İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/44718 GEÇ CEVAPLANDI · 42 GÜN

OYAK'ın faaliyetlerine ilişkin

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlığa iletildi
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 42 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 18 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıda belirtilen somlarımın, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler tarafından 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri^arınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 14.05.2026 /

Ordu Yardımlaşma Kurumu, 205 sayılı Kanım ile kurulmuş; Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları ile emekli daimi üyelerinin birikimleriyle büyüyen, üyelerinin sosyal ve ekonomik haklarını korumayı amaçlayan özel nitelikli bir yardımlaşma kurumudur.

Ancak son yıllarda OYAKTn yönetim yapısı, yatırım kararları, şirket alım ve satışları, nema oranları, üye hakları, emekli daimi üyelerin temsili, şeffaflık, hesap verebilirlik, masraf kesintileri, riziko primi uygulamaları, sosyal konut hakkı ve siyasi müdahale iddiaları kamuoyunda ciddi tartışmalara neden olmaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Özellikle emekli daimi üyelerin OYAK varlıkları içindeki paylarının yüksek olmasına rağmen Temsilciler Kurulu, Genel Kurul ve karar alma mekanizmalarında yeterince temsil edilmediği; buna karşın masraf kesintisi ve riziko primi yükünün önemli bölümünün emekli üyelere yüklendiği yönünde ciddi iddialar bulunmaktadır.

OYAKTn üyelerin birikimleriyle oluşan bir kurum olduğu dikkate alındığında; kurumun yönetiminde şeffaflık, hesap verebilirlik, demokratik temsil, bağımsız denetim ve üye menfaatinin öncelenmesi temel ilke olmalıdır. Üyelerin kendi birikimleriyle oluşan varlıklar hakkında hilgi edinme hakkının "ticari sn" gerekçesiyle sınırlandırılması, kurumun hesap verebilirliği bakımından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Bunun yanında OYAKTn şirket ahm-satım kararlarında, büyük ölçekli yatırımlarında, bağış ve yardım uygulamalarında, şirket yönetimlerine yapılan atamalarda ve kamu politikalarıyla ilişkili ekonomik tercihlerinde üye menfaatinin mi yoksa başka saiklerin mi esas alındığı hususu açıklığa kavuşturulmalıdır.

OYAKTn özel hukuk tüzel kişiliği niteliği ile üyelerine karşı taşıdığı yükümlülüklerin korunması; kurumun siyasi etkilerden uzak, üye menfaatini esas alan, şeffaf ve denetlenebilir bir yapıda yönetilmesi kamu yararı açısından zorunludur.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. OYAKTa bugün itibarıyla kaç daimi üye bulunmaktadır?

  2. Bu üyelerin kaçı muvazzaf, kaçı emekli daimi üyedir?

  3. Emekli daimi üyelerin OYAK toplam net varlıkları içindeki payı nedir?

  4. Emekli daimi üyelerin OYAK Temsilciler Kurulunda temsil edilmemesinin hukuki gerekçesi nedir?

  5. 205 sayılı Kanun'un 17'nci maddesi uyarınca daimi üye sıfatı devam eden emekli üyelerin Temsilciler Kuruluna seçilmesi için Bakanlığınızca herhangi bir çalışma yapılmış mıdır?

  6. OYAK Temsilciler Kurulu seçim esaslarını düzenleyen talimatnamede emekli üyelerin temsiline imkân sağlayacak değişiklik yapılması düşünülmekte midir? 7. Milli Savunma Bakanının, 205 sayılı Kanun kapsamında OYAK Temsilciler Kurulu ve Genel Kurulu üzerindeki yetkileri nelerdir?

  7. Milli Savunma Bakanı, OYAK Temsilciler Kurulunu olağanüstü toplantıya çağırma yetkisini son 10 yılda kaç kez kullanmıştır?

  8. OYAK Genel Kurulunda Milli Savunma Bakanı ile Hazine ve Maliye Bakanının söz ve oy hakkı hangi kapsamda kullanılmaktadır?

