EÜAŞ tarafından tedarik şirketlerine elektrik toptan satış fiyatında uygulanan indirime ilişkin
Kaynak göster
Aliye Timisi Ersever (CHP), 28 Kasım 2023 tarihinde 7/6692 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 55 gün sonra, 22 Ocak 2024).
Aliye Timisi Ersever (CHP, Ankara). “EÜAŞ tarafından tedarik şirketlerine elektrik toptan satış fiyatında uygulanan indirime ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6692, 28 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6692-euas-tarafindan-tedarik-sirketlerine-elektrik-toptan-satis-fiyatinda-uygulanan-indirime-il (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/43e64d88-c020-48a0-b21d-018c15da46d3
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 55 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Aliye İ SEVER Ankara Milletvekili
EPDK onaylı 1 Ekim 2023 tarihli elektrik tarifelerinde tek terimli tek zamanlı abone gruplarından mesken aboneleri hariç diğer abone gruplarının fatura tutarlarına yüzde 20 zam yapılmıştı.
Gerekçenin tamamını göster (11 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Söz konusu zamlarda, elektrik tarifelerini oluşturan bileşenlerden dağıtım bedelinin fiyatı bir önceki dönemdeki fiyatı ile aynı şekilde muhafaza edilmiştir. Buna karşılık abone grupları özelinde enerji bedellerinde ise bir önceki dönemdeki fiyatları üzerine yüzde 23,3 ile yüzde 31,5 oranında zam yapılmıştır. Enerji bedellerinin zamlı fiyatları, vergiler ile birlikte faturalara yüzde 20 zam olarak yansımıştır.
Görevli tedarik şirketleri, elektrik dağıtım şirketlerinin yandaş kuruluşlarıdır. Ekim ayı başında meskenler hariç diğer abone gruplarına yapılan zamlar yetmemiş olmalı ki, tarife dönemi dışında Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) tarafından görevli tedarik şirketlerine 110,00 kr/kWh olarak yapılan toptan satış fiyatında 61,7813 kr/kWh'lik yüzde 56 oranında indirim yapılmıştır. Bu düzenleme ile adeta Kamu kaynağı ile görevli tedarik şirketlerine yaklaşık 1 Milyar TL'lik yılsonu ikramiyesi verilmiştir.
EÜAŞ'ın toptan satış fiyatında yapmış olduğu yüzde 56 oranındaki indirim elbette ki elektrik tarifelerine yansımayacaktır. Dolayısıyla söz konusu indirimden vatandaşlar yararlanamayacak, elde edilen kazanç görevli tedarik şirketlerine ait olacaktır.
2022 yılı itibarıyla EÜAŞ görevli tedarik şirketlerine toplam 11,9 milyar kWh aktif elektrik enerjisi satışı yapmıştır. 2023 yılında benzer miktarda elektrik enerjisi satışı yapılacağı öngörüldüğünde, görevli tedarik şirketlerine yapılan toptan satış fiyatındaki 61,7813 kr/kWh'lik indirimin 11.11.2023 - 31.12.2023 tarihleri arasındaki maddi karşılığı yaklaşık 1 (Bir) Milyar TL olmaktadır.
Elektrik dağıtım özelleştirmelerinin tamamlandığı 2013 yılı sonundan günümüze kadar geçen 10 yıllık süre içinde tek terimli tek zamanlı (TTTZ) elektrik enerjisinin vergiler dahil faturaya yansıyan tarife fiyatları;
Mesken (AG-düşük kademe) abonelerinde: 4,2 kat, Mesken (AG-yüksek kademe) abonelerinde: 6,3 kat, Ticarethane (AG-düşük kademe) abonelerinde: 9,6 kat
Ticarethane (AG-düşük kademe) abonelerinde: 12,8 kat
Sanayi (AG) abonelerinde: 14,9 kat Tarımsal Sulama (AG) abonelerinde: 8,6 kat Ticarethane (OG) abonelerinde: 12,2 kat
Sanayi (0G) abonelerinde: 15,3 kat Tarımsal Sulama (OG) abonelerinde: 8,2 kat artmıştır.
Rekabet sonucu sağlanan faydaların tüketicilere yansıtılması amaçlanmış ancak yukarıda da yer aldığı üzere elektrik fiyatlarında sürekli artış yaşanmıştır. Elektrik fiyatlarındaki artışlardan etkilenen abone sayısının artması nedeniyle enerji yoksulluğu her geçen gün artmış, 2019 yılında elektrik tüketim desteği alan konut sayısı 1,34 milyon iken üç yıl gibi kısa bir süre içinde yani 2022 yılında bu sayı 2,75 kat artarak 3,69 milyona çıkmıştır. 2024 yılı içinde de 4 milyon konutun elektrik tüketim desteğinden yararlanması öngörülmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Ekim 2023 elektrik tariflerinde meskenler hariç diğer tarife gruplarının enerji bedelleri artırılarak vatandaşın faturasına yüzde 20 zam yapılmıştır. Durum böyleyken 10 Kasım Resmi Gazetede yayınlanan Kamu Şirketi olan AÜAŞ'ın toptan satış fiyatında yapmış olduğu yüzde 56,2 oranındaki indirim ile tarife dönemi dışında görevli tedarik şirketlerine ayrıcalık sağlanmıştır. Bu indirimin gerekçeleri nelerdir?
Ortaya çıkan kamu zararı ne kadardır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
DÖNEM | ESASNO : 282 |! 716692
Elekrik tarifesi; aktif enerji maliyeti, elektriğin üretim tesisinden son kullanıcıya kadar aktarılması için oluşan iletim ve dağıtım maliyetleri ile perakende satış hizmeti faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki maliyetlerden müteşekkil olup bu maliyet kalemlerindeki değişimlere bağlı olarak elektrik birim bedellerinde aşağı veya yukarı yönlü değişimler meydana gelmektedir. Bu minvalde gerçekleşen değişimler nihai tüketici fiyatlarının hesaplanmasında dikkate alınmakta, başka bir ifade ile enerji alım maliyetlerindeki düşüşlerle kazanılan fayda şirketlere bırakılmayıp tüketicilere yansıtılmaktadır.
Öte yandan; özellikle son dönemde uluslararası piyasalardaki enerji fiyatlarında meydana gelen büyük artışların vatandaşlarımıza daha az yansıtılması için elektrikte maliyetin bir bölümü devletimiz tarafından üstlenilmiş, bu çerçevede belirli bölge veya amaca yönelik olarak herhangi bir tüketici grubunun desteklenmesi hususuna ilişkin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17'nci maddesinin yedinci fıkrasında yer alan; "Belirli bölgelere veya belirli amaçlara yönelik olarak tüketicilerin desteklenmesi amacıyla sübvansiyon yapılması gerektiğinde, sübvansiyon fiyatlara müdahale edilmeksizin yapılır. Sübvansiyonun tutarı ile usul ve esasları Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenir ve ilgili kurumun bütçesinden ödenir." hükmü çerçevesinde Cumhurbaşkanı kararıyla tüketicilerin desteklenmesine karar verilmiştir.
Söz konusu önergede iddia edildiği üzere dağıtım şirketlerine herhangi bir ayrıcalık sağlanmamış, aksine vatandaşlarımızın elektrik tüketim bedellerinin önemli bir kısmı devletimizce karşılanmıştır.