Diyarbakır'da bulunan tarımsal sulama abonelerinin elektrik borçlarına ilişkin
Kaynak göster
Serhat Eren (DEM Parti), 11 Haziran 2026 tarihinde 7/45558 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 3 Eylül 2026).
Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır'da bulunan tarımsal sulama abonelerinin elektrik borçlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45558, 11 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45558-diyarbakir-da-bulunan-tarimsal-sulama-abonelerinin-elektrik-borclarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c6cef976-b305-4fc3-b1a2-019eba970d44
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 84 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 76 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
DiyarbakIrlI çiftçilerimizin ve üretici örgütlerinin aktardığı bilgilere göre, tarımsal sulamada kullanılan elektrik bedelleri, uygulanan cezalar, enerji kesintileri ve Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. (DEDAŞ) tarafından yürütülen tahsilat uygulamaları nedeniyle çok sayıda üretici ciddi ekonomik güçlüklerle karşı karşıya kalmaktadır. Artan enerji maliyetleri nedeniyle bazı çiftçilerin trafolarını kapatmak zorunda kaldığı, ekim alanlarını daralttığı veya üretimden çekilme noktasına geldiği ifade edilmektedir.
Kamuoyuna yansıyan açıklamalarda, bölgedeki tanmsal sulama kaynaklı birikmiş elektrik borçlarının 51 milyar TL'ye yaklaştığı, yaklaşık 27 bin tanmsal sulama abonesinin vadesi geçmiş borcunun bulunduğu, Diyarbakır, Batman, Şırnak ve Siirt illerindeki tarımsal sulama abonelerine ait toplam borcun 3,5 milyar TL seviyesine ulaştığı belirtilmektedir. Sulama birliklerine ait yüz milyonlarca liralık borç nedeniyle enerji arzının durdurulacağı yönündeki açıklamalar, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği ve gıda güvenliği açısından ciddi kaygılar yaratmaktadır. Artan enerji maliyetleri, kuraklık, girdi fiyatlarındaki yükseliş ve tahsilat uygulamalarının birleşik etkisi, Diyarbakır başta olmak üzere bölgede tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından ciddi riskler doğurmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Diyarbakır'da tarımsal sulama amacıyla elektrik kullanan abone sayısı kaçtır? Son beş yılda bu sayı nasıl değişmiştir?
Son beş yılda Diyarbakır'daki tarımsal sulama abonelerine kesilen idari para cezalarının sayısı ve toplam tutarı ne kadardır?
Elektrik borcu nedeniyle enerjisi kesilen tarımsal sulama abonelerinin sayısı kaçtır?
Son beş yılda Diyarbakır'da elektrik borcu gerekçesiyle kaç tarımsal sulama trafosu devre dışı bırakılmış veya sökülmüştür?
DEDAŞ'm tarımsal sulama abonelerine yönelik uygulamaları hakkında Bakanlığınıza veya EPDK'ye ulaşan şikayet sayısı kaçtır? Bu başvurular üzerine herhangi bir denetim, inceleme veya yaptırım uygulanmış mıdır?
Bakanlığınız veya EPDK tarafından DEDAŞ'ın tarımsal sulama abonelerine yönelik uygulamalarına ilişkin son beş yılda kaç denetim gerçekleştirilin iştir? Bu denetimlerin sonuçları nelerdir?
Tarımsal sulamada kullanılan elektriğe yönelik indirimli tarife, destek veya yeni bir sübvansiyon mekanizması oluşturulmasına yönelik herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?
Elektrik maliyetleri nedeniyle üretim faaliyetini durduran veya ekim alanlarını daraltan çiftçi sayısına ilişkin Bakanlığınız tarafından yapılmış bir çalışma bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa sonuçları nelerdir?
Tarımsal destekleme ödemelerinin elektrik borçlarına mahsup edilmesi uygulaması kapsamında Diyarbakır'da kaç üreticinin destekleme ödemesinden kesinti yapılmıştır? Kesilen toplam tutar ne kadardır?
DEDAŞ tarafından uygulanan enerji kesintileri, trafo sökme işlemleri ve cezai yaptırımların tarımsal üretim, gıda arzı ve kırsal istihdam üzerindeki etkilerine ilişkin herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır?
Tarımsal sulama kaynaklı elektrik borçlarının yapılandırılması, faiz yükünün azaltılması ve üreticilerin üretimden kopmasının önlenmesi amacıyla yeni bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Diyarbakır Milletvekili Sayın Serhat EREN'in tarafıma tevcih ettiği 7/45558 esas numaralı yazılı soru önergesi Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim.
Diyarbakır ilimizde son 5 yılda tarımsal sulama abone sayısı ile borcundan dolayı kesinti yapılan tarımsal sulama abone sayısının toplam tarımsal sulama abone sayısına oranına ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda verilmektedir.
Yıl Tarımsal Sulama Abone Sayısının Toplam Tarımsal Sulama Abone
(Ocak-Haziran)
Elektrik kesintilerinin ilgili elektrik dağıtım şirketleri tarafından Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Elektriğin Kesilmesi ve Bağlanması" başlıklı 49'uncu maddesi ile "Zamanında Ödenmeyen Borçlar" başlıklı 35'inci maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde mevzuata uygun şekilde yapılması gerekmektedir.
Borç yapılandırılması işlemleri ise yine aynı Yönetmeliğin "Ödeme bildirimi/faturalama içeriği, gönderimi, süresi ve yöntemi" başlıklı 34'üncü maddesinin beşinci fıkrasının (a) bendinde yer alan; "a) Ödeme bildirimi/faturalar, kredi kartı ile ödenebilir. Ödeme şekli tek çekim ya da taksitli olabilir. Ödeme şekli kaynaklı masraflar tüketiciye aittir. Ödemenin tek çekim şeklinde yapılması halinde masraf alınmaz. Tedarikçiler, kredi kartı ödemelerine ilişkin masraflara ait bilgilere faturalarda yer verir. Odeme bildirimi üzerinde ayrıntılı bilginin internet sitesinde yer aldığı bilgisine yer veriliri hükmü çerçevesinde
Tarımsal faaliyetlerde elektrik tarifesine ilişkin olarak; piyasa elektrik maliyetleri dikkate alındığında, tarımsal faaliyetler abone grubu tarifesinin son yıllarda piyasa maliyetinin altında uygulanmış olup, 2026 yılında da benzer şekilde düşük tarife uygulaması devam etmektedir. Nitekim alçak gerilim seviyesinde nihai fiyat, sanayi abone grubu için 494,55 kr/k Wh, kamu ve özel hizmetler sektörü ile diğer (eski adıyla ticarethane) abone grubu için düşük ve yüksek kademede sırasıyla 659,53 ve 732,81 kr/kWh olarak uygulanmaktayken tarımsal faaliyetler abone grubu için nihai fiyat 469,88 kr/kWh olarak yansıtılmaktadır. Bununla birlikte genel olarak %20 olarak belirlenmiş olan KDV oranı tarımsal faaliyetler abone grubu için %10 olarak uygulanmaktadır.
Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülmektedir.
Elektrik piyasası mevzuatı açısında ise; belirli bölge veya amaca yönelik olarak herhangi bir tüketici grubunun desteklenmesi hususuna ilişkin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17'nci maddesinin yedinci fıkrasında yer alan; Belirli bölgelere veya belirli amaçlara yönelik olarak tüketicilerin desteklenmesi amacıyla sübvansiyon yapılması gerektiğinde, sübvansiyon fiyatlara müdahale edilmeksizin yapılır. Sübvansiyonun tutarı ile usul ve esasları Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenir ve ilgili kurumun
bütçesinden ödenir." hükmü çerçevesinde Cumhurbaşkanı kararıyla ve ilgili kurumun bütçesinden karşılanmak üzere tüketicilerin desteklenmesine karar verilebilmektedir.
Bununla birlikte lisanslarında belirtilen bölgede dağıtım hizmeti veren elektrik dağıtım şirketleri, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) tarafından 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında periyodik olarak denetlenmekte, icra edilen denetimler neticesinde tanzim edilen inceleme ve denetim raporları da gereği için EPDK'ya gönderilmektedir. Söz konusu raporların 6446 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat kapsamında değerlendirilmesi neticesinde mevzuata aykırı faaliyetleri sabit görülen elektrik dağıtım şirketleri hakkında idari yaptırımlar uygulanmaktadır Önerge içeriğinde yer alan ve diğer Bakanlıkların görev alanına giren hususlarda ilgili kurum/kuruluşlardan görüş alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.