Su ihracatında yaşanan artışa ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 49 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)| Aşağıdaki sorularımın Anayasası'nın 98"inci maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddesi gereğince Ticaret Bakanı Sn. Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 29.08.2025
İklim krizinin etkileriyle birlikte Türkiye, özellikle Akdeniz kuşağında ciddi kuraklık tehdidi ile karşı karşıya kalmıştır. Baraj ve göllerimizde su seviyeleri kritik eşiklere gerilemiş, bazı illerimizde su kesintileri gündeme gelmiştir. Buna rağmen Türkiye'nin su ihracatının hız kesmeden artması dikkat çekmektedir.
Basına yansıyan verilere göre; 2025'in ilk 6 ayında su ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre 627,5 artarak 189,4 milyon litreye ulaşmıştır. İhracattan 114,9 milyon dolar gelir elde edilmiştir. Aynı dönemde yurttaşlarımız bakkallarda yarım litrelik pet şişe suyu 10- 15 TI.'ye almak zorunda kalırken, İngiltere'ye litresi yaklaşık 5 TL'den 17 milyon litre su satılmıştır. Türkiye su ihracatından önemli gelir elde ederken, aynı dönemde 93,2 milyon dolarlık su ithalatı da yapılmıştır.
Kuraklık, yangınlar ve iklim krizinin derinleştiği bu dönemde suyun öncelikle yurttaşların yaşam hakkı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği açıktır. Ancak mevcut politikalar hem fiyat dengesizlikleri hem de arz güvenliği açısından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.
Bu bağlamda, aşağıdaki soruların yanıtlanması kamuoyunun bilgi alma hakkı açısından önem arz etmektedir;
SORULAR
Türkiye'nin birçok kentinde baraj ve göllerde su seviyesi kritik eşiklere çekilmişken, su ihracatının artırılmasının gerekçesi nedir?
Hangi kriterlere göre ihracat izni verilmekte su tüketiminde öncelik yurtiçi kullanım yerine ihracata mı tanınmaktadır?
2025'inilk 6 ayında 93,2 milyon dolarlık ithalat yapılmasının nedeni nedir? Türkiye'nin hangi ihtiyaçları için bu ithalat gerçekleştirilmiştir?
Türkiye'de içme suyunun perakende fiyatı ile ihraç edilen suyun litre fiyatı arasındaki | fahiş farkı nasıl açıklıyorsunuz?
Kuraklık koşullarında ihracatın devam etmesi halinde gelecek yaz döneminde yurttaşların suya erişiminde kısıtlamalar olacağı öngörülmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o :10.09.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1695726 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Manisa Milletvekili Sayın Şenol SUNAT tarafından verilen 7133307 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Üvey
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (1 sayfa) Çankaya/ANKARA
Telefon No: 03124491344 Faks No: 03124491341
İnteret Adresi: www.ticaret. gov.tr
TİCARET BAKANLIĞI
Manisa Milletvekili Sayın Şenol SUNAT'a Ait 7/33307 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 55) Basında su ihracatındaki artışa dair çıkan haberler üzerine, söz konusu haberlerde esas alınan dönem dikkate alınarak 22. fasıl altında yer alan suya ilişkin Gümrük Tarife Pozisyonları (GTP) Bakanlığımızca ayrı ayrı incelenmiştir. Ülkemiz yıllık ortalama 450 milyar m3 suya tekabül eden oranda yağış almaktadır. Yılda ortalama 94 milyar m3 yerüstü suyu, 18 milyar m? yeraltı suyu potansiyeli ile birlikte ülkemizin tüketilebilir yerüstü ve yeraltı su potansiyeli yılda ortalama 112 milyar m"tür. Yapılan değerlendirme neticesinde, bahse konu haberlerde kullanılan verilerin yalnızca içme suyunu değil; mineral ve gazlı sular ile şeker, tatlandırıcı ve aroma içeren içecekleri de kapsayacak şekilde derlendiği anlaşılmıştır.
Ticaret Bakanlığı olarak ülkemizin ekonomi ve ticaret politikaları belirlenirken, yurt içi arz güvenliğinin en üst düzeyde temini esas alınmaktadır. Bu kapsamda, Tarım ve Orman Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kamu kurum kuruluşları ve sektör paydaşları ile düzenli istişareler sürdürülmekte olup, tüketici eğilimleri, dış ticaret verileri ve fiyat oluşumları birlikte ele alınarak, zamanlı ve hedef odaklı politikalar izlenmektedir.
Bu minvalde, iç piyasalarda herhangi bir aksaklık yaşanmaması adına gereken her türlü tedbir alınmakta ve ihracat politikaları titizlikle şekillendirilmektedir. Vatandaşlarımızın temel ihtiyaç maddelerine kesintisiz ve güvenli bir şekilde ulaşabilmesi en büyük öncelik olarak belirlenmiştir. Bu anlayışla, yurt içindeki arz güvenliği sağlanırken aynı zamanda ihracatın da sürdürülebilir biçimde artırılması için gerekli denge gözetilmektedir.
Öte yandan, 31/12/2020 tarihli ve 3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararının "İthalat yasak ve kısıtlamaları" başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası "Kamu ahlakı, kamu düzeni veya kamu güvenliği, insan, hayvan ve bitki sağlığının korunması, sınai ve ticari mülkiyetin korunması amaçlarıyla ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde alınan önlemlerin kapsamı dışındaki eşyanın ithali serbesttir." hükmüne amir olup, ithalata ilişkin yasak ve kısıtlamalar bu hüküm çerçevesinde yürütülmektedir.
Bununla birlikte, ithalat verileri incelendiğinde anılan dönemde 93,2 milyon dolar seviyesinde bir su ithalatının gerçekleştirilmediği, diğer taraftan, 22.01 ve 22.02 GTP'li ve tatlandırılmış ve tatlandırılmamış sular (gazlı ve gazsız dahil) tanımlı eşyanın ithalatının ağırlıklı olarak enerji içecekleri, aromalı içecekler, bitkisel süt ve içecekler ile alkolsüz binalar gibi ürünlerden oluştuğu görülmektedir.