Diyarbakır ilinde tarımsal sulama kaynaklı elektrik borcu bulunan abonelere ilişkin
Kaynak göster
Serhat Eren (DEM Parti), 4 Mayıs 2026 tarihinde 7/44201 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 115 gün sonra, 27 Ağustos 2026).
Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır ilinde tarımsal sulama kaynaklı elektrik borcu bulunan abonelere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44201, 4 Mayıs 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44201-diyarbakir-ilinde-tarimsal-sulama-kaynakli-elektrik-borcu-bulunan-abonelere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fb32b5b1-192d-4462-ad47-019df7311e9f
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 115 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 106 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz. ederim.
Diyarbakır'da tarımsal üretimin en temel girdilerinden biri olan sulama faaliyetlerinin büyük ölçüde elektrik enerjisine bağlı olduğu bilinmektedir. Basına ve kamuoyuna yansıyan bilgiler doğrultusunda, bölgede faaliyet gösteren elektrik dağıtım şirketi tarafından, borcu bulunan çiftçilerin elektriğinin sulama sezonu öncesinde kesileceği yönünde uyarılar yapıldığı, bu kapsamda yaklaşık 600 milyon TL seviyesine ulaşan tarımsal sulama borçları nedeniyle geniş bir üretici kitlesinin doğrudan etkileneceği ifade edilmektedir.
Söz konusu uygulamanın hayata geçirilmesi durumunda Diyarbakır genelinde yaklaşık 2,4 milyon dekar tarım arazisinin sulama imkanından mahrum kalabileceği, bunun da başta hububat ve pamuk olmak üzere birçok üründe ciddi verim kayıplarına yol açacağı değerlendirilmektedir. Elektrik enerjisinin kesilmesi, yalnızca bir hizmetin durdurulması anlamına gelmemekte, doğrudan üretimin kesintiye uğraması ve çiftçinin ekonomik olarak tasfiyesi sonucunu doğurmaktadır.
Öte yandan son yıllarda artan girdi maliyetleri, kuraklık, desteklerin yetersizliği ve pazarlama sorunları nedeniyle zaten ağır bir borç yükü altında bulunan çiftçilerin, sulama gibi zorunlu bir ihtiyaca erişiminin borç tahsilatına bağlanması, sosyal devlet ilkesinin yanı sıra gıda güvenliği açısından da ciddi riskler barındırmaktadır. Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği, piyasa koşullarına ve şirketlerin tahsilat politikalarına terk edilemeyecek kadar hayati bir kamusal meseledir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Diyarbakır ilinde tarımsal sulama kaynaklı elektrik borçlarının toplam tutarı ne kadardır, bu borç kaç üreticiye aittir?
Borcu bulunan çiftçilere yönelik elektrik kesintisi uygulanacağı yönündeki karar Bakanlığınızın bilgisi ve onayı dahilinde midir?
Elektrik kesintisi uygulanması halinde Diyarbakır'da kaç dekar tarım arazisinin sulama imkanından mahrum kalacağına ilişkin bir etki analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?
Söz konusu uygulamanın tarımsal üretim miktarı, ürün verimliliği ve gıda fiyatları üzerindeki olası etkilerine dair Bakanlığınız tarafından herhangi bir çalışma yürütülmüş müdür?
Tarımsal sulamada kullanılan elektrik enerjisine ilişkin özel bir tarife, sübvansiyon ya da destek programı oluşturulması yönünde bir çalışmanız bulunmakta mıdır?
Borçlu çiftçilere yönelik olarak faiz indirimi, borç yapılandırması veya ödeme kolaylığı sağlanmasına ilişkin bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
Elektrik dağıtım şirketlerinin tarımsal sulamaya ilişkin uygulamaları Bakanlığınız tarafından hangi ölçütler çerçevesinde denetlenmektedir? Bu kapsamda son beş yıl içinde Diyarbakır ilinde yapılan denetim sayısı ve sonuçları nelerdir?
Tarımsal sulamanın büyük ölçüde elektrik enerjisine bağımlı hale gelmesine neden olan yapısal sorunların giderilmesi ve alternatif sulama yöntemlerinin geliştirilmesi yönünde Bakanlığınızın yürüttüğü çalışmalar nelerdir?
Bölgedeki çiftçilerin borçlanma oranlarının artmasına neden olan ekonomik ve yapısal faktörlere ilişkin Bakanlığınızın tespitleri nelerdir ve bu sorunların çözümüne yönelik hangi adımlar atılacaktır?
Tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini sağlamak ve üreticilerin sulama hizmetine kesintisiz erişimini teminat altına almak amacıyla Bakanlığınızın kısa ve orta vadede hayata geçirmeyi planladığı politikalar nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Diyarbakır Milletvekili Sayın Serhat EREN'in tarafıma tevcih ettiği 7/44201 esas numaralı yazılı soru önergesi Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim.
Do254640: 230543646760-4BC-AF63-BAC1A69A750... Doğulanı Alrei hps/w li yeMd k PERITY.
Elektrik kesintilerinin ilgili elektrik dağıtım şirketleri tarafından Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Elektriğin Kesilmesi ve Bağlanması" başlıklı 49'uncu maddesi ile "Zamanında Ödenmeyen Borçlar" başlıklı 35'inci maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde mevzuata uygun şekilde yapılması gerekmektedir.
Borç yapılandırılması işlemleri ise yine aynı Yönetmeliğin "Ödeme bildirimi/faturalama içeriği, gönderimi, süresi ve yöntemi" başlıklı 34'üncü maddesinin beşinci fıkrasının (a) bendinde yer alan; "a) Ödeme bildirimi/faturalar, kredi kartı ile ödenebilir. Ödeme şekli tek çekim ya da taksitli olabilir. Ödeme şekli kaynaklı masraflar tüketiciye aittir. Ödemenin tek çekim şeklinde yapılması halinde masraf alınmaz Tedarikçiler, kredi kartı ödemelerine ilişkin masraflara ait bilgilere faturalarda yer verir. Ödeme bildirimi üzerinde ayrıntılı bilginin internet sitesinde yer aldığı bilgisine yer verilir." hükmü çerçevesinde gerçekleştirilmektedir.
Tarımsal faaliyetlerde elektrik tarifesine ilişkin olarak; piyasa elektrik maliyetleri dikkate alındığında, tarımsal faaliyetler abone grubu tarifesinin son yıllarda piyasa maliyetinin altında uygulanmış olup, 2026 yılında da benzer şekilde düşük tarife uygulaması devam etmektedir. Nitekim alçak gerilim seviyesinde nihai fiyat, sanayi abone grubu için 494,55 kr/k Wh, kamu ve özel hizmetler sektörü ile diğer (eski adıyla ticarethane) abone grubu için düşük ve yüksek kademede sırasıyla 659,53 ve 732,81 kr/k Wh olarak uygulanmaktayken tarımsal faaliyetler abone grubu için nihai fiyat 469,88 kr/kWh olarak yansıtılmaktadır. Bununla birlikte genel olarak %20 olarak belirlenmiş olan KDV oranı tarımsal faaliyetler abone grubu için %10 olarak uygulanmaktadır.
Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülmektedir.
Elektrik piyasası mevzuatı açısında ise; belirli bölge veya amaca yönelik olarak herhangi bir tüketici grubunun desteklenmesi hususuna ilişkin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17'nci maddesinin yedinci fıkrasında yer alan; "Belirli bölgelere veya belirli amaçlara yönelik olarak tüketicilerin desteklenmesi amacıyla sübvansiyon yapılması gerektiğinde, sübvansiyon fiyatlara müdahale edilmeksizin yapılır. Sübvansiyonun tutarı ile usul ve esasları Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenir ve ilgili kurumun bütçesinden ödenir." hükmü çerçevesinde Cumhurbaşkanı kararıyla ve ilgili kurumun bütçesinden karşılanmak üzere tüketicilerin desteklenmesine karar verilebilmektedir.
Bununla birlikte lisanslarında belirtilen bölgede dağıtım hizmeti veren elektrik dağıtım şirketleri, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) tarafından 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında periyodik olarak denetlenmekte, icra edilen denetimler neticesinde tanzim edilen inceleme ve denetim raporları da gereği için EPDK'ya gönderilmektedir. Söz konusu raporların 6446 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat kapsamında değerlendirilmesi neticesinde mevzuata aykırı faaliyetleri sabit görülen elektrik dağıtım şirketleri hakkında idari yaptırımlar uygulanmaktadır Önerge içeriğinde yer alan ve diğer Bakanlıkların görev alanına giren hususlarda ilgili kurum/kuruluşlardan görüş alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.