  9. OYAK Genel Kurulunda bakanlıklarca belirlenen veya etkilenilen sivil üyelerin seçim kriterleri nelerdir?

  10. OYAK Yönetim Kuruluna seçilen sivil üyelerin mesleki yeterlilikleri, finansal deneyimleri ve bağımsızlık kriterleri nelerdir?

  11. OYAK Genel Müdürü hangi usulle belirlenmektedir?

  12. OYAK Genel Müdürü ve üst yönetim atamalarında siyasi etki veya telkin iddiaları araştırılmış mıdır?

  13. 2016 yılından sonra OYAK yönetiminde yapılan değişikliklerin kurumun nema oranlarına etkisi nedir?

  14. Son 15 yılda OYAK'ın yıllık nema oranları ne olmuştur? Bu nema oranları aynı yıllardaki enflasyon, döviz kuru artışı ve piyasa getirileriyle karşılaştırılmış mıdır? 16. Üyelerin rezervlerinin alım gücünde son 10 yılda kayıp oluşmuş mudur? 17.OYAK varlıklarının gerçek değerleme yöntemleriyle bilançolara yansıtılıp yansıtılmadığı denetlenmiş midir?

  15. OYAK şirketlerinin gerçek piyasa değerleri ile defter değerleri arasında fark bulunmakta mıdır?

  16. Halka açık olmayan OYAK şirketlerinin finansal verileri neden üyelere açıklanmamaktadır?

  17. OYAK üyelerinin kendi birikimleriyle oluşan kurum varlıkları hakkında bilgi edinme talepleri hangi gerekçelerle reddedilmektedir? "Ticari sır" gerekçesiyle üyelerden saklanan bilgiler nelerdir?

  18. OYAK'ın şirket alım ve satış kararlarında Genel Kurulun yetkisinin Yönetim Kurulu veya Genel Müdüre devredildiği iddiaları doğru mudur?

  19. OYAK konsolide net varlıklarının yüzde 30'una kadar işlem yapma yetkisinin Yönetim Kurulu veya Genel Müdüre devredilmesi söz konusu mudur? Böyle bir yetki devri yapılmışsa bunun hukuki dayanağı nedir?

  20. OYAK'ın büyük ölçekli şirket alım ve satışlarında üye menfaatinin mi, yoksa siyasi ve ekonomik kamu politikalarının mı esas alındığı nasıl denetlenmektedir? 24. OYAK'ın bir kamu kurumu veya KIT gibi yönetildiği iddiaları doğru mudur? 25. OYAK'ın özel hukuk tüzel kişiliği niteliği korunmakta mıdır?

  21. OYAK ile üyeleri arasındaki hukuki ihtilaflarda OYAK'ın kamu kurumu gibi konumlandırılması yönünde uygulama var mıdır?

  22. OYAK kaynaklarının üye menfaatleri dışında bağış, yardım, istihdam veya dış kurum destekleri için kullanıldığı iddiaları araştırılmış mıdır?

  23. OYAK şirketleri üzerinden yapılan bağış ve yardımların yıllara göre tutarı nedir? 29. Bu bağış ve yardımların hangi kişi, kurum veya kuruluşlara yapıldığı kamuoyuna ve üyelere açıklanmakta mıdır?

  24. OYAK şirketlerinde siyasi etki, akraba kayırmacılığı veya liyakate aykırı atama iddiaları hakkında inceleme yapılmış mıdır?

  25. OYAK şirketlerinde son 10 yılda üst düzey yönetici olarak atanan kişilerin seçim kriterleri nelerdir?

  26. OYAK üyelerinden alınan idari masraf kesintisinin hukuki dayanağı nedir? 33. Emekli üyelerden yapılan masraf kesintisi ile muvazzaf üyelerden yapılan masraf kesintisi arasında fark var mıdır?

  27. Emekli üyelerin masraf kesintisi yükünün daha fazla olduğu iddiaları doğru mudur? 35. Emekli üyelerden yapılan toplam masraf kesintisinin tüm üyelerden yapılan kesintiler içindeki oranı nedir?

  28. Riziko primi kesintilerinde emekli üyeler aleyhine farklı uygulama var mıdır? 37. Emekli üyelerin daha yüksek riziko primi ödemesine rağmen ölüm yardımı bakımından daha düşük hakka sahip olduğu iddiaları doğru mudur?

  29. OYAK'ta ölüm yardımı, riziko primi ve masraf kesintileri yönünden eşitlik ilkesine uygunluk denetimi yapılmış mıdır?

  30. OYAK üyelerine geçmişte sağlanan fevkalade borç para verme, sosyal yardım ve sosyal konut imkânlarının azaltıldığı veya kaldırıldığı doğru mudur?

  31. OYAK daimi üyelerine uygun fiyatlı sosyal konut sağlanması için son 10 yılda kaç proje geliştirilmiştir?

  32. OYAK'ın 6188 sayılı Kanun'dan doğan müktesep hakları ve 775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun geçici 4'üncü maddesi kapsamında arsa veya konut edinme imkânı değerlendirilmiş midir?

  33. TOKİ ile OYAK üyelerine yönelik uygun maliyetli konut üretimi konusunda herhangi bir çalışma yapılmış mıdır?

  34. OYAK tarafından üretilen konutların üyeler yerine üçüncü kişilere piyasa altı bedellerle satıldığı iddiaları araştırılmış mıdır?

  35. OYAK üyelerine, OYAK iştiraklerinin ürettiği araçlarda özel indirim sağlanması yönünde bir politika var mıdır?

  36. OYAK'ın çelik, çimento, enerji ve kimya sektörlerindeki yatırımlarında üye menfaati mi, yoksa ithalatı önleme ve döviz kazandırma gibi kamu politikaları mı öncelemektedir?

  37. OYAK'ın yeşil dönüşüm maliyetleri için devlet, Avrupa Birliği veya uluslararası finans kuruluşlarından destek alınmış mıdır?

  38. OYAK şirketlerinin kötü yönetim, sistimal veya hatalı yatırım nedeniyle zarara uğratıldığı iddiaları hakkında herhangi bir idari veya adli soruşturma yürütülmüş müdür?

  39. OYAK yöneticileri hakkında üyelerin zararına işlem yaptıkları iddiasıyla bugüne kadar herhangi bir yaptırım uygulanmış mıdır?

  40. OYAK üyelerinin istek, şikâyet, öneri ve taleplerinin Temsilciler Kurulu ile Genel Kurula doğrudan ulaşmasını engelleyen uygulamalar var mıdır?

  41. OYAK'ta şeffaflık, hesap verebilirlik ve katılımcı yönetim ilkelerinin güçlendirilmesi için Bakanlığınızca herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır?

  42. OYAK emekli daimi üyelerinin temsil, söz, oy ve denetim haklarının güvence altına alınması amacıyla 205 sayılı Kanun'da değişiklik yapılması düşünülmekte midir? 52. Bakanlığınız, OYAK'ın üyelerinin birikimleriyle oluşan bir kurum olduğu gerçeğinden hareketle, kurumun siyasi etkilerden uzak, yalnızca üye menfaati esaslı ve bağımsız yönetilmesi gerektiğini kabul etmekte midir?

  43. OYAK'ın yönetim yapısı, yatırım kararları, nema politikası, üye kesintileri, emekli üye temsili ve şirket işlemlerinin denetlenmesi için bağımsız bir denetim mekanizması kurulması planlanmakta mıdır?

  44. OYAK emekli daimi üyelerinin kurum varlıkları üzerindeki sahiplik haklarının açık biçimde tanınması için Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır?

