2025 ve 2026 üretim yıllarına ait destekleme cetvellerinde fındığın yerine ilişkin
Kaynak göster
Yavuz Aydın (İYİ Parti), 22 Nisan 2026 tarihinde 7/43766 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 89 gün sonra, 20 Temmuz 2026).
Yavuz Aydın (İYİ Parti, Trabzon). “2025 ve 2026 üretim yıllarına ait destekleme cetvellerinde fındığın yerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43766, 22 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43766-2025-ve-2026-uretim-yillarina-ait-destekleme-cetvellerinde-findigin-yerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/04f34a93-f9d9-4719-b3b1-019db920735a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 89 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 76 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki somlarımın, Tarım ve Orman Bakam Sayın İbrahim YUMAKTI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'neı maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
31 Aralık 2024 tarihli ve 32769 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2024/39 sayılı Tebliğ ile 2025-2027 yıllarına ilişkin bitkisel üretim desteklerinin usul ve esasları belirlenmiştir. Bakanlığınızca yayımlanan 2025 ve 2026 üretim yılı destekleme cetvellerinde fındık, temel destekte 3. kategoride yer almakta ve 1,5 destek katsayısı üzerinden değerlendirilmektedir. Mevcut düzenlemede fındık bakımından üretim bölgeleri arasında ayrıca bir destek katsayısı farklılaştırması öngörülüp öngörülmediğinin, bu tercihin hangi teknik ve ekonomik ölçütlere dayandığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
SORULAR
2025 ve 2026 üretim yılı destekleme cetvellerinde fındığın 3. kategoride ve 1,5 destek katsayısı ile değerlendirilmesinin teknik ve ekonomik gerekçesi nedir? 2. Fındıkta destek katsayısı belirlenirken iller veya üretim bölgeleri bazında verim, üretim maliyeti, arazi yapısı, eğim, hastalık riski, don riski ve ürün kalitesi gibi ölçütlere ilişkin
Başta Giresun, Trabzon, Ordu ve Rize olmak üzere fındık üretiminin yoğun olduğu iller için ilave destek katsayısı veya bölgeye özel farklılaştırılmış destek modeli
Fındık üretimine izin verilen alanlar mevzuatta ayrıca belirlenmiş olmasına rağmen destekleme politikasında bu alanlar arasında farklı bir önceliklendirme yapılmamasının Adres: T.B.M.M Halkla İlişkiler Binası FZ-20 Çankaya/ANKABA
2025 ve 2026 üretim yılları itibarıyla il bazında fındık desteklemesinden yararlanan üretici sayısı, desteklemeye esas alan miktarı ve toplam ödeme tutarı ne kadardır? 6. Son 5 yıl içinde fındık üretimi bakımından il bazında dekara ortalama verim, dekara ortalama üretim maliyeti ve dekara düşen kamu desteği ne kadar olmuştur? 7. Fındıkta bölge farklılıkları dikkate alan yeni bir destekleme modeli üzerinde Bakanlığınızca bir çalışma yürütülmekte midir? Yürütülüyorsa bu çalışmanın kapsamı ve takvimi nedir?
Fındıktan başka güçlü bir alternatif tarım ürünü bulunmayan başta Giresun olmak üzere Ordu ve Trabzon gibi iller için ilave destek katsayısı uygulanması Bakanlığınızca değerlendirilmekte midir? Değerlendirilmiyorsa gerekçesi nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir.
Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.
Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.
8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Yeni destekleme modeli kapsamında hazırlanan Karar ile üretim maliyetine göre ürünler kategorilere ayrılmış ve her kategori için destek katsayısı belirlenmiştir. 2026 yılı için fındık üreticilerine alan bazlı olarak, temel destek kapsamında; 465 TL/da, üretimi geliştirme desteği kapsamında; sertifikalı/standart fidan kullanım desteği ile 1.550/620 TL/da, organomineral gübre kullanım desteği ile 99,20 TL/da ödenmektedir.
Organik tarım ve iyi tarım uygulamaları kapsamında da üreticilerin desteklenmesine devam edilecektir. Lisanslı depolarda depolanan fındık ürünü için Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen kira ücret tarifesinin %75'i oranında kira desteği verilmektedir. 2025 üretim yılı için 02.03.2026 tarihi itibarıyla, ülke genelindeki fındık üreticilerine 1.954.586.553 TL destekleme ödemesi gerçekleştirilmiştir.
Fındık ürünü için üreticilerimize son beş yılda verilen destekleme birim fiyatları aşağıda verilmektedir.
• 2022 yılında alan bazlı gelir desteği kapsamında 170 TL/da ve 20 TL/da katı organikorganomineral gübre desteği ve sertifikalı/standart fidan desteği kapsamında 280/100
• 2023 yılında alan bazlı gelir desteği kapsamında 170 TL/da ve 30 TL/da katı organikorganomineral gübre desteği, ve sertifikalı/standart fidan desteği kapsamında 600/250
• 2024 yılında alan bazlı gelir desteği kapsamında 170 TL/da ve 40 TL/da katı organikorganomineral gübre desteği, ve sertifikalı/standart fidan desteği kapsamında 1000/400
• 2025 yılında temel destek kapsamında 366 TL/da ve 51 TL/da katı organikorganomineral gübre desteği ve sertifikalı/standart fidan desteği kapsamında 1220/488
• 2026 yılında temel destek kapsamında 465 TL/da ve 99 TL/da katı organikorganomineral gübre desteği ve sertifikalı/standart fidan desteği kapsamında 1.550/620 Bu kapsamda fındık ürünü için 2025 yılında 423.171 fındık üreticisine 841.871.800 TL alan bazlı gelir desteği ödemesi yapılırken, 2026 Nisan ayı sonu itibarıyla 434.002 üreticiye 1.954.586.553 TL bitkisel üretim yeni destek modeli kapsamında temel destek ödemesi yapılmıştır.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından akaryakıt fiyatlarındaki küresel dalgalanmaların üretici maliyetlerine yansımasını azaltmak amacıyla Eşel Mobil Sistemi kapsamında ÖTV düzenlemeleri uygulanmaktadır.
Bununla birlikte, 2026 üretim yılı için belirlenen destek katsayı değeri olan dekara 310 TL'nin mazot ve gübre fiyatlarındaki artışa bağlı olarak güncelleme çalışmaları devam etmektedir. Ayrıca üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024- 31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda %25-%100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.
Üreticilerimiz temel bitkisel ve temel hayvansal üretim konularında 300.000 TL'ye kadar (300.000 TL dahil) sıfır faizli, 300.000 TL'nin üzerindeki kredilerde ise 10 milyon TL'ye kadar %50-%100 aralığında faiz/kâr payı destekli kredi/finansman kullanabilmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan