Küçük esnafın finansmana erişiminin kolaylaştırılmasına ilişkin

İlgi yazınız ekinde alınan Amasya Milletvekili Sayın Reşat KARAGÖZ'e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

• 7/44330 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye

Sayın Reşat KARAGÖZ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

Ülkemizde vergi adaletinin güçlendirilmesi, sabit gelirli vatandaşlarımızın vergi yükünün azaltılması ve küçük ölçekli işletmeleri desteklemek amacıyla son dönemde çok önemli düzenlemeler yapılmıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nda düzenlenen esnaf muaflığı müessesesi kapsamında ticaret ve sanat erbabı belirlenen koşullarla gelir vergisinden muaftır. Son dönemde yapılan düzenlemeler ile basit usulde vergilendirilen esnafa gelir vergisi istisnası sağlanmış, esnaf muaflığının kapsamı genişletilmiş ve esnaf muaflığı kapsamında bulunan kişilerin evlerde ürettiği ürünlerin satış ve pazarlanmasında kolaylık sağlanmıştır.

Bununla birlikte, gerek vergiden muaf esnaf gerekse kazançları basit usulde tespit edilen mükellefler tarafından yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisinden istisna bulunmaktadır.

Ayrıca, 1/1/2022 tarihinden itibaren asgari ücret vergi dışı bırakılmış, asgari ücretin üzerinde ücret alanlarda ise asgari ücretin gelir vergisi matrahına isabet eden tutar gelir vergisinden, brüt asgari ücrete isabet eden tutar damga vergisinden istisna edilmiş olup, yanında hizmet erbabı çalıştıran esnaf ve sanatkarlara önemli bir teşvik sağlanmıştır.

Diğer taraftan, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında tecil ve taksitlendirilen borçlulara faiz uygulanması anılan Kanun kapsamında bir zorunluluktur. Tecil ve taksitlendirilen amme alacaklarına uygulanan tecil faiz oranı Bakanlığımızca yayımlanan tebliğlerle belirlenmektedir.

4/6/2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile vatandaşlarımızın kamuya olan borçlarının teciline yönelik 6183 sayılı Kanun'un 48 inci maddesinde yapılan değişikliklerle, azami tecil süresi 36 aydan 72 aya çıkarılmış, 13/6/2026 tarihli ve 33279 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 11414 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'yla teminatsız tecil tutarı 1 milyon TL'den 10 milyon TL'ye yükseltilerek mükelleflerimizin kamuya olan borçlarını ödemelerinde ilave kolaylıklar sağlanmıştır.

Bahse konu değişiklikler sonrasında, 16/6/2026 tarihli ve 33282 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Seri:B Sıra No:20 Tahsilat Genel Tebliği ile 6183 sayılı Kanun'un 48 inci Devlet Mah. Dikmen Cad. No.12, M Blok, Kat: 3-4

• maddesinde düzenlenen tecil ve taksitlendirme müessesesi kapsamında borçluların 31/8/2026 tarihine kadar (bu tarih dahil) yapacakları müracaat üzerine, cari tecil faiz oranından daha düşük oranda faiz alınması suretiyle vergi dairesine olan borçlarının taksitlendirilerek taksitlerin Eylül 2026 ayında başlamak üzere aylık eşit taksitler halinde ödenmesi imkanı sağlanmasına yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Tebliğ ile;

• Vergi dairesince takip edilen ve vadesi 5/6/2026 tarihi ve öncesi olan tüm amme alacaklarının (özel tüketim vergisi ve geçici vergi hariç) 72 aya kadar taksitlendirilebilmesi,

• Cari faiz oranı olan yıllık %39 yerine %29 tecil faizi uygulanması,

• Mevcut taksitlendirmeleri ile taksitlendirme talepleri devam edenlerin bu düzenlemeden yararlanabilmeleri,

• Asıl borçlunun yanında borçtan sorumlu olanların da bu borçlar için düzenlemeden yararlanabilmesi,

• Motorlu taşıtlara ilişkin taksitlendirilmiş borçların, taksitlendirme ihlali olmadığı sürece, bu araçların muayenesinde borç olarak dikkate alınmaması, imkanı getirilmektedir.

Diğer taraftan, 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kar Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun uyarınca 2002 yılından itibaren esnaf ve sanatkârlara yönelik olarak T. Halk Bankası A.Ş. (Banka) tarafından Hazine faiz destekli kredi kullandırılmakta olup uygulama esasları 16.01.2025 tarihli ve 9436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nda (Karar) belirlenmiştir. Bu çerçevede anılan Karar'ın 6 ncı maddesinde belirtilen esnaf ve sanatkarlara Banka'nın esnaf kredilerine uygulamakta olduğu cari faiz oranları esas alınarak faiz indirimleri uygulanmakta ve indirim nedeniyle oluşan fark Devlet bütçesinden karşılanmaktadır.

Ayrıca, Bakanlığımız tarafından yürütülen Hazine destekli kefalet sistemi (Sistem) ile, KOBİ'lerimiz öncelikli olmak üzere finansmana erişim sorunu yaşayan işletmelere güncel ekonomik ihtiyaçlar doğrultusunda destek sağlanmaktadır.

Sistem kapsamında hâlihazırda 20 adet destek paketi yürürlükte olup, söz konusu destek paketleri kapsamında 124,9 milyar TL kefalet karşılığı 145,4 milyar TL kredi kullandırılmıştır. Hâlihazırda kullandırılabilecek 146,6 milyar TL kefalet karşılığı 175,9 milyar TL kredi imkânı bulunmaktadır. Ilgili mevzuat ve söz konusu paketlerde belirlenen şartların karşılanması halinde işletmeler anılan desteklerden faydalanabilmektedir.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4

Bunun yanı sıra, Bakanlığımıza iletilen muhtelif talepler ve güncel ekonomik ihtiyaçlar Bakanlığımızca sürekli olarak değerlendirilmekte olup, Sistem kapsamında yürürlüğe alınan destek paketleri özelinde gerekli güncellemeler yapılmakta ve gerekli olması halinde yeni destek paketleri hayata geçirilebilmektedir.

Sistem kapsamında kefalet kullandırılan yararlanıcıların finansal sürdürülebilirliklerini korumak amacıyla yapılandırma imkânı sağlanmaktadır. Ilgili mevzuat uyarınca, ödeme güçlüğü yaşayan yararlanıcılara tazmin talebinde bulunulmadan önce bu yapılandırma imkânının tanınması zorunlu tutulmuştur.

Diğer taraftan, soru önergesinde bahsi geçen hususlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Mehmet ŞİMŞEKBakan