  45. OYAK'ın gelecekte üye menfaatini önceleyen, şeffaf, hesap verebilir ve demokratik temsil esasına dayalı bir yapıya kavuşturulması için hangi somut adımlar atılacaktır? 56. Son 10 yılda OYAK nema oranlarının enflasyonun altında kaldığı yıllarda üyelerin rezervlerinde oluşan reel kaybın toplam tutarı hesaplanmış mıdır? Hesaplanmışsa yıllara göre miktarı nedir?

  46. OYAK'ın mali yapısı, yatırım kararları, iştirak şirketleri ve şirket işlemleri halihazırda hangi bağımsız denetim kuruluşları tarafından denetlenmektedir? Bu denetim raporlarının üyelerle paylaşılmamasının gerekçesi nedir?

  47. OYAK'ın kamu gücüyle kurulan yapısı ve üyelik kesintilerinin niteliği dikkate alındığında Sayıştay denetimine tabi tutulmasına yönelik herhangi bir çalışma veya değerlendirme yapılmış mıdır?

  48. Son 10 yılda OYAK'a karşı üyeler tarafından açılan dava sayısı kaçtır? Bu davaların konularına göre dağılımı nedir?

  49. OYAK ve iştirak şirketlerinde görev yapan üst düzey yöneticilere son 10 yılda maaş, prim, huzur hakkı, ikramiye ve benzeri adlar altında yapılan toplam ödeme tutarı nedir? 61. Emekli daimi üyelerin Genel Kurul, Temsilciler Kurulu ve karar alma mekanizmalarındaki etkisini artırmaya yönelik herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Yaşar Güler, Milli Savunma Bakanı ·

Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL tarafından TBMM Başkanlığına verilen ve Milli Savunma Bakanı tarafından cevap verilmesi talep edilen, 7/44718 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK), 205 sayılı Kanun ile kurulmuş, üyelerine bu Kanun'da belirtilen yasal yardım ve sosyal hizmetleri sağlayan, özel hukuk hükümlerine tabi bir tüzel kişi olup üyelerinin tüm birikimlerini karlılık, verimlilik ve kurumsal yatırım ilkelerine göre yönetmekte; üyelerine bireysel eşitlik ve kaynakların adil dağılımı prensipleri çerçevesinde hizmet vermektedir.

OYAK üye birikimlerini enflasyonun etkisinden koruyarak sürdürülebilir şekilde büyütmeye, üyelerinin ihtiyaçlarını karşılamaya ve üye memnuniyetini en üst düzeyde sağlamaya çalışmaktadır.

OYAK ve OYAK Şirketlerinin faaliyetleri gerek Kurum iç denetçileri gerekse de sektörünün önde gelen bağımsız denetim şirketleri tarafından düzenli olarak denetlenmektedir.

Emekli Maaşı Sistemi'nde yürütülen tüm işlemler Kanun ve Genel Kurul Kararları doğrultusunda hazırlanmış olan Emekli Maaşı Bağlanması Hakkında Yönetmelik esaslarına göre uygulanmaktadır. Emekli üyeler için masraf primi kesintisi Emekli Maaşı Bağlanması Hakkında Yönetmelik, muvazzaf üyeler için ise 205 sayılı Kanun çerçevesinde yapılmaktadır.

205 sayılı Kanun kapsamında OYAK daimi üyelerine uygun fiyatlı sosyal konut sağlanması amacıyla son 10 yıl içerisinde farklı illerde 5 adet proje geliştirilmiştir. Ayrıca OYAK ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) arasında 2003 yılında imzalanan protokol kapsamında üyelerin uygun maliyetli konut edinilerinin desteklenmesi amacıyla TOKİ tarafından geliştirilen muhtelif konut projelerinde yer alan belirli sayıdaki konutun üyelere tahsis edilmesi sağlanmıştır.

Güvenevler Mah.Kuzgun Cad.No:51 Aşağı Ayrancı/ANKARA Şube Müdür Vekili Santral: (0312) 466 07 37 Belgegeçer No: (0312) 417 94 41 Telefon No: Dahili 2211

Yaşar GÜLERBakan

Metin otomatik okundu. 3 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir