Kürtçenin kamusal hizmetlerde kullanımına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Mustafa ÇİFTÇİ tarafından Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Türkiye'de milyonlarca yurttaşın anadili olan Kürtçe, uzun yıllar boyunca inkâr, yasak ve ayrımcı politikalar sonucu kamusal alanda yasaklama, sınırlandırma ve dışlayıcı uygulamalarla karşı karşıya kalmıştır. Kürtçenin eğitimden kamu hizmetlerine, kültürel faaliyetlerden idari işlemlere kadar birçok alanda yeterince tanınmaması ve kullanılmasının engellenmesi, yurttaşların temel hak ve özgürlüklerden eşit biçimde yararlanmasının önünde ciddi engeller yaratmıştır. Anadilin kamusal yaşamda görünmez kılınması, toplumsal eşitlik ilkesini zedeleyen sonuçlar doğurmuştur.

Kürtçe konuşan yurttaşlar özellikle sağlık, adalet, eğitim, sosyal hizmetler ve yerel yönetim hizmetlerinde anadilinde erişim imkânlarının yetersizliği nedeniyle ciddi mağduriyetler yaşamaktadır. Anadilde bilgilendirme, tercüme, rehberlik ve iletişim mekanizmalarının eksikliği; kamu hizmetlerinden etkili, eşit ve ayrımcılıktan uzak biçimde yararlanılmasını zorlaştırmaktadır. Bu durum, başta Kürtler olmak üzere anadili Türkçe olmayan yurttaşlar açısından hak kayıplarına neden olmaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Uluslararası insan hakları sözleşmeleri, kültürel haklar ve dil hakları bakımından devletlere anadillerin korunması, geliştirilmesi ve kamusal yaşamda kullanılabilmesi yönünde sorumluluklar yüklemektedir. Anadilin korunması yalnızca kültürel bir mesele değil; aynı zamanda demokratik katılım, eşit yurttaşlık ve sosyal adalet meselesidir. Bu çerçevede Kürtçenin kamusal alanda kullanımının önündeki engellerin kaldırılması, toplumsal barış ve demokratikleşme açısından da önem taşımaktadır.

15 Mayıs Kürt Dil Bayramı vesilesiyle; Kürtçenin kamusal hizmetlerde, eğitim politikalarında, kültürel faaliyetlerde ve resmi kurumların iletişim süreçlerinde daha etkin kullanılmasına yönelik mevcut uygulamaların değerlendirilmesi,, yaşanan hak ihlallerinin tespit edilmesi ve anadilde eşit hizmet erişimini sağlayacak adımların açıklığa kavuşturulması amacıyla aşağıdaki soruların bakanlığınız tarafından yanıtlanması kamuoyu açısından önem taşımaktadır.

Bu Bağlamda,

SORULAR

1. Son 10 yıl içerisinde valilikler ve kaymakamlıklar tarafından Kürtçe konser, tiyatro, festival, dengbej dinletisi ve benzeri kültürel etkinliklere yönelik kaç yasaklama veya erteleme kararı alınmıştır? Bu kararların gerekçeleri nelerdir?

2. Kürtçe müzik yapan sanatçılar, tiyatro toplulukları veya kültür kurumları hakkında Bakanlığınıza bağlı birimlerce yürütülen idari soruşturma veya güvenlik incelemelerinin sayısı kaçtır?

3. Yerel yönetimlerin Kürtçe tabela, çok dilli belediye hizmeti, Kürtçe kültürel faaliyet veya anadil temelli sosyal hizmet çalışmalarına yönelik Bakanlığınız tarafından açılan soruşturma sayısı kaçtır?

4. Belediyelerin Kürtçe kreş, kurs, kültür merkezi veya sanat atölyesi açmasına yönelik herhangi bir idari engel veya kısıtlama uygulanmakta mıdır?

5. Kürtçe yapılan açık hava etkinlikleri, basın açıklamaları veya toplantılarda kolluk güçlerinin müdahalesine ilişkin son 5 yılda kaç şikâyet başvurusu yapılmıştır?

6. Nüfus müdürlükleri başta olmak üzere Bakanlığınıza bağlı kurumlarda Kürt yurttaşların kendi anadillerinde bilgi alabilmesi için herhangi bir tercüme, danışma veya çok dilli hizmet uygulaması bulunmakta mıdır?

7. Kayyım atanan belediyelerde daha önce kullanılan Kürtçe tabelaların, kültürel çalışmaların veya çok dilli belediyecilik uygulamalarının kaldırılmasına ilişkin Bakanlığınızın talimatı veya politikası olmuş mudur?

8. Kürtçe sokak isimleri, park isimleri veya kültürel mekân isimlerinin değiştirilmesine ilişkin Bakanlığınıza bağlı idareler tarafından alınmış kararların sayısı kaçtır?

9. Kolluk kuvvetlerinin yurttaşlarla iletişim süreçlerinde Kürtçe konuşulmasına yönelik ayrımcı tutum veya kötü muamele iddiaları hakkında son yıllarda kaç idari soruşturma açılmıştır?

10. 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı kapsamında; yerel yönetimlerde çok dilli hizmetlerin yaygınlaştırılması, Kürtçe kültürel faaliyetler üzerindeki idari engellerin kaldırılması ve yurttaşların kamusal hizmetlere anadillerinde erişiminin güçlendirilmesi için Bakanlığınızın herhangi bir çalışması bulunmakta mıdır?