TÜİK tarafından yayımlanan Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarında kadınların istihdamına dair verilere ilişkin
Kaynak göster
Sevda Karaca Demir (EMEP), 6 Mart 2025 tarihinde 7/25253 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 561 gün sonra, 18 Eylül 2026).
Sevda Karaca Demir (EMEP, Gaziantep). “TÜİK tarafından yayımlanan Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarında kadınların istihdamına dair verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25253, 6 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25253-tuik-tarafindan-yayimlanan-hanehalki-isgucu-arastirmasi-sonuclarinda-kadinlarin-istihdamin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4908ef46-4da3-4134-a43f-01956f4f997b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 561 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 06.03.2025 OUA
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) "istatistiklerle kadın" 2023 verilerini yayımlamıştır. Veriler kadınların çalışma hayatına katılmada erkeklerin çok gerisinde olduğunu, çocuk bakımının kadınlara yüklenmesi dolayısıyla esnek ve güvencesiz çalışmaya daha fazla itildiğini ortaya koymaktadır.
Raporda yer alan Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre 15 ve üzeri yaştaki nüfusun istihdam oranı kadınlarda yüzde 31,3, erkeklerde ise yüzde 65,7'dir. Erkeklerin aksine kadınlarda eğitim düzeyi yükseldikçe işsizlik oranı da artmaktadır. Yarı zamanlı çalışanların istihdam içindeki oranı kadınlarda yüzde 16,1 iken erkeklerde yüzde 7,3 düzeyindedir ve bu başlıkta kadınların oranı yıllar içerisinde değişmemiştir. Bu durum kâdınların esnek ve güvencesiz çalışmaya mahkum edildiğini gösterirken; iktidarınızın kapsamını genişletmeye çalıştığı esnek çalışma politikalarının kadınlara müjde değil, esaret olduğunu ortaya koymaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (11 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Veriler, cinsiyet eşitsizliğinin ücret farkına etkisini de ortaya koymaktadır. Yıllık ortalama brüt ücret-maaş ile hesaplanan gösterge için en yüksek fark yüzde 17,4 ile yükseköğretim mezunlarında, en düşük fark ise yüzde 13,2 ile yine ilkokul ve altı mezunlarda gerçekleşmiştir. Veriler eğitim düzeyi arttıkça ücret farklarının da arttığını göstermektedir.
Öte yandan hanesinde 3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki bireylerin istihdam oranı, kadınlarda yüzde 27,1 iken erkeklerde yüzde 90,1 olarak görünmektedir. Çocuk bakımının ev içinde kadına yüklenmesi dolayısıyla çocuklu kadınların iş bulmada zorlanması, raporun ortaya koyduğu bir gerçektir. İş bulan kadınların da çocuklarını sıklıkla işyerlerine götürmek zorunda olduğu da bir gerçektir. Nitekim 4 Mart 2025'te TBMM'de düzenlediğimiz basın toplantısında İzmir Serbest Bölgede çalışan işçi kadınlar, zorunlu mesai dayatıldığında çocuklarını bırakacak yer bulamadıkları için çocuklarını işyerinin tehlikeli ortamında hiçbir güvenlik önlemi olmaksızın çocukların anneleriyle birlikte adeta hapsedilmektedir. Dokuz-Eylül Üniversitesi Hastanesinden sağlık işçisi kadınlar, çocuklarını kreş yaşına gelene kadar yanlarında iş yerine götürmek zorunda kaldıklarını anlatmışlardır. Ayrıca ülkenin genelinde vardiyalı çalışan evli çiftlerin; vardiyalarını ve izinlerini çocuk bakımını gözetecek şekilde ayarlamak zorunda kaldıkları ve eşlerin birbirlerini göremedikleri yaygın bir yaşayış biçimine dönüşmüştür. Verilerin ve örneklerin otaya koyduğu üzere; iktidarınızın "aile yılı" ilanı bir safsatadan ibarettir.
Çocuklu kadınların iş bulmakta zorlanması, esnek ve güvencesiz çalışmaya itilmesi, erkeklere oranla daha az maaş almaları sonucu; yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan kadınların oranı yüzde 31,5 iken erkeklerde yüzde 27,1?dir. Aynı oranlara 18-64 yaş grubu için bakıldığında, yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında bulunan kadınların oranı yüzde 29,5, erkeklerin oranı yüzde 23,1 olarak belirlenmiştir.
