İran'dan dönen üniversite öğrencisi Türk vatandaşlarının yurt içindeki üniversitelere yatay geçiş yapması talebine ilişkin
Kaynak göster
Nail Çiler (CHP), 8 Nisan 2026 tarihinde 7/43144 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 1 Haziran 2026).
Nail Çiler (CHP, Kocaeli). “İran'dan dönen üniversite öğrencisi Türk vatandaşlarının yurt içindeki üniversitelere yatay geçiş yapması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43144, 8 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43144-iran-dan-donen-universite-ogrencisi-turk-vatandaslarinin-yurt-icindeki-universitelere-yata (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/248ab60e-b21c-4731-a2a2-019d712db8f3
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 54 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Nail ÇİLER Kocaeli Milletvekili
İran'da yaşanan askeri gerilim ve güvenlik riskleri nedeniyle, bu ülkede eğitimlerini sürdüren Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrencilerin önemli bir kısmı eğitimlerini yarıda bırakarak Türkiye'ye dönmek zorunda kalmıştır. Yaşanan bu zorunlu geri dönüşler, öğrencilerin akademik süreçlerinde ciddi kesintilere yol açmış; öğrenim sürekliliği, kredi uyumu ve üniversitelere yerleştirme gibi konularda belirsizlikler ortaya çıkarmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Benzer kriz durumlarında, öğrencilerin mağduriyet yaşamaması adına ilgili kamu kurumları arasında hızlı ve koordineli bir şekilde çözüm mekanizmalarının devreye alınması büyük önem taşımaktadır. Özellikle yükseköğretim sistemine entegrasyon, yatay geçiş imkânlarının sağlanması ve öğrencilerin eğitim hayatlarına kesintisiz devam edebilmeleri için gerekli idari ve akademik düzenlemelerin yapılması gerekmektedir.
Bu çerçevede, İran'dan ülkemize dönmek zorunda kalan öğrencilerin eğitim haklarının korunması, akademik kayıplarının en aza indirilmesi ve yükseköğretim sistemine uyumlarının sağlanmasına yönelik Milli Eğitim Bakanlığı başta'olmak üzere ilgili kurumlar tarafından somut bir eylem planı oluşturulup oluşturulmadığı hususu önem arz etmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
İran'dan ülkemize dönen öğrencilerimiz ile ilgili yurtiçindeki üniversitelerimize yatay geçiş yapmaları konusunda çalışma yapılmakta mıdır? İlgili kurumlara öğrenciler ile ilgili bilgi verilmiş midir?
Öğrencilerimizin eğitim hayatına devam edebilmesi ile ilgili eylem planınız bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 18/02/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1801339 sayılı yazınız. 7743019- 7GK 143
c) 24/02/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1805220 sayılı yazınız.
g) 11/03/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1815208 sayılı yazınız. 7/43144
d) 11/03/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1815214 sayılı yazınız. 7 / 43270
e) 21/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1841955 sayılı yazınız.
f) 21/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1842000 sayılı yazınız. 7143629 76K149
g) 21/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1842012 sayılı yazınız. 7/43633
h) 29/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1846863 sayılı yazınız. 1) 05/05/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1849186 sayılı yazınız. 7143744 Bakanlığımıza iği (a-b-c-ç-d-e-f-g-h-l) de kayıtlı yazıyla iletilen Balkesir Milletvekili Turhan ÇÖMEZ' in 7/38465, Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7/40286 ve 7/43756, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/40687, Hatay Milletvekili Necmettin ÇALIŞKAN'ın 7/41488, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/41612 ve 7/43270, Tunceli Milletvekili Ayten KORDU'nun 7/43019, Kocaeli Milletvekili Nail ÇİLER'in 7/43144, Izmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN'ın 7/43629, Ankara Milletvekili Adnan BEKER'in 7/43633 ile Izmir Milletvekili Sevda ERDAN KILIÇ'ın 7/43744 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
KOCAELİ MİLLETVEKİLİ NAİL ÇİLER'İN 7/43144 ESAS NUMARALI YAZILI SORU
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 34079 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır.
YIK T.C.
Sayı : E-57802651-610-34079 Konu : Soru Önergeleri-7/43144
19333023 - 5019333023 - 5019333023 - 50193330.
7/43144 Sayılı Soru Önergesi Cevabı Yurtdışında bulunan yükseköğretim kurumlarından yurdumuzda bulunan yükseköğretim kurumlarına yatay geçişler 24/04/2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılmakta olup, söz konusu yönetmeliğin Yurtdışı yükseköğretim kurumlarından yurtiçindekilere yatay geçiş bölümünün 14 üncü maddesinde;
"(1) Üniversite senatoları tarafından yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından yapılacak yatay geçişler için kontenjan belirlenebilir. Kontenjan belirlenmesi halinde her bir program için kurumlar arası yatay geçiş kontenjanının yarısını aşmayacak şekilde belirlenen yurt dışı yükseköğretim kurumları kontenjanları ile üniversite senatosu tarafından belirlenen başvuru şartları, kurumlar arası yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kuruluna en geç Haziran ayının otuzuncu günü mesai saati bitimine kadar bildirilir. Yükseköğretim Kurulu internet sayfasında tüm yükseköğretim kurumlarının yurt dışı öğrenci kontenjanları ile başvuru şartları ve değerlendirme takvimi ilan edilir.
(2) Yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına geçiş için, öğrencinin bu Yönetmeliğin (Değişik ibare: RG-10/6/2020-31151) 11 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirlenen kurumlar arası yatay geçiş başarı şartları aranır.
(3) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçişte öğrencinin yatay geçiş yapmak istediği yükseköğretim kurumundaki diploma programının ilgili sınıfına öğrenci kabulündeki taban puana sahip öğrenciler, yurt dışında yükseköğrenim gördüğü tüm derslerden başarı şartı aranmaksızın yatay geçiş başvurusu yapabilirler. Bu yolla başvuran öğrencilerin yatay geçiş başvurusu üniversite senatosu tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde yurt dışı yatay geçiş kontenjanı kapsamı dışında değerlendirilir.
(4) Yurt dışı üniversitelerden yapılan başvurularda öğrencinin yurt dışında öğrenim gördüğü yükseköğretim kurumunun ve eğitimin yapıldığı programın ön lisans veya lisans diploma vermeye yetkili bir kurum olarak Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınması ve kayıtlı olduğu diploma programının, yatay geçiş için başvurduğu önlisans veya lisans diploma programına eşdeğerliğinin ilgili üniversite tarafından kabul edilmesi şartı aranır.
(5) Yurtdışında yükseköğretime başlayan öğrencilerin Türkiye'deki yükseköğretim programlarına geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanları, üniversiteler tarafından belirlenen yurtdışı yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kurulu tarafından ilan edilir. Adayların, yatay geçiş başvurusu yapabilmeleri için en az ilan edilen puanlara veya üzerindeki puanlara sahip olması gerekir.
(6) (Ek:RG-18/3/2016-29657) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçişte, yurt dışındaki aynı yükseköğretim kurumundan bir programın her bir sınıfına geçiş yapabilecek öğrenci sayısı o programın ilgili sınıfının yurt dışı kontenjanının yüzde 15'ini geçemez. Yüzde 15'in hesaplanmasında l'in altındaki sayılar l'e tamamlanır. Virgülden sonraki kısım S'ten küçükse alttaki tam sayıya, 5 ve yukarısında ise bir üst tam sayıya tamamlanır.
(7) (Ek:RG-21/12/2019-30985) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dâhil yurt dışında kurulmuş olan yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarının başarı sıralaması şartı aranan programlarına yatay geçişe ilişkin olarak Yükseköğretim Kurulu, bu Yönetmelik hükümleri dışında ilave şartlar belirleyebilir. (Ek ibare: RG-9/4/2021-31449) Yurt dışındaki bir yükseköğretim kurumundan ülkemizdeki başarı sıralaması şartı aranan bir programa yatay geçiş yapılabilmesi için;
a) (Ek:RG-9/4/2021-31449) (Değişik:RG-16/7/2023-32250) Öğrencinin yükseköğrenimine başladığı yıl, kayıtlı olduğu üniversitenin Yükseköğretim Kurulu tarafından esas alınan sıralama kuruluşlarının (Times Higher Education (THE), QS World University Rankings, Academic Ranking of World Universities (ARWU) CWTS Leiden Ranking) en az üçünde ilk dört yüzlük dilim içerisinde yer alması ve bu Yönetmeliğin dönem/sınıf ve başarı şartlarını taşıması,b) (Ek:RG-9/4/2021-31449) Ilk dört yüzlük dilim dışında kalan bir üniversitede kayıtlı olunması halinde;
1. Ortaöğretimini Türkiye'de tamamlayanların, her halükarda merkezi yerleştirme sınavına girmiş ve kayıt yılı itibarıyla başarı sıralaması şartı aranan programın ilgili puan türünde başarı sıralaması şartını sağlamış olması,
2. (Mülga: RG-28/2/2026-33182) gerekir.
(8) (Ek:RG-28/2/2026-33182) Yurt dışında açık ve uzaktan eğitim gibi devam zorunluluğu bulunmayan öğretim programlarında okuyan öğrenciler yurt içindeki örgün öğretim programlarına yatay geçiş müracaatında bulunamaz.
(9) (Ek:RG-28/2/2026-33182) Yurt dışı yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş müracaatında bulunan öğrencilerin öğrenim süresince ilgili ülkede kaldığını pasaport, emniyet müdürlükleri, e-Devlet ve benzeri yerlerden alınan resmî belge ile belgelemeleri gerekir." hükümleri yer almaktadır.
Yurtdışında bulunan yükseköğretim kurumlarından yurdumuzda bulunan yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş işlemlerinde ilgili yılın ÖSYS/YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer alan duyurudaki açıklamalar dikkate alınarak işlemlerin yürütülmesi gerekmekte olup söz konusu duyuruya ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında Sınavlar başlığı altında ÖSYS/YKS Kılavuzu sekmesinden ulaşılabilmektedir.
Ayrıca söz konusu Yönetmelik'in değişim programları ve özel öğrenci olarak ders alma bölümünün 22 nci maddesinde:
"(I) Yurt içinde veya yurt dışında bir yükseköğretim kurumuna kayıtlı olan öğrencinin, ulusal ve uluslararası öğrenci değişim programları kapsamında veya özel öğrenci olarak aynı düzeyde başka bir yükseköğretim kurumundan aldığı ders veya uygulamaların kredileri, ilgili yönetim kurulu kararı ile kayıtlı olduğu diploma programındaki yükümlülüklerinin yerine sayılabilir.
(2) Öğrencinin özel öğrencilikte ve değişim programında geçirdiği süre, ögretim süresine dahildir.
(3) (Mülga: RG-2/5/2014-28988) (4) (Değişik:RG-26/9/2023-32321) 5 Özel öğrencilik ve değişim programındaki öğrenciler öğrenim ücreti/katkı payını kayıtlı olduğu yükseköğretim kurumuna öder. Ancak, vakıf yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrencilerin ödemiş olduğu öğrenim ücretinin %80'i kayıtlı olduğu vakıf yükseköğretim kurumu tarafından özel öğrenci olarak öğrenim görmekte olduğu yükseköğretim kurumuna aktarılır.
(5) Özel öğrenci olarak yaz okullarına katılacak öğrenciler, yaz okulu ücretini dersi aldıkları yükseköğretim kurumuna öderler.
(6) Öğretim dili Türkçe olan programlarda öğrenim gören öğrencilerin öğretim dili yabancı dil olan programlardan da ders alabilmeleri için yabancı dil düzeylerinin yeterli olduğunu belgelemeleri gerekir.
(7) (Ek:RG-17/4/2021-31457) 3 Özel öğrencilik imkanından bir program süresince en fazla iki dönem yararlanılır. Bu süre, öğrencinin talebi ve ancak aşağıdaki şartlar çerçevesinde Yükseköğretim Kurulunun kararıyla uzatılabilir:
a) Öğrencinin, yükseköğretim kurumuna yerleşmesinden sonra eğitimi sebebiyle ikamet edilen ilde tedavisi mümkün olmayan ciddi bir hastalık teşhisi konulduğunun ya da var olan hastalığın ilerlediğinin devlet hastanesi veya devlet üniversitesi hastanesinden alınmış sağlık kurulu raporu ile belgelenmiş olması.
b) Öğrencinin, maruz kaldığı darp, şiddet gibi fiiller sebebiyle öğrenimini kayıtlı olduğu yükseköğretim kurumunda devam ettirmesinin mümkün olmadığına ilişkin üniversite yönetim kurulunun teklifinin olması.
(8) (Ek:RG-17/4/2021-31457)(3) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim alan Türk vatandaşı öğrenciler, özel öğrencilik imkanından en fazla iki dönem yararlanabilir." hükümleri yer almaktadır.
Yatay geçiş kontenjanları ve takvimi her yıl temmuz ayında Kurulumuzun www.yok.gov.tr genel ağ sayfasında yayımlanmaktadır. Söz konusu öğrencilerin anılan Yönetmelikte ve ilgili yılın kılavuzunda yer alan şartları sağlamaları durumunda yatay geçiş için ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları gerektiği, anılan Yönetmelik'in 22 nci maddesi sekizinci fıkrasında yer alaniYurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim alan Türk vatandaşı öğrenciler, özel öğrencilik imkanından en fazla iki dönem yararlanabilir." hükmü uyarınca ilgili yükseköğretim kurumuna başvurabilecekleri, bahsekonu öğrencilerin anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca özel öğrencilik imkanından yararlanabilmeleri için İran'daki Üniversitelerde kayıtlı öğrenci olmaları gerektiğinden, özel öğrenci olarak eğitim alanların intibak işlemlerinin kayıtlı oldukları İran'daki üniversiteler tarafından değerlendirilmesi gerekmektedir.
Yusuf TEKİNMiN Eğitim Bakanı