EÜAŞ tarafından tedarik edilen mobil elektrik santrallerine ilişkin
Kaynak göster
Deniz Yavuzyılmaz (CHP), 20 Mayıs 2026 tarihinde 7/44900 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 77 gün sonra, 5 Ağustos 2026).
Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak). “EÜAŞ tarafından tedarik edilen mobil elektrik santrallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44900, 20 Mayıs 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44900-euas-tarafindan-tedarik-edilen-mobil-elektrik-santrallerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8602672c-36f2-442a-b310-019e4560409e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 77 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 58 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
T.C Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından, Norveç Kamu İktisadi Teşebbüsü Equinor ASA petrol şirketinden 2017 yılında, 7 adet Mobil Elektrik Santrali satın alınmıştır. Satın almaların ardından kamuoyuna yapılan açıklamada; iHer biri 25 megawatt gücündeki 7 adet Mobil Elektrik Santrali, Türkiye'nin 7 bölgesindeki trafolarda konumlandırılacak. Trafo merkezlerinde doğalgaz olmadığı için motorinle çalıştırılacaklar. Mobil elektrik santrallerinin her birine 30 ton motorin bulunan tankerler eşlik edecek. Deprem ve diğer afet durumlarında ya da enerji talebi arttığında Mobil Elektrik Santralleri çalıştırılacak ve her biri 50 bin evin elektrik ihtiyacını karşılayacak." denilmiştir.
Norveç, Amerikan Pratt & Whitney şirketi tarafından 2007 yılında üretilmiş olan 7 adet mobil elektrik santrali satın almıştır. Ardından, T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından, Norveç ile 25 Ağustos 2018'de bir sözleşme imzalanmıştır. Her birinin çalışma saati 1000 saatten az olan bu 7 adet ikinci el mobil elektrik santrali Norveç'ten satın alınmıştır. Satın alım bedeline ilişkin kamuoyu ile hiçbir bilgi paylaşılmamıştır.
Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu santrallerin her biri 25 MW kurulu gücünde. Tek bir mobil santral, en az 50 bin konutu aydınlatacak güce sahip olduğu, 7'si birlikte kullanıldığında, en az 350 bin konutu aydınlatabildiği, dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı tarafından dile getirilmiştir. Ancak bu santrallerin önemli dezavantajları bulunmaktadır:
• Mobil santraller hali hazırda bir elektrik şebekesine bağlanarak çalıştırılabilmektedir.
Örneğin bir deprem felaketinde, şebeke sistemi çökerse, bu santraller kullanılamamaktadır.
• Mobil santraller motorinle çalışmaktadır. Bu da onları yüksek maliyetli hale getirmektedir.
Bakanlık, konuyla ilgili 16.12.2024 tarihli 7 / 20795 Esas numaralı soru önergemize verdiği cevapta, mobil santrallerden 'sinin, 2022 yılı Temmuz ayında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne kiralandığını, geri kalan 'ünün ise 6 Şubat Depremleri'nde kullanılmak üzere deprem bölgesine nakledildiğini ifade etmiştir.
Ancak 6 Şubat Depremleri'nde elektrik şebeke sistemleri çöktüğünden, söz konusu santrallerin deprem bölgesinde kullanıldığına ilişkin de hiçbir emareye rastlanmamıştır. Bakanlık, sonradan 3 adet mobil santralinin de KKTC'ye gönderdiğini ifade etmiştir. Buna göre Türkiye'nin elinde sadece 2 adet mobil elektrik santrali kalmıştır.
Kalan 2 santral, Bakanlığın verdiği cevaba göre, Istanbul Doğalgaz Çevrim Santrali İşletme Müdürlüğü sahasında tutulmaktadır. Bu 2 mobil santralin, olası bir Istanbul depreminde, şebeke sisteminin de çökeceğini düşünürsek, kullanılabilir durumda olmayacağı da 6 Şubat Depremleri'ndeki pratikten anlaşılmaktadır.
Kamu kaynaklarının verimli kullanılması, şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkeleri gereği, devlet envanterine dâhil edilen taşınabilir enerji santrallerinin akıbeti, maliyeti ve kullanım durumu kamuoyunu yakından ilgilendirmektedir. Daha önce verilen cevaplarda, toplam 7 adet mobil santralden 'inin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne (KKTC) nakledildiği belirtilmiş olsa da, bu sürecin mali boyutu ve teknik sürdürülebilirliği konusundaki belirsizlikler devam etmektedir. Özellikle KKTC'nin enerji arz güvenliği açısından bu santrallerin fiili durumu ve Türkiye'nin sağladığı teknik desteğin kapsamı netleştirilmelidir.
Bu bağlamda;
SORULAR
EÜAŞ tarafından tedarik edilen toplam 7 adet mobil elektrik santralinin toplam satın alma bedeli nedir? Her bir santral için ödenen birim fiyat ne kadardır?
KKTC'ye gönderildiği ifade edilen 5 adet mobil santralin, KKTC'deki çalışma durumu nedir? Bu santrallerin kaçı aktif olarak elektrik üretimi yapmaktadır, kaçı âtıl (gayrifaal) durumda bekletilmektedir?
KKTC'de bulunan bu santrallerin kullanımı sırasında herhangi bir teknik sorun, yakıt tedarik güçlüğü veya işletme maliyeti yüksekliği gibi problemlerle karşılaşılmış mıdır? KKTC makamları tarafından bu santrallerin verimliliği veya kullanımı konusunda Bakanlığınıza iletilen bir rapor veya şikâyet mevcut mudur?
