Giresun'da bulunan Batlama Vadisi'nde yapılan madencilik faaliyetlerinin çevresel etkilerine ilişkin
Kaynak göster
Cemal Enginyurt (CHP), 10 Nisan 2026 tarihinde 7/43238 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 22 Mayıs 2026).
Cemal Enginyurt (CHP, İstanbul). “Giresun'da bulunan Batlama Vadisi'nde yapılan madencilik faaliyetlerinin çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43238, 10 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43238-giresun-da-bulunan-batlama-vadisi-nde-yapilan-madencilik-faaliyetlerinin-cevresel-etkileri (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6a2cdeaf-e40d-442d-aa6a-019d86e0a826
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 42 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 31 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Giresun ili merkezine bağlı Batlama Vadisi'nde yer alan yaklaşık 14 köyü kapsayan geniş bir alan için maden arama ruhsatı verilmesine yönelik ihale sürecinin tamamlandığı ve söz konusu ihalenin bir özel şirket tarafından kazanıldığı kamuoyuna yansımıştır. Bölgenin yoğun orman varlığına, içme suyu kaynaklarına ve Türkiye'nin önemli tarımsal üretim kalemlerinden biri olan fındık üretim alanlarına ev sahipliği yaptığı dikkate alındığında, maden arama faaliyetlerinin çevresel ve ekonomik etkileri ciddi tartışmalara neden olmaktadır. Ayrıca, son yıllarda Giresun genelinde maden ruhsat sahalarının hızla genişlemesi, bölgesel ölçekte doğal alanların bütünlüğü ve sürdürülebilir tarım açısından kaygıları artırmaktadır.
Bu kapsamda;
I. Giresun ili Batlama Vadisi'nde 14 köyü kapsayan alana ilişkin maden arama ruhsatı hangi tarihte, hangi kapsamda ve hangi yöntemle ihale edilmiştir?
SORULAR
Söz konusu maden arama faaliyetleri için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci başlatılmış mıdır? Başlatıldıysa hangi aşamadadır? Bölgedeki su havzaları, tarım alanları ve orman ekosistemi üzerindeki olası etkiler hakkında Bakanlığınızca hazırlanmış bilimsel raporlar bulunmakta mıdır?
Batlama Vadisi ve çevresinin fındık üretimi açısından taşıdığı stratejik önem dikkate alındığında, maden faaliyetlerinin tarımsal üretime ve üretici gelirlerine etkisine ilişkin herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?
Giresun ili genelinde son 10 yıl içinde verilen maden arama ve işletme ruhsatlarının toplam yüzölçümü nedir? Bu ruhsatların ilin toplam yüzölçümüne oranı kaçtır ve bu artışın bölgesel planlama, çevre koruma ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri açısından değerlendirmesi yapılmış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
İstanbul Milletvekili Sayın Cemal ENGİNYURT'un tarafıma tevcih ettiği 7-43238 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99'uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim.
3213 Sayılı Maden Kanunu'na göre maden sahaları maden gruplarına göre ruhsatlandırılmakta ve ruhsatlandırma işlemleri ilk müracaat veya ihale yolu ile yapılmaktadır. Mezkûr Kanun'un "İhale" başlıklı 30'uncu maddesinin birinci fıkrasında "(Değişik cümle: 19/7/2025-7554/10 md.) I. Grup, II. Grup (a) ve (c) bendi, III. Grup ve V. Grup maden ruhsatları ihale ile verilir. (Ek cümle: 19/7/2025-7554/10 md.) Sahayla ilgili konum, rezerv ve geçmiş bilgiler doğrultusunda Genel Müdürlük tarafından gerekliliği ortaya konulan hâllerde II. Grup (b) bendi ve IV. Grup maden ruhsatları da ihale ile verilir. İhale ilanı Resmi Gazete'de yayımlanır." hükmü yer almakta olup, mevzuat çerçevesinde madenlerimizin üretilmesi ve ülkemiz ekonomisine kazandırılması amacıyla maden sahaları ihale yolu ile ruhsatlandırılmaktadır. Bakanlığımız madencilik faaliyetlerinde önce insan, sonra çevre sonra katma değerli üretim düsturu ile hareket etmekte olup, maden sahalarının ihale yolu ile ruhsatlandırılması işlemlerinde; ihaleye çıkarılacak alanın kamu hizmeti ve umumun yararına ayrılmış yerlere, Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğunda olan yollara, 1/5000 veya 1/2000 ölçekli nazım imar planı onaylanmış özel mülkiyete konu araziler ve binalar ile organize hale gelmiş tarım ve hayvancılık bölgelerine, denizlere, göllere, I. derece sit alanlarında fiziki olarak ortaya çıkarılmış kültürel varlıklara, mera ve orman alanlarına, su havzalarına isabet edip etmediğinin kontrolü yapılmakta ve bu alanlar ihale edilmemektedir. Ayrıca bahsi geçen alanlara, yatay olarak uygun mesafelerde koruma alanları bırakılarak ihalelik sahalar oluşturulmaktadır. Yürütülecek madencilik faaliyetleri ile ilgili olarak; maden sahalarında arama ve işletme ruhsat alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, Iş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsati'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.
Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün internet adresinde "Duyurular" bölümünde yayımlanan 07.02.2026 tarihli "317. Grup İhale Ilanı" başlıklı duyuruda Giresun ilimizde ihale edilmesi planlanan maden sahalarına ilişkin bilgiler yer almakta olup, bu çerçevede 01.04.2026 ve 02.04.2026 tarihlerinde yapılan ihaleler Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nin "İhale usulü" başlıklı 9'uncu maddesi ile "İhale tekliflerinin değerlendirilmesi" başlıklı 19'uncu maddesi hükümleri kapsamında kapalı teklif açık artırma ihale usulü ile gerçekleştirilmiştir. Kapalı zarfta verilen teklifler ise, teklif sahiplerinin huzurunda açılarak ihale sürecinin şeffaf ve denetlenebilir şekilde gerçekleştirilmesi sağlanmaktadır. Ülkemizin herhangi bir ilinde bulunan maden ruhsat alanlarının o ilimizin yüz ölçümüne oranına ilişkin bilgiler, sürdürülebilir madencilik ilkesinin en önemli bileşeni olan Türkiye Geneli Rehabilite Edilmiş Maden Sahaları ile Madencilik Sosyal Sorumluluk Faaliyetlerinin Tespiti Projesi (TÜRMES) kapsamında MAPEG'in internet sayfasındaki "TÜRMES Bilgi Haritası" başlığı altında kamuoyuyla paylaşılmaktadır. Yürütülecek olan faaliyetlerin çevresel etkilerini konu alan ÇED sürecine ilişkin işlemler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde yürütülmekte olup, bu çerçevede Önerge içeriğinde yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Alparslan BAYRAKTARBakan