir teşvik, onay, izin, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez, proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez." hükmü yer almaktadır. Ülkemizde bütün hidroelektrik santral projeleri de inşaata başlanmadan önce kapsamlı bir düzenleme ve inceleme süreci olan Çevresel Etki Değerlendirmesi sürecinden geçmekte, doğal ve sosyo-ekonomik çevre üzerinde meydana gelebilecek olumsuz etkilerin önlenmesine yönelik çalışmalar bu süreçte ele alınmaktadır.
Akarsular üzerinde kurulmuş veya kurulacak olan baraj ve regülatör gibi su yapılarının balık göçleri üzerindeki etkilerini ortadan kaldırmak maksadıyla, balık geçitleri ve alternatif yöntemler ile önlemlerin alınması ve ekolojik sürdürülebilirliğin gözetilmesi mevzuatla zorunlu hale getirilerek habitat kaybı, üreme göçlerinin engellenmesi, üreme alanlarının zarar görmesi ve popülasyon sürekliliğinin bozulmasının önüne geçilmesi sağlanmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan