Akaryakıt fiyatlarındaki artışın esnaf üzerindeki etkisinin azaltılması için yürütülen çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Talat Dinçer (CHP), 10 Nisan 2026 tarihinde 7/43245 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 11 Haziran 2026).
Talat Dinçer (CHP, Mersin). “Akaryakıt fiyatlarındaki artışın esnaf üzerindeki etkisinin azaltılması için yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43245, 10 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43245-akaryakit-fiyatlarindaki-artisin-esnaf-uzerindeki-etkisinin-azaltilmasi-icin-yurutulen-cal (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/71d93c6f-c330-42c3-86ec-019d8c140413
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 62 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 51 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın ve TBMM İçtüzüğ'nün 96. Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Son dönemde akaiyakıt fiyatlarında yaşanan sürekli artış, zaten kırılgan bir yapıya sahip olan ticari ulaşım ve nakliye sektörünü adeta nefessiz bırakmıştır. Her gün gelen zamlarla birlikte esnafın yükü daha da ağırlaşmakta, direksiyon başına geçmek dahi birçok işletme için maliyet hesabına dönüşmektedir. Kontağını açtığı anda zarar etmeye başlayan bir sektörün ayakta kalması artık mümkün değildir.
Bu tablo, sadece bireysel esnafın değil, ülke ekonomisinin de doğrudan zarar görmesi anlamına gelmektedir. Çünkü nakliye durursa ticaret durur. Ticaret durursa hayat pahalılığı daha da derinleşir. Ancak ne yazık ki bu ağır faturaların yükü yine küçük esnafa, şoföre, taşımacılığa kesilmektedir. Bugün gelinen noktada ticari araç sahipleri, artan maliyetler karşısında çaresiz bırakılmıştu-. Günlük kazanç, yakıt giderini dahi karşılayamaz hale gelmiş, birçok esnaf aracını çalıştırmak yerine park etmek zorunda kalmıştır. Bu durum yalnızca bir ekonomik sorun değil, aynı zamanda sosyal bir krizdir. Bu nedenle acil ve somut adamlar atılması şarttır. Ticari araçlar ve nakliye sektörü için ÖTV'siz akaryakıt uygulamalı ve hayata geçirilmeli sektörün üzerindeki vergi yükü hafifletilmelidir. Bununla birlikte, eski ve yüksek maliyetli araçların yenilenebilmesi için kapsamlı bir hurda araç desteği sağlanmalıdır.
Ulaşım sektörü ayakta kalmadan ekonominin ayakta kalması mümkün değildir. Esnafın sesi duyulmalı. Alın terinin karşılığı korunmalıdır. Aksi halde bu zamlar sadece araçlan değil, bir ülkenin üretim ve ticaret damarları da durduracaktır.
Bu bilgiler doğrultusunda;
SORULAR
Akaryakıttaki vergi yükünü düşürmek için somut bir takviminiz var mı?
Ticari araçlara ÖTV'siz yakıt uygulaması neden hâlâ hayata geçirilmedi?
Nakliyeci zarar ederken bütçe gelirlerini artırmanın sürdürülebilir olduğunu düşünüyor musunuz?
Günlük kazancı yakıt masrafını karşılamayan esnaf için acil bir destek planınız var mı?
Artan akaryakıt fiyatlarının enflasyonu tetiklediğini kabul ediyor musunuz? Buna karşı ne yapacaksınız?
Nakliye durursa ticaretin duracağını biliyorken neden sektöre özel bir teşvik paketi açıklanmıyor?
Küçük esnafın ayakta kalması mı, yoksa vergi gelirlerinin korunması mı önceliğiniz?
Hurda araç teşviki için neden kapsamlı bir program başlatılmıyor?
