Döviz fiyatlarındaki artışın enflasyonist etkisinin azaltılması için yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Aykut Kaya (İYİ Parti), 10 Kasım 2023 tarihinde 7/6260 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 60 gün sonra, 9 Ocak 2024).
Aykut Kaya (İYİ Parti, Antalya). “Döviz fiyatlarındaki artışın enflasyonist etkisinin azaltılması için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6260, 10 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6260-doviz-fiyatlarindaki-artisin-enflasyonist-etkisinin-azaltilmasi-icin-yapilan-calismalara-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2d5e0b6a-2581-4eb3-804a-018bc8851842
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 60 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından Anayasa'nın 98'inci ile TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
2023'ün son enflasyon raporunda yıl sonu enflasyon tahmini bir önceki rapora kıyasla 7 puan artırılarak yüzde 65'e, 2024 yıl sonu enflasyon tahmini ise 3 puan artırılarak yüzde 36'ya çıkarılmıştır. Orta Vadeli Program'da (OVP) ise yine yüzde 65 olarak tahmin edilen 2023 yıl sonu tüketici enflasyonun kademeli bir düşüş patikası izleyerek 2024'te yüzde 33'e, 2025'te yüzde 15,2'ye ve 2026'da yüzde 8,9'e ineceği öngörülmektedir. Bu tahminleri girdi kabul eden 12. Kalkınma Planı da 2028'de yıl sonu tüketici enflasyonunun yüzde 4,7'ye düşmesini hedeflemektedir.
2023-2026 döneminde planlanan düşüş patikasına benzer bir patika 2001-2004 döneminde gerçekleşmiş, yıl sonu tüketici enflasyonu 3 yıllık dönemde yüzde 68,5'ten yüzde 9,4'e gerilemişti. Ancak 2001'den 2004'e TL, USD'ye karşı yüzde 13,6 değer kaybederken, 2002'den 2004"e TL'de yüzde 5,9 değerlenme yaşanmıştır. Oysa OVP?'de 2023'ten 2026'ya TL'nin USD'ye karşı yüzde 50 değer kaybedeceği tahmin edilmektedir. Diğer taraftan 12. Kalkınma Planı'ndaki kur öngörüsüne bakıldığında hükümet 2024-2028 döneminde TL'nin USD'ye karşı yüzde 25,9 değer kaybedeceğini hedeflerken, IMF aynı dönemde TL'nin USD'ye karşı yüzde 75 değer kaybedeceğini tahmin etmektedir.
Bu bilgiler ışığında;
SORULAR
Kur şoklarının, tüketici fiyatlarını doğrudan ve üretici maliyetleri üzerinden dolaylı şekilde artırdığı düşünüldüğünde, kur tahminlerinizle enflasyon tahminleriniz arasında bir uyumsuzluk söz konusu değil midir?
Adres: TBMM, Halkla İlişkiler Binası, E-507
Beklediğiniz kur şoklarının enflasyonist etkisini bertaraf etmek için baz etkisi dışında hangi yapısal tedbirler alınmaktadır? Bu tedbirlerin üç yıllık dönemde ne gibi bir etki yaratması beklenmektedir?
Bu kur tahminleri ve mevduat faizlerinin düzeyi ve gidişatı düşünüldüğünde yabancı varlık talebi için nasıl bir teşvik sunmaktadır?
Adres: TBMM, Halkla İlişkiler Binası, E-507
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi (o : 17/11/2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1326359 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan Antalya Milletvekili Sayın Aykut KAYA'ya ait 7/6260 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni yut al
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon; (312)415 12 09 Faks: (312)415 26 80
Antalya Milletvekili Sayın Aykut KAYA 'ya Ait 7/6260 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Aykut KAYA, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Orta Vadeli Programın temel önceliği finansal istikrarı güçlendirmek, dezenflasyonu sağlamak ve orta vadede enflasyonu tek haneye düşürmektir. Kalıcı fiyat istikrarı hedefi doğrultusunda para, maliye ve gelirler politikaları eşgüdüm içerisinde uygulanmakta ve verimliliği artırıcı tedbirler hayata geçirilmektedir. Bununla birlikte büyüme kompozisyonunun fiyat istikrarını destekler nitelikte olması öngörülmektedir.
Bu kapsamda, programın sağladığı güven ortamı ile portföy yatırımları artmış ve rezervler güçlenmiştir. Bununla birlikte ekonomide başlayan yeniden dengelenme ve cari dengedeki iyileşme finansal istikrara katkı sağlamaktadır.
Diğer taraftan dezenflasyon sürecinin 2024 yılı ortasından itibaren başlaması beklenmektedir. Tüketici enflasyonunun 2024 yılsonunda yüzde 36'ya, 2026 yılsonunda ise yüzde 8,5'e gerilemesi hedeflenmektedir.
Öte yandan, mayıs ayında 700 baz puan seviyelerine kadar yükselen CDS primi enflasyonla mücadele kapsamında atılan adımların etkisiyle hızlı bir düşüş eğilimine girerek 2024 Ocak ayı itibarıyla 310 baz puan seviyesine kadar gerilemiştir. Yakın coğrafyamızda jeopolitik risklerin artmasına karşın ülke risk priminde yaşanan bu düşüş, Türk lirası varlıklara yurt dışı talebin artmasına, döviz kuru istikrarına ve para politikasının etkinliğine güçlü katkıda bulunmaktadır.
Hisse senedi piyasasında haziran ayı başından 2023 yılsonuna kadar yurtdışı yerleşiklerin net alımı 2,9 milyar dolar olmuştur. Aynı dönemde DİBS piyasasına ise 2,1 milyar dolar seviyesinde (kesin alım) net yabancı girişi gerçekleşmiştir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan