2026 Uluslararası Diploma ve Sertifika Programları Yabancı Dil Yeterlilik Sınavı'na ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan "2026 Uluslararası Diploma ve Sertifika Programları (UDSP) Yabancı Dil Yeterlilik Sınavı" kılavuzu ile birlikte, uluslararası diploma ve sertifika programları uygulayan resmî ve özel ortaöğretim kurumlarında öğrenim görmek isteyen öğrenciler için merkezi yabancı dil yeterlilik sınavı uygulamasına geçildiği duyurulmuştur. Söz konusu düzenleme kapsamında; IB, AP ve benzeri uluslararası programlara katılım için öğrencilerin merkezi bir sınava tabi tutulacağı, sınavın 4 Temmuz 2026 tarihinde gerçekleştirileceği ve sonuçların öğrencilerin ilgili programlara erişiminde belirleyici olacağı anlaşılmaktadır. Ancak sınav takviminin sınava kısa süre kala ilan edilmesi; örnek soru kitapçığı yayımlanmaması, telafi sınavına ilişkin herhangi bir açıklama yapılmaması ve alternatif sınav tarihine yer verilmemesi; öğrenci, veli ve eğitim kurumları arasında ciddi belirsizlik ve kaygılara yol açmıştır. Özellikle eğitim planlamasını uzun vadeli yapan öğrenciler açısından, böylesine kritik bir sınavın hazırlık süreci ve ölçme kriterleri konusunda yeterli şeffaflığın sağlanmaması; fırsat eşitliği, öngörülebilirlik ve öğrenci yararı ilkeleri bakımından tartışmalara neden olmaktadır. Uluslararası diploma ve sertifika programları, öğrencilerin yalnızca lise eğitim süreçlerini değil; üniversite başvurularını, burs olanaklarını, yurt dışı eğitim planlamalarını ve akademik kariyerlerini de doğrudan etkileyen programlardır. Bu nedenle söz konusu programlara erişimde uygulanacak merkezi bir sınav sisteminin; kapsamı, yöntemi, hazırlık süresi ve değerlendirme kriterleri bakımından önceden öngörülebilir, şeffaf ve ölçülebilir olması büyük önem taşımaktadır. Buna karşın, uygulamaya ilişkin kılavuzun sınava kısa süre kala yayımlanması nedeniyle öğrenciler, veliler ve eğitim kurumları yeterli hazırlık süresi bulunmadığını ifade etmektedir. Özellikle yaz dönemi planlamalarını aylar öncesinden yapan öğrenciler açısından, tek oturumlu ve yüksek etkili bir sınavın kısa hazırlık süresiyle uygulanacak olması ciddi mağduriyet riskleri doğurmaktadır.

Öte yandan kamuoyunda; sınavın içeriğine ilişkin örnek soru paylaşılmaması, sınav standardının hangi uluslararası dil yeterlilik ölçütlerine göre belirlendiğinin açıklanmaması, sınavın olası teknik veya sağlık kaynaklı aksaklıklarda nasıl telafi edileceğinin belirtilmemesi ve aynı yıl içerisinde alternatif bir sınav takvimi öngörülmemesi yönünde yoğun eleştiriler bulunmaktadır. Eğitim politikalarında temel yaklaşımın; öğrencilerin akademik gelişimini destekleyen, öngörülebilirliği esas alan ve fırsat eşitliğini güçlendiren bir planlama anlayışı olması gerekirken, söz konusu uygulamanın hazırlık ve duyuru sürecinin aceleci biçimde yürütüldüğüne dair ciddi kaygılar oluşmuştur.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 2026 UDSP Yabancı Dil Yeterlilik Sınavı'ndan Türkiye genelinde kaç öğrencinin etkilenmesi öngörülmektedir?

2. Türkiye genelinde kaç resmî ve özel okulda uluslararası diploma ve sertifika programı uygulanmaktadır?

3. Bakanlık tarafından sınav takvimi belirlenirken öğrenci, veli ve eğitim kurumlarının hazırlık sürecine ilişkin herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır?

4. Sınav tarihinin sınava yaklaşık iki ay kala duyurulmasının gerekçesi nedir?

5. Bakanlık tarafından örnek soru kitapçığı veya deneme sınavı yayımlanması planlanmakta mıdır?

6. Sınavın kapsamı, soru dağılımı ve ölçme-değerlendirme kriterleri hangi pedagojik ve akademik ölçütlere göre hazırlanmıştır?

7. Sınav standardı hazırlanırken herhangi bir uluslararası dil yeterlilik sistemi veya kurumu referans alınmış mıdır?

8. Telafi sınavı yapılması planlanmakta mıdır?

9. Aynı öğretim yılı içerisinde ikinci bir sınav tarihi düzenlenmesi değerlendirilmekte midir? 10. Sınavda başarısız olan öğrencilerin ilgili uluslararası diploma ve sertifika programlarına erişimi tamamen engellenecek midir?

10. Bakanlık, söz konusu uygulamanın fırsat eşitliği üzerindeki etkilerine ilişkin herhangi bir çalışma yürütmüş müdür?

11. Uygulamanın hazırlanma sürecinde öğrenci, veli, öğretmen ve okul yönetimlerinin görüşleri alınmış mıdır?

12. Bakanlık, uygulamanın yürürlüğe girmesinin ardından ortaya çıkabilecek mağduriyetlere ilişkin bir izleme ve değerlendirme mekanizması oluşturmuş mudur?