Araç muayene hizmetlerine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 63 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdülkadir ÜRALOĞLÜ tarafından Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi IçTüzüğü'nün 96. Ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın 2025 Yılı Faaliyet Raporu'na göre, mevcut araç muayene istasyonları imtiyaz sözleşmelerinin 14.08.2027 tarihinde sona ereceği ve hizmetlerin kamu hizmetinin kesintiye uğramadan devam etmesi amacıyla yeniden özelleştirme kapsam ve programına alındığı, 1. Bölge (Kuzey) ve 2. Bölge (Güney) olarak iki bölge halinde 25.02.2025 tarihinde yapılan ihalelerin 20.05.2025 tarihli Cumhurbaşkanı Kararları ile onaylandığı, ardından Danıştay görüşünün alınmasını müteakip 20 yıl süreli imtiyaz sözleşmelerinin imzalanacağı belirtilmektedir.
Yeni dönemde araç muayene hizmetlerinin Avrupa Birliği standartlarında yürütülmesi, randevu ve şikâyet mekanizmalarının geliştirilmesi, ücretsiz çağrı merkezi kurulması ve ödeme sistemlerinde kullanıcı yükünün azaltılması gibi değişikliklerin gündemde olduğu kamuoyuna yansımıştır. Bununla birlikte Türkiye'de elektrikli ve hibrit araç sayısında son yıllarda hızlı bir artış yaşanmakta olup, bu araçların batarya sistemleri ve yüksek voltajlı elektrik donanımları nedeniyle muayene süreçlerinde farklı teknik kontroller gerekmektedir. Ancak mevcut muayene istasyonlarında elektrikli araçların muayenesine yönelik teknik altyapının yeterliliği ve bu alanda görev yapan personelin gerekli eğitim ve deneyime sahip olup olmadığına ilişkin çeşitli şikâyetler de kamuoyuna yansımaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
İmtiyaz sözleşmelerinin Danıştay görüşüne sunulduğu belirtilmektedir. Danıştay sürecinin ne zaman tamamlanması beklenmektedir, taslak sözleşme içeriği nedir?
Yeni dönemde araç muayene ücretlerinde yeni bir ücretlendirme modeli öngörülmekte midir? Özelleştirme şartnamesinde ücret tarifesinin nasıl belirleneceği, olası yıllık artış kriterleri ve kamu payı oranının (örneğin ilk yıllarda yüzde 30, sonraki dönemlerde farklı oranlar) uygulama şekli hakkında bilgi verir misiniz?
Mevcut dönemde hizmet veren araç muayene istasyonlarının sayısı ve kapasiteleri ile yeni dönemde planlanan yatırımlar ve istasyon sayısındaki artış hakkında öngörünüz ya da planlamanız var mıdır? Yeni yatırımlar çerçevesinde sabit ve seyyar istasyon sayısı, bölgesel dağılım ve hizmet kapasitesinin artırılmasına yönelik stratejiler nelerdir?
Araç muayene hizmetlerinin kalitesinin artırılması ve dijitalleşme konusunda yeni işletmecilere hangi yükümlülükler getirilmiştir? Özellikle randevu, şikayet ve denetim süreçlerine ilişkin teknoloji altyapısı, raporlama mekanizmaları ve performans standartlarının ne olduğu Bakanlığınız tarafından nasıl denetlenecektir?
Elektrikli ve hibrit araçların muayenesine yönelik özel teknik ekipman, altyapı, personel yeterliliği, iş sağlığı ve güvenliği standartları, güvenlik ekipmanları, teknik prosedürler ve acil durum protokollerine ilişkin Bakanlığınız tarafından belirlenmiş düzenlemeler nelerdir? Yeni ihale sürecinde araç muayene istasyonlarını işletecek firmalara bu konularda hangi yükümlülükler getirilmiştir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ·
Söz konusu İmtiyaz sözleşmesi taslakları, ülke genelinde faaliyet gösterecek sabit araç, seyyar araç, seyyar traktör ve motosiklet muayene istasyonlarının yapımı, bakımı ve işletilmesi hizmetleri ile mevzuatta araç muayene istasyonlarında verilmesi öngörülen sair hizmetlerin imtiyaz hakkı başlangıç tarihinden itibaren 20 (yirmi) yıl süreyle işletici tarafından yürütülmesi ve Bakanlığımızca denetlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir.
Yeni dönemde, tescilli araç sayılarına göre araç muayene istasyonlarının kurulacağı yerler ve sayıları belirlenmiş olup araç sayılarında yaşanacak artışlara bağlı olarak Bakanlığımızca uygun görülen yerlere ilave araç muayene istasyonu kurulması da öngörülmüştür.
Bununla birlikte, yeni ihale döneminde teknolojik dönüşüm önceliklendirilmiştir. Muayene sonuçlarının gerçek zamanlı (online/real-time) aktarımı, OBD bağlantılı teşhis cihazlarının kullanımı, dijital randevu sistemleri ve ücretsiz çağrı merkezleri zorunlu kılınmıştır. Ayrıca elektrikli ve hibrit araçların muayenesine yönelik teknik altyapı ve personel yeterliliği standartları, güncel teknolojik gelişmelere göre revize edilerek şartnameye dahil edilmiştir. İhale şartnamesinde; tüm cihazlar ve altyapı sistemlerinin işletme süresi boyunca o günkü teknik şartlara ve teknolojik gelişmelere göre güncel tutulması hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, sözleşme süresi boyunca en az 4 (dört) defa hizmet kalitesi işletici firmaların ISO 27001 standartlarına uygunluğu bağımsız denetim kuruluşlarınca ve Bakanlığımızca yerinde/uzaktan kontrollerle periyodik olarak takip edilecek olup aykırılık durumunda idari yaptırımlar uygulanmaya devam edilecektir.
İmtiyaz sözleşmesi taslakları Bakanlığımızca paralanmış ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından Danıştay görüşüne sunulmuş olup sürecin tamamlanması beklenmektedir.
Diğer taraftan araç muayene ücretleri ve Hazine payı oranları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca belirlenmiş olup Bakanlığımızın muayene ücretlerinin belirlenmesinde veya gelir paylaşım oranlarının tayininde herhangi bir yetkisi bulunmamaktadır.
Abdulkadir URALOĞLUBakan