Bu santrallerin KKTC'deki bakım, onarım ve işletme süreçleri kim tarafından yürütülmektedir? EÜAŞ personeli tarafından bu santrallerin kullanımı ve teknik desteği konusunda KKTC'ye düzenli bir hizmet sunulmakta mıdır? Sunuluyorsa bunun yılık maliyeti nedir?
Söz konusu 5 mobil santralin Türkiye'den KKTC'ye taşınma işlemi ne zaman ve hangi yöntemle (deniz yolu, özel lojistik araçları vb.) gerçekleştirilmiştir?
Santrallerin KKTC'ye nakliyesi için herhangi bir ihale yapılmış mıdır? Yapıldıysa ihaleyi hangi tırma kazanmıştır ve bu taşıma operay püren kamuya toplam maliyeti ne olmuştur?
2019 yılında "Türkiye'nin enerji arz güvenliğini sağlama" amacıyla alınan bu santrallerin çoğunluğunun (5 adedinin) yurt dışına gönderilmesi, başlangıçta planlanan "7 bölgeye 7 santral" stratejisiyle ne ölçüde örtüşmektedir?
KKTC'ye gönderilen bu santraller hibe mi edilmiştir, yoksa belirli bir protokol çerçevesinde geçici olarak mı devredilmiştir? By işlemin hukuki dayanağı nedir? 15.05.2026
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Zonguldak Milletvekili Sayın Deniz YAVUZYILMAZ'ın tarafıma tevcih ettiği 7/44900 esas numaralı yazılı soru önergesi Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim.
Dai sar Mal. Tikdağ Cad No 20520 Çankay 49. Doğrama Adresi Ites/ile yi elnene say 03122225760 Telefon No:(312) 546 57 87
Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) tarafından temin edilen 7 adet mobil elektrik santrali 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında satın alınmış olup, mobil elektrik santrallerinin tamamı ülkemizin elektrik arz güvenliği bakımından herhangi bir olumsuzluk oluşturmayacağı değerlendirilerek Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne (KKTC) gönderilmiş ve santraller KKTC'nin enerji ihtiyacı doğrultusunda kullanılmaktadır. Bu bağlamda atıl durumda bulunan mobil elektrik santrali bulunmamaktadır. Mobil elektrik santralleri Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu (KIB-TEK) tarafından işletilmekte olup, santralin bakım, onarım ve işletme süreçleri de yine KIB-TEK tarafından yürütülmektedir. İşletme sırasında ortaya çıkan teknik sorunlar öncelikle KIB-TEK personeli tarafından giderilmekte, çözülemeyen teknik hususlarda ise EUAŞ'tan teknik destek talep edilmektedir. Bunun dışında EÜAŞ tarafından düzenli bir teknik destek veya işletme hizmeti sunulmamaktadır.
Benzer şekilde yakıt tedariki de KIB-TEK tarafından karşılanmakta olup, yakıt temini, işletme maliyetleri, santrallerin verimliliği veya kullanımına ilişkin hususlarda KKTC makamlarınca EÜAŞ'a iletilmiş herhangi bir rapor veya şikâyet bulunmadığı gibi, aksine 2022 yılı Temmuz ayında Teknecik Santral Sahasında tesis edilen iki mobil elektrik santralinin işletmeye alınmasının ardından kullanım kolaylığı, hızlı devreye alınabilmesi, kolay işletilebilir olması, daha az alan gerektirmesi, Güney Kıbrıs Rum Yönetiminden yüksek maliyetli elektrik temin edilmesinin önüne geçilmesi ve elektrik üretim kapasitesinin artırılması gibi nedenlerle ilave mobil elektrik santrallerinin de Teknecik Santral Sahasına kurulması Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti makamlarınca talep edilmiştir.
Mobil Treyler Elektrik Santrallerinin nakliye işlemleri; birinci ve ikinci santraller için Haziran 2022 de, üçüncü ve dördüncü santraller için Haziran 2024 te, beşinci santral için Ağustos 2024'te, altıncı ve yedinci santraller için ise Haziran 2025'te gerçekleştirilmiştir. Nakliye işlemlerinde deniz taşımacılığı için Ro-Ro gemileri, kara taşımacılığı için ise ağır yük lowbed treylerleri, konteyner taşıyıcı treylerler, düz platform treylerler, mobil vinçler, yakıt tankerleri için çekiciler, servis kamyonları, forkliftler ve manliftler kullanılmıştır.
Mobil elektrik santralleri KKTC'ye hibe edilmemiş olup, santrallerden iki adedi, 11 Ekim 2016 tarihinde imzalanan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Enerji Alanında İşbirliğine İlişkin Anlaşmai kapsamında, Bakanlığımız ile KKTC Başbakan Yardımcılığı, Ekonomi ve Enerji Bakanlığı arasında petrol ürünleri ticaretine ve iki adet mobil treyler elektrik santralinin tesis edilmesine ilişkin işbirliği protokolü esas alınarak, EÜAŞ ile Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu arasında imzalanan sözleşme kapsamında beş yıllığına kiralanmıştır. Söz konusu işlemlerin hukuki dayanağını Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında imzalanan İktisadi ve Mali İşbirliği Anlaşması oluşturmaktadır.
Alparslan BAYRAKTARBakan