Hayatını kaybeden yabancı uyruklu bir işçiye ve kayıt dışı istihdamla mücadeleye ilişkin

Aşağıda belirtilen soruların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın VEDAT IŞIKHAN tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

IranlI göçmen işçi Seyedmahdi MahdianTn ölümü basma ilk olarak "yalnız kaldığı evinde ölü bulundu" başlığıyla yansımıştır. Ardından ortaya çıkan bilgiler, MahdianTn yaklaşık 10 yıldır Türkiye'de yaşadığını, uluslararası koruma başvurusunun reddedildiğini ve çalışma izni alamadığı için Eskişehir'de kayıtdışı olarak çalışmak zorunda bırakıldığını göstermektedir. Mahdian'm, Esözcan İnşaat Malzemeleri adlı firmanın projesinde, Surre Yapı Mobilya adlı taşeron firma aracılığıyla kaynak ustası olarak çalışırken 31 Temmuz 2025 tarihinde üçüncü kattan düştüğü; kafatasında kırıklar ve çökme meydana geldiği, kafatasının bir bölümünün alındığı, beyninde kalıcı hasar oluştuğu ve yürüme yetisini kaybettiği belirtilmektedir. Ağır yaralanma sonrası yaşamına tekerlekli sandalye ile devam etmek zorunda kalan Mahdian'm, sigortasız ve kayıtdışı çalıştırıldığı için iş kazası sonrası herhangi bir ödeme alamadığı, açtığı davanın ise halen sonuçlanmadığı ifade edilmektedir.

Mahdian'm çalıştığı işyerinde kayıtdışı çalıştırıldığı, sosyal güvenceden yoksun bırakıldığı ve iş kazası sonrası gerekli sosyal koruma mekanizmalarına erişemediği yönündeki bilgiler göçmen işçilerin çalışma yaşamında karşı karşıya bırakıldığı güvencesizlik, denetimsizlik ve hak ihlallerine ilişkin ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Anayasa'nın 49'uncu maddesinde çalışmanın herkesin hakkı ve ödevi olduğu belirtilmiş; devletin çalışanları korumak, çalışma hayatını geliştirmek ve işsizliği önlemeye elverişli ekonomik ortam yaratmak için gerekli tedbirleri alacağı düzenlenmiştir. Anayasa'nın 60'ıncı maddesi ise herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğunu hüküm altına almaktadır. Türkiye'nin taraf olduğu Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) sözleşmeleri kapsamında da işçilerin güvenli çalışma koşullarına sahip olması, iş kazalarına karşı korunması ve sosyal güvenlik haklarından ayrım gözetilmeksizin yararlanması devletin yükümlülükleri arasında yer almaktadır. Buna rağmen Seyedmahdi Mahdian'm kayıtdışı ve güvencesiz biçimde çalıştırılması, ağır bir iş kazası geçirmesine rağmen sosyal güvenceye erişememesi ve sonrasında yaşamını sürdürebilecek koşullardan yoksun bırakılması, mevcut denetim ve koruma mekanizmalarının etkinliği konusunda ciddi soru işaretleri yaratmaktadır.

'Bu bağlamda;

SORULAR

1. Seyedmahdi Mahdian'ın çalıştığı belirtilen işyerleri ve taşeron firmalar hakkında Bakanlığınız tarafından herhangi bir iş sağlığı ve güvenliği denetimi yapılmış mıdır?

2. Mahdian'ın 31 Temmuz 2025 tarihinde geçirdiği iş kazasına ilişkin Bakanlığınıza yapılmış resmi bir bildirim bulunmakta mıdır? Iş kazasının meydana geldiği işyerinde iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediğine ilişkin inceleme başlatılmış mıdır?

3. Mahdian'ın kayıtdışı çalıştırılmasına ilişkin Bakanlığınız tarafından herhangi bir idari işlem uygulanmış mıdır? Son beş yılda kayıtdışı çalıştırıldığı tespit edilen göçmen işçi sayısı kaçtır? Göçmen işçilerin kayıtlı istihdama erişimini artırmak, çalışma izni süreçlerini kolaylaştırmak ve kayıtdışı çalıştırılmayı önlemek amacıyla Bakanlığınız tarafından yürütülen herhangi bir çalışma veya düzenleme bulunmakta mıdır?

4. Son beş yılda göçmen işçilerin maruz kaldığı iş kazası sayısı kaçtır? Bunlardan kaçı ölümle, kaçı ağır yaralanmayla sonuçlanmıştır? Iş kazası geçiren sigortasız göçmen işçilerin tedavi, bakım, gelir desteği ve rehabilitasyon süreçlerine ilişkin Bakanlığınızın yürüttüğü özel bir mekanizma bulunmakta mıdır?

5. Iş kazası geçiren ancak sigortasız olduğu için sosyal güvenlik haklarına erişemeyen göçmen işçilere yönelik herhangi bir acil destek programı bulunmakta mıdır?

6. Seyedmahdi Mahdian iş kazası sonrası herhangi bir sosyal yardım, geçici gelir desteği veya bakım desteğinden yararlanmış mıdır?

7. Göçmen işçilerin iş cinayetleri, iş kazaları ve kayıtdışı çalıştırılmasına ilişkin verilerin düzenli olarak kamuoyuyla paylaşılması planlanmakta mıdır?

8. Seyedmahdi Mahdian'ın ölümüyle ilgili olarak Bakanlığınız tarafından herhangi bir idari soruşturma veya müfettiş incelemesi başlatılmış mıdır?