İhracatta yaşanan azalmaya ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 37 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Ömer BOLAT tarafından yanıtlanması için gereğini arz ederim.
Yürker ATE olu Milletvekili
Türkiye'nin ihracat performansı, küresel ve bölgesel çatışmaların gölgesinde riskli bir sürece girmiştir. İhracatçı Meclisi (TİM) verilerine göre; 2026 yılının ilk çeyreğinde (Ocak-Mart dönemi) Türkiye'nin ihracat gerçekleştirdiği, geçen yılla karşılaştırılabilir 228 ülke ve bölgenin 112'sinde ihracat tutarı azalış göstermiştir. Özellikle bölgesel savaşın fiilen başladığı Mart ayı verileri, krizin derinliğini gözler önüne sermektedir. Sadece Mart ayında, ihracatın düştüğü ülkeler bazında yaşanan toplam kayıp 2,2 milyar dolar olarak kayıtlara geçmiştir. Bu rakam, ilk çeyrekteki toplam kaybın büyük bir kısmının savaşın başladığı döneme denk geldiğini ve krizin derinleşmesi durumunda bu kaybın katlanarak artabileceğini göstermektedir. İhracat pazarlarımızdaki bu daralma, üretim ve istihdam üzerinde ciddi bir tehdit oluşturmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
2026yılının Mart ayında, ihracat yapılan 112 ülkede görülen 2,2 milyar dolarlık kayba yönelik Bakanlığınızın yaptığı bir hasar tespit çalışması var mıdır? En çok kayıp yaşanan ilk 5 sektör ve ülke hangileridir?
Bölgesel çatışmaların ve savaşın uzama ihtimaline karşılık, ihracatçılarımızın pazar çeşitliliğini artırmak ve alternatif güzergâhlar oluşturmak adına yürüttüğünüz somut bir stratejik eylem planı bulunmakta mıdır?
Savaş nedeniyle lojistik hatların kesilmesi veya riskli hale gelmesi sonucunda, hangi yeni pazarlara yönelik ek teşvikler verilmesi planlanmaktadır?
Savaşın başlamasıyla birlikte Mart ayında görülen bu sert düşüşün, 2026 yılı sonu ihracat hedefleri üzerindeki etkisi nasıl öngörülmektedir? Yıl sonu hedeflerinde bir revizyona gidilecek midir?
Sınır komşularımızda veya yakın coğrafyamızda devam eden çatışmalar nedeniyle gümrük kapılarında yaşanan aksaklıkların giderilmesi ve ticaretin güvenli koridorlar üzerinden devam etmesi için komşu ülke makamlarıyla diplomatik bir ticaret trafiği yürütülmekte midir? TBMM Halkla Ilişkiler Binası Üçüncü Kat No: B309 Bakanlıklar / Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
: 24.04.2026 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.-1843513 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Bolu Milletvekili Sayın Türker ATEŞ tarafından verilen 7/43453 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Bolu Milletvekili Sayın Türker ATEŞ'e Ait 7/43453 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 5) Şirketlerimizin ihracata hazırlanması ve uluslararası pazarlarda rekabet avantajı kazanmaları amacıyla kapasitelerinin güçlendirilmesi, ürünlerinin yurt dışında tanıtımı, pazarlanması, tutundurulması ve markalaşmasının desteklenmesine yönelik giderler ile ihracatımızın sürdürülebilir artışının sağlanması için 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar çerçevesinde ihracat destekleri sağlanmaktadır. Söz konusu Karar kapsamında yeni pazarlara açılmak ya da yurtdışı pazarlardaki rekabetçiliğini artırmak isteyen firmalarımıza pazara giriş belgeleri, yurtdışı marka tescil, yurt dışı pazar araştırması, yurt dışı ve yurt içi fuarlara katılım, birim kira, tanıtım, heyetler, markalaşma, yeşil mutabakata uyum konularında destekler verilmektedir. Ayrıca; Uzak Ülkeler Stratejisi ve İslam İş birliği Teşkilatı ülkeleriyle ticareti güçlendirme hedefi gibi uzun vadeli politikalarla Türkiye'nin küresel ihracat alanındaki rekabet gücünün artırılması amaçlanmıştır.
Halihazırda 2026 yılı Nisan ayında ihracatımız geçen yılın aynı ayına göre %22,3 oranında artışla 25,4 milyar dolara yükselmiştir. 2026 yılı Ocak-Nisan döneminde ise ihracatımız, geçen yılın aynı dönemine göre %3,0 oranında artarak 88,6 milyar dolara, yıllıklandırılmış ihracatımız %4,2'lik artışla 275,8 milyar dolara ulaşmıştır.
Bu doğrultuda, Bakanlığımızca mal ve hizmet ihracatına yönelik olarak 2025 yılında 33 milyar TL destek ödemesi gerçekleştirilmiş olup, 2026 yılında ise bu destek tutarı 45 milyar TL'ye yükseltilmiştir. Desteklerin detaylarına ilişkin bilgilere ise Bakanlığımızın resmi internet sayfasından (www.ticaret.gov.tr) erişilebilmektedir.
Ayrıca, ihracatçı firmalarımızın küresel finansmana erişim imkânlarını genişletmek, desteklemek ve kolaylaştırmak da firmalarımızın dış pazarlarda rekabetçi konumlarını sürdürebilmeleri açısından önem taşımaktadır. Bu doğrultuda Bakanlık olarak ihracatçımızın daha düşük maliyetli finansman imkânlarına kavuşması için Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası ve İhracatı Geliştirme Anonim Şirketi (İGE A.Ş.) ile iş birliği içinde çalışmalarımız sürdürülmektedir.
Öte yandan, Körfez bölgesindeki son gelişmeler sonucu Hürmüz Boğazında trafiğin durma noktasına gelmesi lojistik anlamda bölgedeki ticarette bir darboğaz yaşanmasına sebep olmuştur. Krizin etkilerinin bertaraf edilmesi noktasında, ülkemizin alternatif ulaştırma koridorları kapsamında gerçekleştirdiği ulaştırmaya yönelik altyapı yatırımlarının neticeleri son dönemlerde alınmaya başlamıştır.
Bu kapsamda, Körfez ülkeleri ile ticarete yönelik taşımacılık faaliyetleri kapsamında alternatif nitelikteki güzergâhlar devreye alınmaktadır. Bölgede yaşanmakta olan savaşın lojistik ve taşımacılık hizmetleri sektörü üzerindeki olumsuz etkilerinin minimize edilmesi hususundaki çalışmalar, devletimizin tüm ilgili kurum ve kuruluşları ile tam koordinasyon dahilinde yürütülmektedir.
Diğer taraftan, gümrük kapılarımızda yaşanan aksaklıklar nedeniyle, muhatap gümrük idareleri ile iletişim ve iş birliği içerisinde bulunulmaktadır. Bu kapsamda yalnızca çatışma yaşanan ülkelerle değil, aktif gümrük kapılarında ortaya çıkan aksaklıklara ilişkin olarak da muhatap ülke makamlarıyla yerel, teknik, ikili, üst düzey ve çevrim içi görüşmeler sürdürülmektedir.
Ayrıca, Bakanlığımızca Birleşmiş Milletler gibi çok taraflı platformlarda da bilhassa taşımacılığı ve sınır geçiş işlemlerini düzenleyen ve kolaylaştıran çok taraflı anlaşmalar çerçevesinde iş birliği yapılmaktadır.
Son olarak, 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu kapsamında istatistiksel bilgilerin saklanması, kullanıcıya sunulması, söz konusu alanlara ilişkin sistemlerin geliştirilmesi ve bu amaçla ulusal ve uluslararası bir bilgi ağı ve bilgi akış sisteminin oluşturulmasını koordine etme görevi Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)'nun uhdesinde bulunmaktadır. Bu veriler TÜİK tarafından aylık ve yıllık bazda düzenli olarak ve şeffaf bir şekilde tüm kamuoyunun bilgisine açıktır.