Üniversitelerde Kürt dili ile ilgili bölümlerin yaygınlaştırılması talebine ve Kürtçe öğretmeni atamalarına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Anadil hakkı, evrensel insan hakları belgeleriyle güvence altına alınmış temel bir hak olup demokratik bir toplumun asgari standardıdır. Türkiye'de milyonlarca yurttaşın anadili olan Kürtçe (Kurmancî ve Kirmanckî/Zazakî), bilimsel üretim ve akademik gelişim süreçlerinden sistematik olarak dışlanmaktadır. Mevcut birkaç üniversitede bulunan Kürt Dili ve Edebiyatı bölümleri; kadro yetersizliği, müfredat kısıtlamaları ve mezunların istihdam sorunları nedeniyle işlevsizleştirilmek istenmektedir. Üniversiteler, bilginin üretildiği merkezler olarak kültürel çeşitliliği korumak ve geliştirmekle yükümlüdür. Kürtçenin "bilim dili" vasfını güçlendirecek Kürdoloji kürsülerinin yaygınlaştırılması, sadece anadili Kürtçe olanlar için değil, toplumsal barış ve kültürel zenginlik için de elzemdir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Türkiye'deki 200'ü aşkın üniversiteden sadece bir kısmında Kürt dili ile ilgili bölümlerin bulunmasının izahı nedir? Tüm üniversitelerde Kürtçe kürsülerinin açılması ve bu alanda yüksek lisans/doktora programlarının yaygınlaştırılmasına yönelik stratejik bir planınız bulunmakta mıdır?

2. Kürt dili, tarihi ve kültürü üzerine yapılacak bilimsel araştırmaların teşvik edilmesi, bu alandaki projelerin TÜBİTAK ve benzeri kurumlarca desteklenmesi amacıyla geliştirilen özel bir politikanız var mıdır?

3. Üniversitelerin Yaşayan Diller Enstitüleri ve ilgili bölümlerinde Kürtçe uzmanı akademisyen ihtiyacı ne kadardır? Bu alanda yetişmiş akademisyenlerin kadro beklediği gerçeği karşısında, atama bekleyen Kürtçe öğretmenleri ve akademisyenler için ek kadro ihdas edilecek midir?

4. Son 10 yılda Kürt Dili ve Edebiyatı ile Zaza Dili ve Edebiyatı bölümlerinden mezun olan öğrenci sayısı kaçtır? Bu öğrencilerin kaçı Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesinde "öğretmen" olarak atanmıştır?

5. Mezun olan öğrencilerin kamu kurumlarında (Adalet Bakanlığı bünyesinde tercümanlık, belediyeler, TRT Kurdî, Sağlık Bakanlığı vb.) istihdam edilmesi için bir kontenjan çalışması yapılmakta mıdır?

6. Ortaokul ve liselerde Kürtçe seçmeli derslerin tercih edilmesine rağmen, okul idareleri tarafından "öğretmen yok" gerekçesiyle derslerin açılmaması veya öğrencilerin başka derslere yönlendirilmesi politikasına karşı hangi denetim mekanizmalarını işletmektesiniz?

7. Üniversitelerde Kürtçe eğitim gören öğrencilerin akademik kaynaklara (kitap, süreli yayın, dijital arşiv) erişimini kolaylaştırmak amacıyla üniversite kütüphanelerine sağlanan bütçe desteği ne kadardır?

8. Kürdoloji alanında dünyadaki diğer üniversitelerle (Erbil, Süleymaniye, Paris, Berlin vb.) akademik değişim programları ve ortak sempozyumlar düzenlenmesi konusunda Bakanlığınızın tutumu nedir?