Diyadin İlçe Müftülüğü tarafından hutbe ve vaazların sadece Türkçe sunulması yönünde talimat verildiği iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti), 7 Mayıs 2026 tarihinde 7/44478 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Cumhurbaşkanı Yardımcılığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 77 gün sonra, 23 Temmuz 2026).
Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Diyadin İlçe Müftülüğü tarafından hutbe ve vaazların sadece Türkçe sunulması yönünde talimat verildiği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44478, 7 Mayıs 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44478-diyadin-ilce-muftulugu-tarafindan-hutbe-ve-vaazlarin-sadece-turkce-sunulmasi-yonunde-talim (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/40c75c31-a07b-46a7-8c51-019e0662b711
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 77 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 63 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevder Yılmaz taratından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim
SORULAR
05.2026.
Ağrı'nın Diyadin ilçesinde İlçe Müftülüğü tarafından din görevlilerine. hutbe ve vaazların yalnızca Türkçe yapılması yönünde talimat verildiği: Kürtçe vaaz vermek isteyen imamların baskıyla karşılaştığı kamuoyuna yansımıştır.
Dini hizmetin amacı, cemaatin anlayacağı dilden rehberlik sunmaktır. Cemaati büyük ölçüde Kürtçe konuşan bir yerde vaazın yalnızca Türkçe yapılması. hizmetin muhatabına ulaşmasını güçleştirmektedir.
İslam'da hitap. muhatabın anlaması içindir. Bu nedenle anadilde vaaz ve dini rehberlik talebinin idari yasak konusu yapılması; din hizmetinin erişilebilirliği. eşit kamu hizmeti ve ayrımcılık yasağı bakımından açıklığa kavuşturulması gereken ciddi bir meseledir.
Bu bağlamda;
Diyanet. Allah'ın mesajının anlaşılmasını mı esas almaktadır. yoksa yurttaşın anadilini bastıran idari bir çizgiyi mi takip etmektedir?
Diyanet İşleri Başkanlığı, Kürtçe vaazı dini hizmetin doğal bir parçası olarak mı. voksa sakıncalı bir uygulama olarak mı değerlendirmektedir?
İslam'da tebliğ ve irşadın muhatabın anlayacağı dille yapılması esasken Diyanet. Kürtçe vaazı cami hizmetinden dışlamayı. hangi dini ve hukuki gerekçeyle açıklamaktadır?
Diyanet İşleri Başkanlığına göre. cemaatin anlamadığı dilden verilen vaaz dini rehberlik sayılmakta mıdır?
Bir köyde bile yalnızca bir kişinin Kürtçe bilmediği gerekçesiyle bütün cemaatin Kürtçe vaaz alma imkânından yoksun bırakılması Diyanetin adalet anlayışına uygun mudur" Değilse konu hakkında açıklamanız nedir?
Kürt yurttaşların camide kendi dillerinde dini hizmet almasını engelleyen bu yaklaşım. eşit yurttaşlık ve din özgürlüğüyle nasıl bağdaştırılmaktadır?
Diyanet, Kürtçe bilen din görevlilerinin Kürt yurttaşlara dini hizmet sunmasını neden kamu hizmetinin gereği olarak planlamamaktadır?
Kürtçe vaaz vermek isteyen din görevlilerine baskı. uyarı. soruşturma veya idari işlem uygulanmış mıdır?
Diyadin'deki söz konusu talimat geri çekilecek midir: anadilde vaaz vermek isteyen din görevlileri üzerindeki baskı kaldırılacak mıdır?
Gil
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanı Yardımcısı ·
İslam dininin inanç, ibadet ve ahlak esasları ile ilgili işleri yürütmek, din konusunda toplumu aydınlatmak ve ibadet yerlerini yönetme görevi, 22/6/1965 tarihli ve 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 1 inci maddesi uyarınca Diyanet İşleri Başkanlığına verilmiştir.
Türkçe olarak hazırlanan hutbe metinleri, yurt dışı teşkilatının bulunduğu bölgelerde yaygın olarak kullanılan diller dikkate alınarak Almanca, Arapça, Fransızca, Ingilizce, İspanyolca, İtalyanca ve Rusça olmak üzere 7 farklı dile çevrilmekte ve Diyanet İşleri Başkanlığının resmî internet sitesinde yayımlanmaktadır.
Hutbelerin tercüme süreci, yurt dışı temsilciliklerinin ihtiyaç ve talepleri doğrultusunda aşamalı olarak başlatılmış olup; 2016 yılında Arapça ve Ingilizce, 2018 yılında Almanca, 2020 yılında Rusça, 2021 yılında ise Fransızca, İtalyanca ve İspanyolca dillerine çeviri faaliyetlerine başlanmıştır.
Hutbelerin hazırlanması, yabancı dillere çevrilmesi ve bu içeriklerin dijital veya basılı mecralarda sunulması, ilgili birimlerde görevli personel eliyle yürütülmekte olup, bu faaliyetler için ayrıca müstakil bir bütçe tahsisi yapılmamaktadır.
Ayrıca, Diyanet İşleri Başkanlığı, din konusunda toplumu aydınlatmak için yaşayan dil ve lehçelerden de istifade etmektedir. Bu kapsamda aralarında Kürtçenin de yer aldığı 38 farklı dil ve lehçede Kur'an-ı Kerim Mealleri yayımlanmakta, 59 dil ve lehçede yapılan dini faaliyetler arasında Kürtçe de bulunmaktadır.
Bu çerçevede, Kur'an-ı Kerim ve Kürtçe Meali, Hz. Muhammed'in Hayatı, Hadislerle İslam Serlevha Hadisler, Kur'an Öğreniyorum (Elif-Ba) ve Şafi İlmihali Kürtçe dilinde yayımlanan başlıca eserlerdir.
Telefon No : (0312)525 55 55 Fax : (0312) 525 58 31
Cevdet YILMAZCumhurbaşkanı Yardımcısı