Mahkeme kararıyla hüküm altına alınan alacakların tahsilinde yaşanan gecikmelerin sebep olduğu mağduriyete ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Akın GURLEK tarafından Anayasa'nın 98 inci. PBMAM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim 04.05.2026.

Nevroz Uvsal Aslan

Türkiye'de yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı koşullarında. mahkeme kararıvla hüküm altına alınan para alacaklarının geç ödenmesi. yurttaşların kazandığı hakkın gerçek değerini fiilen ortadan kaldırmaktadır. Yıllarca süren yargılama. sonunda alacağını tahsil edebilen bir yurttaş. çoğu zaman mahkeme kararında yazan rakama ulaşmakta: ancak o rakamın temsil ettiği ekonomik değere ulaşamamaktadır. Bu durum. yalnızca teknik bir faiz meselesi değil. doğrudan adalete erişim. mülkiyet hakkı ve mahkeme kararlarının etkili biçimde uygulanması meselesidir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Anayasa Mahkemesi. Volkan Kahırlı kararında mahkeme kararıyla tespit edilen alacağın enflasyon karşısında yitirilen değerinin karşılanmamasını mülkiyet hakkı bakımından değerlendirmiştir. Caner Şafak kararında ise özel hukuk kişileri arasındaki borç ilişkisinden doğan alacağın enflasyon karşısında değer kaybına uğramasından kaynaklanan zararın tazmin edilmemesini mülkiyet hakkıyla bağlantılı etkili başvuru hakkı kapsamında ihlal olarak görmüş: sorunun yapısal nitelikte olduğunu belirterek pilot karar usulünü uygulamış ve çözüm için Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirim yapılmasına karar vermiştir.

Bunun yanında Anayasa Mahkemesi. E.2024/24. K.2025/164 savılı kararıyla 5095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1'inci maddesini sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri yönünden iptal etmiş: iptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetmiştir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Akkuş/Türkiye ve Kat İnşaat Ticaret Kollektif Şirketi / İsmet Kamış ve Ortakları/Türkiye kararlarında da gecikmeli ödeme. enflasyon ve alacağın reel değerinin korunması meselesi mülkiyet hakkı bağlamında ele alınmıştır.

Bugün ortaya çıkan temel sorun şudur: Yurttaş mahkemede haklı bulunmakta. fakat ekonomik gerçeklik karşısında hakkını eksilmiş biçimde almaktadır. Faiz oranlarının enflasyon karşısında yetersiz kalması. mahkeme kararlarını kâğıt üzerinde kazandıran: fakat fiilen kaybettiren bir sonuca yol açmaktadır. Munzam zarar davası gibi yollar ise çoğu yurttaş bakımından uzun. masraflı. belirsiz ve etkili olmaktan uzak bir ek yargılama yükü doğurmaktadır. Bu nedenle mesele. alacaklının bir kez daha dava açmaya zorlanması değil: mahkeme kararıyla kazanılmış hakkın gerçek değerinin korunacağı açık. öngörülebilir ve etkili bir vasal sistem kurulmasıdır. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Anayasa Mahkemesinin Caner Şafak kararında pilot karar usulünü uygulayarak yapısal sorunun çözümü için Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirim yapılmasına karar vermesinin ardından. Bakanlığınız bünyesinde alacakların enflasyon karşısında uğradığı reel değer kaybını gidermeye yönelik herhangi bir mevzuat değerlendirmesi. taslak hazırlığı veya kurumlar arası çalışma yürütülmekte midir? Yürütülmekte ise bu çalışma hangi aşamadadır?

2. Anayasa Mahkemesinin E.2024/24. K.2025/164 sayılı iptal kararı sonrasında. 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un iptal gerekçesine uygun biçimde yeniden düzenlenmesi için Bakanlığınızca hazırlanmış bir taslak. görüş notu veya teknik rapor bulunmakta mıdır?

3. 2022. 2023. 2024. 2025 ve 2026 yıllarında: alacağın enflasyon karşısında değer kaybına uğradığı. munzam zarar/aşkın zarar doğduğu veya temerrüt faizinin gerçek zararı karşılamadığı iddiasıyla açılan dava sayısı yıllar itibarıyla kaçtır?

4. Bakanlığınız. yurttaşların mahkeme kararıyla kazandıkları alacakların gerçek değerine ulaşabilmesi için objektif ekonomik göstergelerle ilişkilendirilmesine dair herhangi bir model üzerinde çalışmakta mıdır?

5. Anayasa Mahkemesinin Caner Şafak kararında işaret ettiği yapısal sorunun çözümü amacıyla Bakanlığınız tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisine. ilgili ihüsas komisyonlarına veya diğer kamu kurumlarına iletilmiş herhangi bir görüş. öneri ya da kanun değişikliği taslağı var mıdır?