Uşak ilindeki çocuk işçiliğiyle ilgili çeşitli verilere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Saygılarımla, Çocuk işçiliği, yalnızca çalışma hayatının değil; eğitim hakkının, çocuk sağlığının, sosyal adaletin ve kamusal denetimin en temel sorun alanlarından biridir. Çocuklarımızın okulda, oyunda ve güvenli gelişim ortamlarında olması gerekirken ekonomik zorluklar, kayıt dişilik, yoksulluk, mevsimlik işçilik, aile içi gelir baskısı ve denetim yetersizlikleri nedeniyle çalışma hayatına itilmesi, sosyal devlet ilkesine açıkça aykırıdır. Çocuk işçiliğiyle mücadele, yalnızca genel söylemlerle değil; şehir bazında güncel veri, etkin denetim, caydırıcı yaptırım ve kurumlar arası koordinasyonla yürütülmesi gereken somut bir kamu politikasıdır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütülen Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı ve Eylem Planı, çocuk işçiliğinin özellikle en kötü biçimlerinin sona erdirilmesine yönelik politika ve faaliyetler içerme iddiasıyla hazırlanmış olsa da çocuk işçilik sorununu çözmekten uzak kalmıştır. Bakanlık, 2017-2023 dönemini kapsayan bu programın kapanışını 2024 yılında duyurmuş; ayrıca 2025 yılında "Ortak İşbirliği Yoluyla Çocuk İşçiliği ile Mücadele Projesi" ile 5.000 çocuğa daha ulaşılmasının hedeflendiğini açıklamıştır. Bakan Vedat Işıkhan da 2026 yılında çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılmasına ilişkin uluslararası toplantılarda Bakanlığı temsilen yer almıştır. Buna rağmen çocuk işçiliğinin il bazındaki gerçek boyutu, denetimlerin sonuçları, uygulanan cezaların caydırıcılığı ve Uşak özelinde hangi sektörlerde yoğunlaştığı kamuoyu tarafından bilinmediği gibi, sahadan gelen şikâyetler her geçen gün artmaktadır. Tarafıma ulaşan bilgi ve şikâyetler; Uşak'ta özellikle küçük işletmelerde, kayıt dışı alanlarda, tarımsal faaliyetlerde, sanayiye bağlı yan işlerde ve bazı hizmet kollarında çocuk işçiliği riskinin ciddiyetini koruduğunu düşündürmektedir. Ancak çocuk işçiliğiyle mücadelede en temel sorunlardan biri, sorunun gerçek boyutunun il düzeyinde şeffaf biçimde ortaya konulamamasıdır. Uşak'ta kaç çocuğun çalışma hayatında yer aldığı, kaç işyerinin çocuk işçi çalıştırdığı için denetlendiği, kaç işyerine idari para cezası uygulandığı, hangi yaptırımların devreye girdiği ve bunların ne ölçüde caydırıcı olduğu kamuoyu adına açıklığa kavuşturulmalıdır. Bu bağlamda,

SORULAR

1. Uşak ilinde 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında tespit edilen çocuk işçi sayısı kaçtır? Bu sayıların yaş gruplarına, cinsiyete ve sektörlere göre dağılımı nasıldır?

2. Uşak'ta aynı yıllar itibarıyla çocuk işçiliği kapsamında denetlenen işyeri sayısı kaçtır? Bu denetimlerin sektörlere göre dağılımı nasıldır?

3. 2020-2026 yılları arasında Uşak'ta çocuk işçi çalıştırdığı tespit edilen işyeri sayısı kaçtır?

4. Bu işyerlerinin faaliyet alanları nelerdir?

5. Çocuk işçi çalıştırdığı tespit edilen işyerlerine aynı dönemde kaç kez idari para cezası uygulanmıştır? Bu cezaların toplam tutarı ne kadardır?

6. Uşak'ta çocuk işçi çalıştıran işyerlerine idari para cezası dışında uygulanan başka yaptırımlar var mıdır? Varsa iş durdurma, faaliyet kısıtlama, savcılığa bildirim veya diğer hukuki işlemlerin sayısı kaçtır?

7. Uşak ilinde çocuk işçiliğinin en yoğun görüldüğü sektörler hangileridir? Tarım, küçük sanayi, tekstil, hizmet sektörü, mevsimlik işçilik ve kayıt dışı alanlar bakımından Bakanlığınızın tespitleri nelerdir?

8. Çocuk işçiliğinin engellenmesi amacıyla Uşak'ta Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, İŞKUR, valilik ve yerel kurumlarla birlikte yürütülen ortak çalışmalar nelerdir?

9. 2020-2026 yılları arasında Uşak'ta çocuk işçiliği riski taşıyan çocukların eğitime yönlendirilmesi, ailelerinin desteklenmesi ve çalışma hayatından çekilmesi amacıyla kaç çocuk için sosyal destek, rehberlik veya izleme süreci işletilmiştir?