Faili meçhul bir olaya ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından Anayasanın 98 ve Iç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Şırnak'ın Cizre ilçesinde 13 Temmuz 1994 tarihinde gözaltına alındıktan sonra kendisinden bir daha haber alınamayan Ebubekir ARAS da zorla kaybettirilenlerdendir. İHD'nin kayıp yakınlarıyla beraber basına yaptığı açıklamasına göre; Ebubekir Aras, Şırnak'ın Cizre İlçesinde ikamet ediyordu. 13 Temmuz 1994 tarihinde sabah saat 05.00 sıralarında Ebubekir Aras'ın bekçilik yaptığı kamyon garajına güvenlik güçleri tarafından panzerlerle baskın düzenlenir. Baskın sırasında Ebubekir ARAS gözaltına alınır. Yine aynı gün ayrı ayrı adreslere yapılan baskınlarda Ebubekir ARAS'ın dışında 5 kişi daha gözaltına alınır. Olaydan bir hafta sonra Ebubekir ARAS dışındaki herkes serbest bırakılır. Ebubekir ARAS, serbest bırakılmayınca kardeşi Abdurrahman ARAS, Cizre İlçe Emniyet Müdürlüğüne gidip ağabeyinin akıbetini sorar. Emniyetteki görevli polis memurları kardeşine; 'Ebubekir'i gözaltına aldıkları günün akşam saatlerinde serbest bıraktığını' söyler. Bunun üzerine Ebubekir'in kardeşi Abdurrahman ARAS, Ebubekir ile aynı gün gözaltına alınıp bir hafta sonra serbest bırakılan 5 kişiyle görüşme yapar. Her beş kişi de beraber gözaltına alındıklarını ve kendilerine çok ağır işkenceler yapıldığını, elektrik verildiğini belirtir. Ebubekir'e elektrik verdikleri sırada Ebubekir'in yaşamını yitirdiğini ve bu esnada gözaltındaki 5 kişiye bu ölüm olayı nedeniyle elektrik vermeyi kestiklerini belirtirler. Olaya ilişkin bu her beş şahıs, dönemin şartlarından dolayı mahkemede tanıklık yapmaktan çekinir. Ebubekir'in kardeşi tekrar Cizre İlçe Emniyetine gider ve söz konusu kişilerin tanık olduğu durumu anlatır. Kendisine elektrik verildiği için yaşamını yitirdiğine tanık olan kişilerin beyanlarını aktarır. Ebubekir'in kardeşi bunları söyleyince Ramazan ve İbrahim adlı polis memurları 'Ebubekir'in yaşadığını ve şimdilik sabretmeleri gerektiğini' söyler. Olay hakkında Cizre İlçe Emniyet Müdürlüğü, Ebubekir ARAS'1 gözaltına aldıklarına ve salıverdiklerine dair bir belge düzenler. Belgede, gözaltı tarihi 17 Temmuz 1994 sabah 05.00 olarak belirtilir. Salıverilme tarihi ise aynı gün akşam saat 20.30 olarak yazılır. Ancak Ebubekir'in okuma yazması ve imza atabilme durumu varken belgenin altına parmak bastırılmıştı. Yine belgedeki gözaltına alınma tarihi ise gerçeği yansıtmıyordu. Ebubekir'in Babası, oğlunun akıbetini öğrenmek için Mardin Valiliğine başvuruda bulunur. Mardin Valiliği, babaya vermiş olduğu cevapta "oğlunun aynı gün sabah gözaltına alındığını ve aynı tarihte akşam saat 20.30'da serbest bırakıldığını" belirtir. Bütün arama çabalarına rağmen gözaltına alınan Ebubekir ARAS'tan bir daha haber alınamaz." Bu bağlamda;

SORULAR

1. Önergede bahsedilen ve zorla kaybettirilenlerin akıbeti ne olmuştur? Cenaze ve/veya mezar yerleri nerededir?

2. Bu olaydaki failler/azmettiriciler/devletle ilişkili paramiliter odaklar açığa çıkarılmış, yargılanmış ve cezalandırılmış mıdır?

3. Kişinin akıbeti ortaya çıkıncaya kadar hukuken kesintisiz bir biçimde işlenmeye devam eden bir suçta, hangi kanun maddesi zamanaşımından bahsederek faili korurken, geride kalanların ömür boyu sürecek adalet arayışına bir son tarih koyabilir?

4. Avrupa Insan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) yaşam hakkı ihlali, etkin soruşturma yürütmemek ve işkence yapmak suçlarından oybirliğiyle Türkiye'yi mahkûm ettiği dosyalar, söz konusu kararların ardından neden yeniden açılmamış, faillerin/azmettiricilerin/devletle ilişkili paramiliter odakların cezalandırılması için neden somut adımlar atılmamıştır?

5. Kamuoyunda politik faili meçhul dosyalarını da etkin biçimde soruşturması, uluslararası hukuka ve vicdanlara aykırı olarak zamanaşımı gerekçesiyle kapatılan dosyaları yeniden açması umulan Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığının yanına faili belli olan suçlar için de Gözaltında Zorla Kaybetme Suçları Araştırma Dairesi kuracak mısınız?