Kürtçenin kamusal hizmetlerde kullanımına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Mustafa ÇİFTÇİ tarafından Anayasanın 98' inci ve TBMM İçtüzüğünün 96' ncı ve 99' uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Anadil, bireyin kimliğini kuran en temel hak olmasının yanı sıra, kamusal hizmetlere erişimin ve hak arama hürriyetinin de anahtarıdır. Türkiye'de milyonlarca yurttaşın anadili olan Kürtçe (Kurmancî ve Kirmancki), İçişleri Bakanlığı'na bağlı Emniyet, AFAD, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri gibi hayati kurumlarda yeterli düzeyde temsil edilmemektedir. Özellikle kriz anlarında (doğal afetler, ihbar hatları, güvenlik süreçleri) anadilinde hizmet verilmemesi, can ve mal güvenliğini doğrudan tehlikeye atan bir ayrımcılık biçimidir. Demokratik bir toplumsal barışın tesisi, devletin tüm aygıtlarının çok dilli bir gerçekliğe uyum sağlaması ve yurttaşlarına kendi anadillerinde hizmet sunmasıyla mümkündür.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Bakanlığınızın merkez ve taşra teşkilatları tarafından yürütülen hizmetlere dair bilgilendirici yayınların kaçı Kürtçe (Kurmancî ve Kirmanckî) dillerindedir? Bakanlığın resmi internet sitesinin Kürtçe versiyonunun bulunmamasının gerekçesi nedir?

2. Olası afetlerde hayati önem taşıyan AFAD bünyesinde, Kürt nüfusunun yoğun yaşadığı illerde görev yapan personelden kaçı Kürtçeyi yeterli düzeyde kullanabilmektedir? Personelin dil yeterliliğine dair Bakanlığınızca bir hizmet içi eğitim verilmekte midir?

3. Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) bünyesinde, yurttaşların ifade alma ve şikayet süreçlerinde anadilinde hizmet sunulması amacıyla kadrolu Kürtçe tercüman istihdamı yapılmakta mıdır? Kendi anadili dışında dil bilmeyen yurttaşların hak kayıplarını önlemek adına hangi tedbirler alınmaktadır?

4. Alo AFAD 122, Alo Polis 155 (112 Acil Çağrı çatısı altında) ve Alo 157 Yardım İhbar Hattı gibi kanallarda neden Kürtçe seçeneği bulunmamaktadır? Acil durumlarda dil bariyeri nedeniyle yaşanan zaman kayıplarının ve olumsuz sonuçların bilançosu tutulmakta mıdır?

5. Cezai yaptırım, bildirim ve tebligat işlemlerinde; sadece Kürtçe bilen yurttaşların söz konusu bildirimlerin içeriğini tam olarak anlayabilmesi için tercüman eşliğinde bilgilendirme yapılması yönünde bir yönetmeliğiniz mevcut mudur? 6. 2026 yılı itibarıyla Türkiye'deki derneklerden kaçı internet sitelerinde Kürtçe yayın yapmaktadır? Derneklerin çok dilli faaliyetlerinin "güvenlik" gerekçesiyle denetlenmesi veya engellenmesi yönündeki iddialara ilişkin Bakanlığınızın araştırması var mıdır? 7. Yurttaşların Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Müdürlüklerinde anadilinde hizmet alamaması nedeniyle yaşadığı mağduriyetleri gidermek adına, yerel birimlerde Kürtçe bilen "rehber personel" istihdamı planlanmakta mıdır?

6. Belediye yönetimlerine atanan kayyımlar eliyle Kürtçe tabelaların indirilmesi ve Kürtçe hizmet veren birimlerin kapatılmasının, Bakanlığınızın "hizmete erişilebilirlik" politikasıyla çelişip çelişmediğine dair bir değerlendirmeniz mevcut mudu