Akaryakıtta KDV + ÖTV çifte vergilendirmesine son vermeyi düşünüyor musunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Mersin Milletvekili Sayın Talat DİNÇER'e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4
7/43245 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye
Sayın Talat DİNÇER, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Vergi politikamız, bütüncül sosyal politikalarımızın önemli bir bileşeni olarak da etkin bir şekilde kullanılmakta, vatandaşlarımız, esnafımız, çiftçimiz, ücretli çalışanlarımız başta olmak üzere ihtiyaç duyulan bütün alanlar gelir politikaları ile güçlü bir şekilde desteklenmektedir. Bu kapsamda, son dönemde dünyada yaşanan olumsuz durumlardan kaynaklı olarak ham petrolde arz yönlü yaşanan sıkıntıların etkisiyle petrol ürünleri fiyatlarında meydana gelen artışların yurtiçi piyasalara yansımalarının sınırlandırılması amacıyla Eşel-Mobil Sistemi (Sistem) uygulamaya alınmıştır. Sistem ile benzin, motorin ve LPG ürünlerinin özel tüketim vergisi tutarları, bu ürünlerin yurtiçi rafineri çıkış fiyatlarında meydana gelen artışlar dikkate alınarak azaltılmakta olup hâlihazırda motorin ve LPG'nin özel tüketim vergisi "O" (sıfır) TL olarak uygulanmaktadır. Bununla birlikte, Sistem uygulanmaya başlamadan önce vergi yükü benzinde yüzde 42,1, motorinde yüzde 39,7 ve otogaz LPG'de yüzde 36,8 iken Sistem uygulamasının da etkisiyle bu yükler (07.05.2026 tarihi itibarıyla) benzinde yüzde 19,4, motorinde yüzde 16,7 ve otogaz LPG'de yüzde 16,7'ye gerilemiştir. Ülkemizde benzin ve motorinde vergi yükü, Sistem uygulaması öncesinde dahi AB ülkeleri ile kıyaslandığında son sırada bulunmaktadır. Anılan vergi yükleri Sistemin uygulamaya alınmasıyla daha da gerilemiştir.
Öte yandan, Ülkemizde vergi adaletinin artırılması, sabit gelirli vatandaşlarımızın vergi yükünün azaltılması ve küçük ölçekli işletmeleri teşvik etmek amacıyla geçtiğimiz dönemde çok önemli düzenlemeler yapılmıştır. Bu kapsamda;
• 7338 sayılı Vergi Usul Kanunu Ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1 inci maddesiyle 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'muza eklenen Mükerrer 20/A maddesi ile ağırlıklı olarak esnaflarımızın oluşturduğu basit usule tabi mükelleflerimizin elde ettiği ticari kazançları gelir vergisinden istisna edilmiştir.
• Basit usulde kazanç istisnasından yararlanan mükellefler, istisna kapsamındaki kazançları için yıllık beyanname vermemekte ve diğer gelirler dolayısıyla beyanname vermeleri halinde de bu kazançlarını beyannameye dâhil etmemektedirler. Kayıtlarını ise bir muhasebe programına, defter tasdikine, tutulan kayıtların kendilerince muhafazasına ihtiyaç duymaksızın defter beyan sistemi üzerinden tutabilmektedirler.
• 193 sayılı Kanun'da düzenlenen esnaf muaflığı müessesesi kapsamında ticaret ve sanat Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4 erbabı belirlenen koşullarla gelir vergisinden muaftır. Son dönemde yapılan düzenlemeler ile basit usulde vergilendirilen esnafa gelir vergisi istisnası sağlanmış, esnaf muaflığının kapsamı genişletilmiş; evlerde imal ettikleri ürünleri, internet ve benzeri elektronik ortamlarda satanların, yıllık toplamı asgari ücretin yıllık brüt tutarını (2026 yılı için 396.360 TL) aşmamak kaydıyla, esnaf muaflığından faydalanmaları mümkün hale getirilmiştir.
• Ayrı bir iş yeri açmaksızın ve sanayi tipi veya seri üretim yapabilen makine ve alet kullanmaksızın oturdukları evlerde imal ettikleri malları internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden satanlar da belirlenen hasılat tutarını (2026 yılı için 1.900.000 TL) aşmamak kaydıyla esnaf muaflığı kapsamına alınmıştır.
• Gerek vergiden muaf esnaf gerekse kazançları basit usulde tespit edilen mükellefler tarafından yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisinden istisna bulunmaktadır. Ayrıca, otomotiv sektörü, üretimden satışa kadar her aşamada son derece titizlikle yakından takip edilmekte, sektör verileri yıllara ve dönemlere göre günün ekonomik koşullarıyla birlikte analiz edilmektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan