Tokat ilinde yaşanan yoğun yağışlar nedeniyle olası bir taşkın riskine karşı alınan önlemlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

İklim değişikliği gibi dünyayı etkisi altına alabilecek büyük bir tehditten kaynaklı olarak Tokat ili mevsim normallerinin üzerinde yağış almıştır. Tokat ilinde yaşanan yağışlar neticesinde Yeşilırmak yatağı taşmış ve Tokat'taki pek çok köy ve tarımsal arazi sular altında kalmıştır. Tarımsal arazilerin sular altında kalmasından kaynaklı olarak çiftçilerimiz ve çiftçilerimizin yanı sıra hayvancılıkla uğraşan vatandaşlarımız zarar görmüşlerdir. Bu süreçte Almus Barajı uzun yıllar sonra tekrar tam doluluk oranına ulaşmış ve taşmaya başlamıştır. Yağışlar ilk başladığında Kelkit Çayı'nın taşmasıyla Reşadiye, Niksar ve Erbaa ilçeleri etkilenen Tokat'ta, yaşanabilecek olumsuzluklara karşı bazı tedbirler alınmış ve bazı köyler boşaltılmıştır. Şu anda Yeşilırmak tam bir doluluk halinde seyretmekte ve Almus Barajı da taşkın tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Söz konusu taşkın riskine karşın Tokat Belediyesi, Tokat Devlet Hastanesi'nin karşısında yer alan ÇEDAŞ Köprüsü'nün ve Yeni Sanayi Sitesi bölgesindeki bir diğer köprünün yıkılmaları kararlaştırmıştır. ÇEDAŞ Köprüsü ile arasında 1,5 km mesafe bulunan ve Selçuklular Dönemi'nde inşa edilen Hıdırlık Köprüsü ayaktadır ve selden etkilenmemiştir. 2012'de inşa edilen ÇEDAŞ Köprüsü ve 2016'da inşa edilen Yeni Sanayi Sitesi bölgesindeki köprü ile ilgili yıkım kararı verilmesine rağmen Selçuklulardan kalma Hıdırlık Köprüsü'nün ayakta kalması, günümüzde köprü inşasında planlama sürecinin düzgün işletilmediğini, standartlara uyulmadığını ve coğrafyanın dikkate alınmadığını göstermektedir. Bu durum son yıllarda inşa edilen köprülerin yapım süreçleriyle alakalı ciddi kaygılar ortaya çıkartmıştır.

Bu bilgiler ışığında

SORULAR

1. 2002' den bu yana Almus Barajı'nın tam doluluk oranına ulaşması ve taşma riskine karşın herhangi bir önlem alınmış mıdır?

2. Almus Barajı'nın taşma riskini konu edinen herhangi bir tatbikat yapılmış mıdır?

3. Bakanlığınız benzeri afetlerin yaşanmasına karşın herhangi bir tedbir almış mıdır?

4. 775 yıl önce inşa edilen Hıdırlık Köprüsü ayaktayken 2012'de inşa edilen ÇEDAŞ Köprüsü ve 2016' da inşa edilen diğer köprü için yıkım kararı verilmiştir. Yeşilırmak üzerinde aynı güzergâhta bulunan tarihi köprü ayaktayken yıkım kararı verilen köprülerin inşasında coğrafya neden dikkate alınmamış ve gerekli standartlara uygun bir planlama neden yapılmamıştır?

5. Uzun yıllar boyunca bu bölgenin ne kadar yağış aldığı ve gelecekte ne kadar yağış alabileceği üzerine çalışmalar yapılıyor olmasına rağmen bu çalışmalar yıkım kararı verilen köprülerin inşa süreçlerinde neden dikkate alınmamıştır?

6. Tokat'ta taşkın riskine karşı yerleşim yerlerinden tahliye edilen vatandaşlarımızın yaşadıkları yerlerin su altında kalması halinde mağduriyetlerin giderilmesi için neler yapılacaktır?

7. Tokat'ta taşkın riskinin bulunduğu Yeşilırmak ve çevresinde Tokat Devlet Hastanesi, Emniyet ve İtfaiye yer almaktadır. Olası afetlerde kritik merkezlerin böylesi bir taşkında doğrudan zarar görerek afete müdahale imkanlarının kısıtlanması riski bulunmaktadır. Bunun önlenmesi için hükümetinizce herhangi bir önlem alınmış mıdır?

8. Tokat merkez ve Yeşilırmak çevresinde mevcut taşkın koruma duvarları, menfezler ve drenaj altyapılarının kapasite analizleri en son ne zaman güncellenmiştir?

9. Köprü ve altyapı projelerinde kullanılan projelendirme standartları günümüz iklim koşullarına göre revize edilecek midir?

10. Tokat ve Tokat gibi taşkın riski bulunan bölgelerdeki köprülerin inşasında DSİ, Karayolları ve belediye koordinasyonu nasıl sağlanacaktır?

11. Tokat'ın ilçelerinde sular altında kalan köylerde tarım ve hayvancılıkla uğraşan ve taşkın sonucu zarara uğrayan vatandaşlarımız, bakanlığınız tarafından herhangi bir destek paketi kapsamına alınacak mıdır?

12. Tokat'ta yaşanan taşkınlar, Manisa'daki dolu felaketi ve Osmaniye'deki sel gibi yakın zamanda yaşanan hadiselerde ortaya çıkan tablo iklim değişikliğiyle mücadelede yetersiz kalındığını göstermektedir. Yaşanabilecek doğal afetlere karşı iklim değişikliği özelinde atılması planlanan adımlar nelerdir?

13. Yeşilırmak'ın geçtiği diğer şehirler için de benzer bir taşkın riski bulunmakta mıdır?

14. Bulunmaktaysa alınan önlemler nelerdir?