Diyarbakır'ın Kulp ilçesinin isminin değiştirilmesi talebine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Diyarbakır iline bağlı Kulp ilçesinin tarihsel adı olan "Pasur", bölge halkı tarafından kuşaklar boyunca kullanılmaya devam etmekte olup, bugün de gündelik yaşamda yaygın biçimde varlığını sürdürmektedir. İlçe halkının büyük bir çoğunluğunun resmi isim yerine "Pasur" adını tercih etmesi, mevcut idari adlandırma ile toplumsal gerçeklik arasında açık bir uyumsuzluk bulunduğunu göstermektedir. Yer adları yalnızca coğrafi bir tanımlama aracı değil, aynı zamanda toplumsal hafızanın, kültürel sürekliliğin ve kimlik aidiyetinin önemli bir parçasıdır. Bu bağlamda, tarihsel ve yerel karşılığı bulunan isimlerin kamusal alanda tanınması, demokratikleşme ve kültürel hakların korunması açısından önem taşımaktadır. Türkiye'de geçmişte gerçekleştirilen isim iade ve değişiklikleri de bu yönde atılmış adımlar olarak değerlendirilmektedir.

Nitekim Türkiye'de bazı yerleşim yerlerinin adlarının, halk arasında tarihsel olarak kullanılan isimlerle uyumlu hale getirildiği bilinmektedir. Bu kapsamda Siirt iline bağlı Aydınlar ilçesinin adının "Tillo" olarak değiştirilmesi gibi örnekler, yerel toplumsal talebin dikkate alınmasının mümkün ve uygulanabilir olduğunu göstermektedir. Benzer şekilde, Bitlis'in Norşin olarak bilinen yerleşimine ilişkin tarihsel ismin kamusal alanda yeniden kullanılması yönündeki yaklaşım da bu tür taleplerin devlet ezdinde karşılık bulabildiğini göstermektedir. Öte yandan, mevcut ilçe isminin özellikle çocuklar ve gençler nezdinde çeşitli sosyal ve psikolojik sorunlara yol açabildiğine, yer yer akran ilişkileri içerisinde olumsuz çağrışımlara konu olabildiğine dair değerlendirmeler kamuoyuna yansımaktadır. Yerleşim yerlerinin isimlerinin, o yerde yaşayan yurttaşların aidiyet duygusunu güçlendiren ve onları kamusal alanda temsil eden unsurlar olduğu dikkate alındığında, bu tür etkilerin göz ardı edilmemesi gerekmektedir. Ayrıca, söz konusu isim değişikliği talebinin yalnızca kültürel değil, aynı zamanda ekonomik boyutları da bulunmaktadır. Bölgeye özgü üretim ve yerel değerlerin tarihsel isimle anılması; "Pasur" adıyla anılan ipek, bal ve benzeri yerel ürünlerin markalaşması, tanıtımı ve ekonomik değerinin artırılması açısından önemli bir potansiyel taşımaktadır. Yerel kimlikle uyumlu bir isimlendirme, bölgenin ekonomik görünürlüğüne ve turizm potansiyeline de katkı sunabilecek niteliktedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Diyarbakır ili Kulp ilçesinin adının "Pasur" olarak değiştirilmesine yönelik İçişleri Bakanlığı'na ulaşmış herhangi bir başvuru, talep ya da resmi girişim bulunmakta mıdır?

2. Yerleşim yeri isimlerinin değiştirilmesine ilişkin başvurular Bakanlığınız tarafından hangi kriterler çerçevesinde değerlendirilmektedir?

3. Yerel halkın yaygın kullanımının ve tarihsel isimlerin varlığının, isim değişikliği süreçlerinde belirleyici bir unsur olarak dikkate alınması yönünde bir politika bulunmakta mıdır?

4. Son 20 yıl içerisinde Türkiye genelinde il, ilçe, belde veya köy isimlerinin değiştirilmesine ilişkin kaç başvuru yapılmış, bunların kaçı kabul edilmiştir?

5. Yer isimlerinin tarihsel, kültürel ve dilsel özelliklerinin korunmasına yönelik Bakanlığınızın yürüttüğü herhangi bir çalışma ya da politika mevcut mudur?

6. Diyarbakır ili Kulp ilçesine ilişkin dile getirilen "Pasur" isminin iadesi talebine dair Bakanlığınızın herhangi bir değerlendirmesi veya planlaması bulunmakta mıdır?