Kırklareli'nin İğneada beldesine yapılması planlanan nükleer enerji santraline ilişkin

Kırklareli Milletvekili Sayın Vecdi GÜNDOĞDU'nun tarafıma tevcih ettiği 7/44672 esas numaralı yazılı soru önergesi Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.

Bilgilerinizi arz ederim.

Bakanlığımız tarafından üçüncü nükleer santralin kurulumuna yönelik yer seçimi çalışmalarına 2013 yılında başlanmış olup, bu kapsamda ulusal ve uluslararası standartlar çerçevesinde ilgili kurumlardan toplanan verilerle kapsamlı bir coğrafi bilgi sistemi oluşturulmuş; fay hatlarına uzaklık, depremsellik, soğutma suyu mevcudiyeti, nüfus yoğunluğu, topoğrafya ve arazi kullanımı gibi pek çok kriter ışığında, yerli ve yabancı uzmanların katılımı ve nükleer enerji alanında yetkin şirketlerin detaylı çalışmaları neticesinde Trakya'da detaylı incelenecek alanlar belirlenmiştir. Sahanın uygunluğunun teyidi ve sahaya ilişkin parametrelerin tespiti amacıyla, ilgili kurumların görüşleri alınarak etüt çalışmalarına başlanmıştır. Nükleer Tesislere İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliği çerçevesinde Türkiye Nükleer Enerji A.Ş. (TUNAŞ) tarafından yapılan niyet bildirimi başvurusu Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) tarafından kabul edilmiş olup, çalışma programları oluşturulmuş ve 2024 yılı itibarıyla saha uygunluğunun teyidi için teknik çalışmalara başlanmıştır. Bu kapsamda, belirlenen alanlar ve çevrelerinden detaylı topografik veriler toplanmış, denizde ölçümler ve etütler gerçekleştirilmiştir. Belirlenen alanların nükleer tesis gerekçesiyle geniş bir alanda sürdürülmektedir. Ilgili mevzuat çerçevesinde Kırklareli Valiliği ve ilgili Bakanlıklardan etütler için gerekli izinler alınmakta; Kırklareli Valiliği başta olmak üzere ilgili il müdürlükleri, yerel yönetimler ve vatandaşlar süreç hakkında bilgilendirilmektedir. Saha sınırlarının kesinleşebilmesi için araştırma yapılan alanların nükleer tesis kurulumuna uygun olduğunun teyit edilmesi zorunludur. Bu doğrultuda, çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) çalışmalarının yanı sıra, 7381 Sayılı Nükleer Düzenleme Kanunu ve Nükleer Tesislere İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliği başta olmak üzere ikincil mevzuat çerçevesinde "Saha Raporu" hazırlanarak, saha araştırmaları sırasında ortaya çıkan ve güvenliği etkileyebilecek hususların; tasarım özellikleri, korunma önlemleri ve/veya idari önlemler ile giderilebileceğinin gösterilmesi ve "Saha Onayı"nın alınması gerekmektedir.

Nükleer güç santrali dahil olmak üzere gerçekleştirilen büyük enerji yatırımlarında; insan sağlığı, çevre güvenliği, su kaynaklarının korunması, ekosistem bütünlüğü, biyolojik çeşitlilik, kültürel miras ve doğal varlıkların korunması temel öncelikler arasında yer almaktadır. Bu kapsamda yürütülen çalışmalar; jeoloji, sismoloji, hidroloji, nüfus yoğunluğu ve çevresel hassasiyetler başta olmak üzere çok boyutlu bilimsel kriterler esas alınarak, ulusal mevzuat ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) güvenlik standartları doğrultusunda yürütülmektedir. Ilgili mevzuat çerçevesinde koruma statüsüne sahip mutlak koruma alanları, doğa koruma alanları ve tabiat varlıkları koruma alanları statüleri çerçevesinde araştırma alanları dışında bırakılmıştır. Benzer şekilde, arazi kullanımı ve statüsü yer seçimi çalışmalarında detaylıca ele alınmış, nükleer enerji santrali kurulumuna uygun olmayan nitelikteki alanlar araştırma sınırlarına dahil edilmemiştir.

Bununla birlikte ÇED süreci, halkın katılımı, ilgili tüm kurum görüşleri, imar ve planlama süreçleri ile NDK tarafından yürütülecek lisanslama ve denetim süreçleri tamamlanmadan uygulamaya geçilmesi hukuken mümkün olmayıp, bu kapsamda Anayasa, Orman Kanunu, Çevre Kanunu, Nükleer Düzenleme Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde gerekli izin ve onay süreçleri tamamlanmadan alanda bir nükleer güç santrali kurulması mümkün değildir.