Bu bağlamda;
TÜİK verilerinin ortaya koyduğu üzere esnek ve güvencesiz çalışmaya ya da işsizliğe mahkum edilen kadınlara, güvenceli iş sağlamak üzere Bakanlığınızın ne tür çalışmaları bulunmaktadır?
Kadınların aynı pozisyonda aynı ve hatta daha fazla çalıştığı erkek çalışanlardan daha az ücret almasının önüne geçerek kadınların erkeklerle eşit koşullarda çalışması için iktidarınızın planları nelerdir?
Çocuk bakımı dolayısıyla istihdamdan kopan kadınların istihdama katılabilmesi için ve çalışma hayatına katıldığı taktirde çocuğunu yanında işe götürmek zorunda olan kadınların yaşadığı zorlukların giderilmesi için her işyerinde sağlıklı ve ücretsiz kreş açılmasının zorunlu olması gibi bir çalışmanız var mıdır?
Çocuklarını işe götürmek zorunda kalan, çocuğun bakımını yerine getirebilmek için anne ya da babanın çocuğun yanında kalabileceği şekilde vardiya ve izin ayarlayan işçilerin ailelerini göremediği gerçeği karşısında "aile yılı" ilanı tam olarak nereye denk düşmektedir?
TBMM İletişim : 0312 420 60 22-23
E-Posta
: sevdakaraca(tbmm.gov.tr
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 19.03.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1600965 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Gaziantep Milletvekili Sayın Sevda KARACA tarafından yöneltilen 7/25253 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Bakanlığımız tarafından istihdamın korunması ve işsizlikle mücadele kapsamında tüm ülke genelinde aktif ve pasif istihdam politikaları uygulanmaktadır. Açıklanan istihdam paketleri ile başta gençler olmak üzere işsizlerin istihdam edilmesi durumunda çeşitli sürelerle prim indirimleri ve destekler sunulmaktadır. Bu kapsamda işgücü arz ve talebinin uyumlaştırılması, mesleki becerilerin güncellenmesi ve yeniden istihdamın hızlandırılması hedefleri doğrultusunda mesleki eğitim kursları ile işbaşı eğitim programları başta olmak üzere çeşitli aktif işgücü hizmetleri düzenlenmektedir. Söz konusu programlar aracılığıyla işsizlerin veya işini kaybetme riski bulunan çalışanların niteliklerinin geliştirilmesi, işgücü piyasasında talep gören alanlara yönlendirilmesi ve doğrudan iş ortamında deneyim kazanarak istihdama geçişlerinin kolaylaştırılması amaçlanmaktadır. Özel politika gerektiren gruplar başta olmak üzere işsizlerin işgücü piyasasına geçişini sağlayacak bilgi, beceri, çalışma alışkanlığı ve disiplinini kazandırmak üzere aktif işgücü hizmetleri kapsamında kamu kurum ve kuruluşları ile iş birliği yapılarak İşgücü Uyum Programları düzenlenmektedir. Bununla birlikte İş Pozitif Programı, Kadın İstihdamı İçin Pozitif Ayrımcılık Projesi (KİPAP), Toplum Yararına Programlar ve İş Kulüpleri Projesi hayata geçirilmiştir.
Diğer taraftan, sigortalı çalıştıran özel sektör işyeri işverenlerine yönelik; kayıtlı sigortalı istihdamının artırılması, kadınlar, gençler ve engelliler gibi dezavantajlı grupların istihdamının artırılması, bölgesel, büyük ölçekli yatırımlar ile stratejik yatırımların özendirilmesi amaçlarıyla, çeşitli Kanunlarda yer alan sigorta prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanabilme imkânı sağlanmıştır.
Kadınların çalışma hayatında eşit koşullarda yer alması ve sosyal güvenlik haklarından tam olarak yararlanabilmesi amacıyla prime esas kazançların doğru bildirilmesi ve hak kayıplarının önlenmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda; meslek kodu ile fiilen yapılan işin ve bildirilen kazancın uyumuna yönelik risk analizleri ve denetimler gerçekleştirilmekte, özellikle nitelik veya uzmanlık gerektiren işlerde çalışanların düşük kazanç üzerinden bildirilmesi gibi riskler incelenmektedir. "
Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN
Bakan Çankaya / ANKARA TeL(312)296— 71 68