TÜİK tarafından yayımlanan İstatistiklerle Gençlik 2025 Raporu'na ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim

TÜİK İstatistiklerle Gençlik 2025 raporunda (14.05.2026) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 2025 yıl sonu itibarıyla Türkiye'nin toplam nüfusu 86 milyon 92 bin 168 kişi iken 15-24 yaş grubundaki genç nüfus 12 milyon 708 bin 348 kişi olmuştur. Genç nüfus, toplam nüfusun %14,8'ini oluşturmuştur. Genç nüfusun %51,2'sini erkek nüfus, %48,8'ini ise kadın nüfus oluşturmuştur. BM tanımına göre 15-24 yaş grubunu içeren genç nüfus, 1950 yılında toplam nüfusun %20,8'ini oluştururken bu oran, 2025 yılında %14,8 olmuştur. Buna rağmen AB üyesi 27 ülkenin genç nüfus oranları incelendiğinde, Türkiye'nin genç nüfus oranının %14,8 ile AB üye ülkelerinin genç nüfus oranlarından daha yüksek olduğu görülmüştür.

Genç nüfus yaş grubuna göre incelendiğinde, 2025 yılında genç nüfusun %30,3'ünün 15-17 yaş grubunda, %20,4'ünün 18-19 yaş grubunda, %29,2'sinin 20-22 yaş grubunda ve %20,1'inin ise 23-24 yaş grubunda yer aldığı görülmüştür.

Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre gençlerde işgücüne katılma oranı %47,6 olmuştur. Genç erkeklerde işgücüne katılma oranı %60,1, genç kadınlarda ise %34,3 olmuştur. Gençlerde işsizlik oranı %15,3 olmuştur. Genç erkeklerde işsizlik oranı %11,7 iken genç kadınlarda ise bu oran %22,1 olmuştur.

Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı %23,3 olmuştur. Genç erkeklerde ne eğitimde ne istihdamda olanların oranı %16,3 iken genç kadınlarda ise bu oran 2025 yılında %30,9 olmuştur.

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre genç nüfusun istihdam oranı, %40,3 olmuştur. Genç erkeklerde istihdam oranı %53,0 iken genç kadınlarda ise bu oran %26,7 olmuştur. Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre 2025 yılında 18 ve daha yukarı yaştaki bireylerden kendini mutlu hissettiğini belirtenlerin oranı %53,3 iken kendini mutsuz hissettiğini belirtenlerin oranı ise %13,0 olmuştur.

Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması, 2024 yılı sonuçlarına göre son 12 ayda en fazla şiddete maruz kalanların, 15-24 yaş grubundaki genç kadınlar olduğu görülmüştür. Genç kadınlara yönelik şiddet türleri arasında %15,2 ile psikolojik şiddet ilk sırayı alırken, bunu %7,3 ile dijital şiddet, %5,8 ile ısrarlı takip, %4,6 ile ekonomik şiddet, %3,8 ile fiziksel şiddet ile %1,8 ile cinsel şiddet izlemiştir.

Ekonominin en hassas dengelerinden biri olan 15-24 yaş grubundaki genç nüfusta mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı, bir önceki çeyreğe göre değişim göstermeyerek yüzde

15,2 seviyesini korumuştur. Genç erkeklerde işsizlik yüzde 12,6 iken, genç kadınlarda bu oran yüzde 20,4 gibi kritik bir boyutta seyretmiştir.

TÜİK veriler ışığında gençlerin nüfus artışı, işgücüne katılımı, işsizlik oranı, eğitim, sosyal ve kültürel anlamda sahip oldukları imkanların yeniden değerlendirilmesi ve politikaların gözden geçirilmesini gereklidir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. TÜİK verilerine göre ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı %23,3 olmuş ve bu oran genç kadınlarda ise %30,9'dur. Bu durumunun kök sebepleri nelerdir? Bu hususta yapılmış bir araştırma, analiz veya tespit var mıdır? Elinizde konuya ilişkin istatistiki bir veri mevcut mudur? Örneğin, bu gençlerin yüzde kaçı işi terk etmiş veya hiç işe başlamamıştır?

2. Söz konusu gençlerden işsizlik sorunu yaşayanların aktif hayata, üretim ve istihdama katmaya yönelik bir çalışmanız var mıdır? Bu hususta iş dünyası ve diğer ilgili paydaşlarla ortak bir çalışma yapmayı planlıyor musunuz?

3. Nitelikli eğitim ile istihdam korelasyonu göz önüne alınarak; kişiyi yetenek ve becerilerine göre yönlendirme ve yetiştirme ve bu doğrultuda istihdam olanakları oluşturma gibi hususlarda diğer paydaş kurumlarla iş birliği bakımından ortak bir hareket planı düşünüyor musunuz?

4. Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre gençlerde işgücüne katılma oranı %47,6 ve geniş işsizlik oranı %15,2 olduğu gerçeği dikkate alınarak özellikle üniversite eğitimin almış gençlerin istihdam oranını artırmaya ilişkin ne tür çalışmalar yapılmaktadır? Bu bakımdan ilgili paydaşlarla iş birliği yapmaya ilişkin bir planınız var

5. Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre genç kadınların istihdam oranı %26,7 olmuştur. Bu verinin kök sebeplerine ilişkin bakanlığınızca bir araştırma yapılmış mıdır? Bu oranı yükseltmeye ilişkin ilgili meslek örgütleri ve diğer kamu kurum kuruluşlarıyla iş birliği yapmaya yönelik bir çalışma yapmayı planlıyor musunuz? Sektörel ihtiyaçlar, çağın gereklilikleri ve eğitim formasyonu açısından yeterli donanıma sahip iş gücü ve nitelikli eleman sağlanması açısından üniversiteler, meslek örgütleri, diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla birlikte harekete geçme anlamında yapılan bir çalışma var mıdır? Bu hususta neler yapılmaktadır?